Στο μακρινό Τουβαλού{CR}

Πέρασα το Σαββατοκύριακο ξεφυλλίζοντας τον Γεωγραφικό Ατλαντα για χάρη της. Ωρες επί ωρών να εξετάζω κάτι απίθανα νησάκια στην Καραϊβική και μετά να ψάχνω στο Ιντερνετ για πληροφορίες σχετικά με το κοινωνικό και πολιτικό περιβάλλον. Μπελάς, αλλά να το ξαναπώ ότι για χάρη της Λιζ Τρας αυτός ο κόπος ήταν το λιγότερο, εν σχέσει με αυτό που μας προσέφερε.

Κανονικά, δηλαδή αν η Τρας ήταν κανονικός άνθρωπος, η μόνη διέξοδος από μία ξεφτίλα τέτοιου κοσμοϊστορικού μεγέθους, για την ίδια και τη χώρα της, θα ήταν η αυτοκτονία. Είναι τέτοιες οι διαστάσεις του φιάσκου και, στον σημερινό κόσμο, είναι τόσο πυκνή η διασύνδεση όλων με όλους, χάρη στην τεχνολογία, ώστε πολύ δύσκολα θα βρει γωνιά στον κόσμο στην οποία δεν θα τη συνοδεύει η φήμη της. Εκτός αν η περίπτωσή της γίνει η αφορμή για τη θέσπιση ενός προγράμματος προστασίας παταγωδώς αποτυχόντων πολιτικών, όπως ακριβώς προβλέπεται για τους μάρτυρες σε ορισμένες δικαστικές υποθέσεις: αλλαγή κατοικίας, ταυτότητας, εμφάνισης, τα πάντα και υπό την προστασία του κράτους. Αλλά μου φαίνεται απίθανο. (Μολονότι, τώρα πια, αφού έχουμε δει τόσες φορές να συμβαίνει το αδιανόητο στην πολιτική ζωή της Βρετανίας, αναρωτιέμαι τι νόημα μπορεί να έχει απομείνει στη λέξη «απίθανο». Καλύτερα να την αποφεύγουμε…)

Γι’ αυτό κι εγώ, που λέτε, την έβγαλα σκυμμένος στον Ατλαντα και, στο πλάι, τον κατάλογο των χωρών εκείνων που, κατά κάποιο τρόπο, υπόκεινται στο βρετανικό στέμμα και αναγνωρίζουν ως ανώτατο άρχοντα τον βρετανό μονάρχη. Κατέληξα, λοιπόν, ότι για τη Λιζ ένα μέρος είναι ιδεώδες: η μακρινή, αλλ’ όχι και τόσο γραφική, νήσος Τούβαλου. Με τον τόνο στην πρώτη συλλαβή, παρακαλώ! Εχει σημασία, γιατί ένα λάθος στο όνομα θα ήταν πολύ προσβλητικό για τους 10.000 κατοίκους της νησιωτικής δημοκρατίας, που βρίσκεται στην Πολυνησία, στη μέση απόσταση μεταξύ Αυστραλίας και Χαβάης. Δεν είναι πολύ όμορφα εκεί, σας το είπα. Δεν μιλάμε για ένα από τα παραδείσια νησιά, που βρίσκουμε στα διηγήματα του Τζόζεφ Κόνραντ. (Κάτι που δεν έχει σημασία για τη Λιζ Τρας σε τελική ανάλυση, διότι σίγουρα δεν έχει διαβάσει Κόνραντ. Η λογοτεχνία δεν έχει καμία θέση στη ζωή της και αυτό φαίνεται…)

Εν πάση περιπτώσει, είναι συμπαθητικά στο Τουβαλού και κάποιος με το δικό της εισόδημα (ετήσια σύνταξη 150.000 στερλινών για 44 ημέρες καταστροφικής πρωθυπουργίας) δεν θα δυσκολευτεί να κάνει μια νέα αρχή. Εκεί, δεν θα την αναζητήσουν ούτε δημοσιογράφοι ούτε περίεργοι. Θα την καλοδεχθούν, είμαι σχεδόν βέβαιος. Δεν έχουν, άλλωστε, τίποτε απολύτως οι κακομοίρηδες για να διεκδικούν το δικό τους μερίδιο φήμης στον κόσμο. Και κάτι τελευταίο: μη σας σοκάρει το ύψος της σύνταξής της. Δείτε το και ως ένας είδος ασφαλιστικής πολιτικής του Ηνωμένου Βασιλείου, με την έννοια ότι τόσο επικίνδυνους ανθρώπους όπως η Λιζ Τρας είναι καλύτερα να τους πληρώνεις, για να ξέρεις ότι δεν θα χρειαστεί να δουλέψουν και να προκαλέσουν την καταστροφή…    

Αφού ξεμπερδέψαμε με το κατευόδιο, πάμε τώρα και στην ουσία. Η ανατριχιαστική ιστορία της Λιζ Τρας είναι μόνον ένα κεφάλαιο του έπους που εκτυλίσσεται και το οποίο έχει τον τίτλο «Μπρέξιτ». (Αν ήταν σειρά στο Netflix, θα το είχαν στην κατηγορία «horror»). Είναι η δραματική ιστορία μιας μεγάλης χώρας, η οποία αποφάσισε να πάει κόντρα στο πνεύμα των καιρών, που ευνοεί τη στενότερη διεθνή συνεργασία, προκειμένου να κυνηγήσει το όνειρο της αναβίωσης ενός παρελθόντος, το οποίο στον σημερινό κόσμο δεν μπορεί πια να υπάρξει ξανά. Ωστόσο, κανείς δεν μπορεί να είναι βέβαιος για την τελική έκβαση του θρίλερ – όταν το 1972 ρώτησαν τον τότε πρωθυπουργό της Κίνας, Τσου Εν Λάι, ποια ήταν η επίδραση της Γαλλικής Επανάστασης στην Ιστορία, απάντησε: «Πολύ νωρίς για να πούμε». Ποτέ δεν ξέρεις ποιο είναι το τέλος στην Ιστορία ούτε πού είναι.  

Παρακολουθώντας αυτό που οι ίδιοι οι βρετανοί δημοσιογράφοι και σχολιαστές χαρακτηρίζουν ως «ψυχόδραμα» της χώρας τους, είναι αδύνατο να μη θυμάμαι μία σκηνή από τις κοινοβουλευτικές συγκρούσεις του 2016, ανάμεσα στον Ντέιβιντ Κάμερον, τον μοιραίο άνθρωπο στην ιστορία του Μπρέξιτ, με τον Τζέρεμι Κόρμπιν. «Αν θέλετε πολιτική των εξάψεων, τότε να πάτε στην Ελλάδα», ήταν η συμβουλή του Κάμερον προς τον Κόρμπιν. Τι ειρωνεία, αλήθεια, σήμερα που η Βρετανία προσφέρει τόσο ανώτερο «excitement in politics», όπως ήταν η ακριβής διατύπωση του Κάμερον…