Περήφανοι Ελληνες Ευρωπαίοι

Η μεταπολίτευση είχε έλθει μετά βαΐων και κλάδων. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής έθεσε λιτά τη βασική διεκδίκηση της Ελλάδας, που ήταν ο δυτικός κόσμος: «Ανήκομεν εις την Δύσιν», είπε, και για δεκαετίες και η πολιτική και η πνευματική ζωή ξετυλίγονταν γύρω απ’ αυτό το δόγμα. Στην περιοχή της κουλτούρας το ρεύμα των οπαδών της Ανατολής φαινόταν ότι θα πάρει κεφάλι, τη δεκαετία του 1980, όταν ιδίως το τραγούδι και η μαζική κουλτούρα επένδυσε στα ντέφια και στους αμανέδες. Η μαζική κουλτούρα, που την προηγούμενη δεκαετία χάρη στη σχέση των πιο κοσμοπολιτών από τους πολιτικοποιημένους με το ροκ ήταν δυτικότροπη, τη δεκαετία που εισήχθη με το ΠΑΣΟΚ στην εξουσία φαινόταν ότι εναρμονίζεται με τα πολιτικά. Την «ελληνική μοναξιά» που είχε σαλπίσει ο πάντα επιδραστικός Σαββόπουλος είχαν αναλάβει να τη θεμελιώσουν οι νεορθόδοξοι που έμοιαζαν γοητευτικοί όταν συντάσσονταν με τον Χρήστο Σαρτζετάκη του ανάδελφου έθνους, με το ΠΑΣΟΚ της «Αυριανής» και του «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ, το ίδιο συνδικάτο», με την κομμουνιστική Αριστερά που βρισκόταν σταθερά απέναντι «στην ΕΟΚ των μονοπωλίων» και με τη Δεξιά που η καρδούλα της σκιρτούσε για την ορθόδοξη Ανατολή, για τη Σερβία και τη Ρωσία.

Αλλά, τελικά, κέρδισε το δόγμα του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Οι Ελληνες επέλεξαν τον δρόμο της δημοκρατίας και του ρεαλισμού. Η κατάρρευση του Τείχους του Βερολίνου διέψευσε τις ψευδαισθήσεις. Η Ελλάδα διολίσθησε στον εκσυγχρονισμό, ο Σημίτης εγγυήθηκε και διεύρυνε την πεποίθηση ότι ανήκουμε στη Δύση, η παγκοσμιοποίηση επέτρεψε να κάνουν συγκρίσεις ακόμα και οι πιο δύσπιστοι – και παρά τη συναισθηματική στράτευση με τους ανάδελφους Σέρβους στο μακρύ και φονικό επεισόδιο της διάλυσης της Γιουγκοσλαβίας, σιγά σιγά, η χώρα έστριψε για τα καλά.

Ο αντιδυτικός εσμός (κομμουνιστές, αριστεριστές, ακροδεξιοί, νεοναζί κ.λπ.) ξαναέβαλε τα χρώματα της αντίστασης στη Δύση και στη δημοκρατία με τη χρεοκοπία. Ηταν μια αναγκαία οπισθοχώρηση, όπως αποδείχτηκε, για να αναμετρηθούμε ακόμα μια φορά με τους κακούς μας δαίμονες – αλλά αφού τη γλιτώσαμε όταν οι ίδιοι οι Ευρωπαίοι ήταν έτοιμοι να μας ξεπροβοδίσουν από την περιοχή των ασφαλών κρατών στην κόλαση έχω την αίσθηση ότι «γι’ άλλα δέκα χρόνια (και βάλε) άντε καθαρίσαμε», που λέει κι ο ανανήψας Σαββόπουλος. Υστερα, ήρθε ο Πούτιν για να μπει τέλος στην παλιά σχέση με το φάντασμα της Ανατολής, αγρίεψε κι ο Ερντογάν με αποτέλεσμα οι έως χθες πλειοψηφίες να μετατραπούν σε παρίες – που όσοι σώζονται, όπως π.χ. το ΚΚΕ, το καταφέρνουν επειδή λειτουργούν σαν σέχτα, χωρίς αμφιβολίες, πιστοί στη ζωτική πλάνη τους.

Οι Ελληνες σήμερα γνωρίζουμε καλά ότι είμαστε ελεύθεροι, έχουμε μια δυναμική μεσαία τάξη, πολιτική σταθερότητα και απολαμβάνουμε σημαντικές υποδομές χάρη στην ένταξή μας στην Ευρωπαϊκή Ενωση και την ευρωζώνη. Μισό δισ. ευρώ, μάθαμε χθες από την ανακοίνωση της Κομισιόν, διατέθηκαν από την ΕΕ (μεγάλο μέρος από τα ΕΣΠΑ) για την επέκταση του μετρό στον Πειραιά, ένα βασικό έργο υποδομής. Κι αυτό δεν είναι τίποτα. Δρόμοι, αεροδρόμια, λιμάνια, νοσοκομεία, σχολεία και πανεπιστήμια – τίποτα δεν είναι ίδιο. Οι υποδομές της χώρας που βρήκαμε στη μεταπολίτευση είναι τελείως διαφορετικές απ’ αυτές που έχουμε σήμερα.

Ετσι σήμερα είμαστε περήφανοι Ελληνες Ευρωπαίοι – κι ας πολέμησαν την υπαρξιακή μας πορεία προς το ανήκειν στον δυτικό κόσμο τα κόμματα της Ανατολής, κι ας τη συκοφάντησε η κουλτούρα της.

Του ήλιου και τ’ ανέμου

Η χθεσινή αναφορά του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ότι η Ελλάδα «κατατάσσεται στην 7η θέση παγκοσμίως για το 2021 σε ό,τι αφορά το μερίδιο ήλιου και ανέμου ως πηγές της συνολικής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας», είναι η πιο αισιόδοξη πληροφορία που θα μπορούσε να δοθεί, στη συγκυρία της ενεργειακής κρίσης στην οποία έχει μπει ο κόσμος αλλά, κυρίως, η Ευρώπη. Επιτέλους η Ελλάδα αξιοποιεί τον ήλιο και τους ανέμους, ό,τι διαθέτει εν αφθονία, για να παράγει καθαρή και φτηνή ενέργεια. Η Ισπανία, με ανάλογο κλίμα, μας έχει περάσει, αλλά και εμείς δεν αδρανούμε – κι η όποια εγρήγορση τα προηγούμενα χρόνια μας δίνει ένα μικρό πλεονέκτημα, έναντι άλλων χωρών της Βόρειας Ευρώπης, το ενεργειακό μοντέλο των οποίων είναι συνυφασμένο με το φυσικό αέριο.
Τους επόμενους μήνες, η Ελλάδα μπορεί να επενδύσει κι άλλο στα φυσικά της αυτά πλεονεκτήματα. Θα έχει βεβαίως απέναντι τον μηδενιστικό ακτιβισμό που θα φωνάζει «Λεύτερα βουνά (ή νησιά) χωρίς αιολικά», δήθεν για λόγους αισθητικούς, φιλοζωίας και ό,τι άλλο μπορεί να επινοήσει ένα δήθεν προοδευτικό κίνημα αρνητισμού. Δεν είναι η πρώτη φορά. Σε όλη τη μεταπολίτευση, οι κυβερνήσεις προσπαθούσαν να αντιμετωπίσουν την πίεση για υπανάπτυξη από αρνητές κάθε επένδυσης δήθεν στο όνομα του περιβάλλοντος ή του κοινού συμφέροντος. Αυτή τη φορά, όμως, δεν είναι ελκυστικός ο αντιπαραγωγικός μύθος τους.