Οι ξένοι σεναριογράφοι «ψήφισαν» Αθήνα

Τι είναι αυτό που συνδέει τις πρόσφατες ταινίες ή τηλεοπτικές σειρές «Εγκλήματα του μέλλοντος» του Ντέιβιντ Κρόνεμπεργκ, «Jack Ryan», «Rise» (η ταινία για τη ζωή του σταρ του NBA, Γιάννη Αντετοκούνμπο) και «Tehran»; Σίγουρα ότι κατά ένα πολύ μεγάλο μέρος γυρίστηκαν στην Αθήνα. Και ότι τα τελευταία χρόνια χάρη στη λειτουργία του Εθνικού Κέντρου Οπτικοακουστικών Μέσων και Επικοινωνίας (ΕΚΟΜΕ), γυρίστηκαν με οικονομικά προνόμια για τους ανθρώπους που τις παράγουν, πράγμα που σημαίνει κέρδος για τη χώρα μας.

Ομως υπάρχει και η αθέατη πλευρά της δουλειάς που τα περίπου τρία τελευταία χρόνια γίνεται στην Ελλάδα σε θέματα οπτικοακουστικού τομέα. Εχοντας δημιουργηθεί από τον Δήμο Αθηναίων τον Μάρτιο του 2020 τo Athens Film Office (AFO), είναι ίσως ένα από τα πιο νευραλγικά εργαλεία, καθώς αποτελεί το γραφείο εξυπηρέτησης και προσέλκυσης κινηματογραφικών παραγωγών (με παρόμοια Film Offices να λειτουργούν σε πολλές περιοχές της Ελλάδας).

Στις βασικές αρμοδιότητές του ανήκουν ζητήματα γύρω από την πρακτική διευκόλυνση των ξένων οπτικοακουστικών παραγωγών, ενώ μέσα από την υγιή συνεργασία του με άλλους φορείς η Αθήνα μπορεί, εκτός από χρήματα, να κερδίσει προβολή στο εξωτερικό με συμμετοχές σε κινηματογραφικά φεστιβάλ και εκθέσεις. Ενα επίσης σοβαρό κομμάτι όμως είναι και η εκπαίδευση των Ελλήνων που θα μπορούν να εργαστούν σε αυτές τις παραγωγές.

Η σημασία της εκπαίδευσης

Toν περασμένο Φεβρουάριο το Athens Film Office έφερε για πρώτη φορά στη χώρα μας το πρόγραμμα εντατικής εκπαίδευσης βοηθών κινηματογραφικών παραγωγών του στούντιο της Universal, η οποία ανέλαβε και την υλοποίησή του στην Αθήνα. «Υπάρχουν τόσοι άνθρωποι που ενώ μπορούν να εργαστούν στον κινηματογράφο δεν γνωρίζουν ότι μπορούν» μας λέει από πλευράς AFO η Χριστίνα Μητροπούλου που μαζί με τον κ. Στάθη Καλογερόπουλο ανέλαβαν τα πρακτικά ζητήματα του προγράμματος. «Υπάρχουν τόσες ειδικότητες που είναι απαραίτητες για τη δημιουργία ενός οπτικοακουστικού έργου – π.χ. ηλεκτρολόγοι. Αλλά δεν γνωρίζουν ότι μπορούν να προσφέρουν». Το διήμερο σεμινάριο πήγε καλά και το AFO αποφάσισε να προχωρήσει σε δεύτερο πριν από μερικές μέρες.

Απευθυνόμενο σε έλληνες και ξένους σεναριογράφους, το The Owl Workshop στόχο είχε την προσέλκυση διεθνών παραγωγών «και κατ’ επέκταση την επιτάχυνση του ανοίγματος της αγοράς ώστε να καταστεί η Ελλάδα κινηματογραφικό κέντρο διεθνούς εμβέλειας» αναφέρει ο Σ. Καλογερόπουλος. Πιο συγκεκριμένα, η διάρκεια του workshop είναι οκτώ μήνες σε τρεις φάσεις. Η πρώτη ήταν της Αθήνας (5-9 Οκτωβρίου), θα ακολουθήσει μια διαδικτυακά κατά πάσα πιθανότητα τον Φεβρουάριο και τέλος στο Φεστιβάλ των Καννών το 2023 θα γίνει και η τελετή λήξης.

Περισσότερες από 100 ήταν οι αιτήσεις που δέχθηκε το AFO και όσοι τελικά επιλέχθηκαν πέρασαν από επιτροπές. Ανάμεσά τους και η γνωστή σκηνοθέτρια Αλίκη Δανέζη-Κνούτσεν. Οι «μαθητές» μάλιστα ήρθαν με δικά τους έξοδα από τις χώρες τους, ανάμεσά τους η Αυστραλία. Οι προσκεκλημένοι καθηγητές, πάλι, είναι καταξιωμένοι επαγγελματίες όπως: ο Πίτερ Στρον, υποψήφιος για το Οσκαρ σεναρίου στο «Ο κλήρος έπεσε στον Σμάιλι», o Ζιλιέν Λερού, διευθυντής παραγωγής της «Tehran», η ελληνικής καταγωγής Παυλίνα Χατούπις, διευθύντρια  παραγωγής της σειράς «The First Lady», και ο καθηγητής γραφής για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση Ντέιβιντ Αϊζακς, στην εργογραφία του οποίου ανήκουν σειρές όπως οι «Mad Men», «Frasier» και «Cheers».

Η τέχνη του σεναρίου, το πώς μπορεί να ξεπεράσει τα πολιτισμικά όρια, η δυναμική του writer’s room (το δωμάτιο των συγγραφέων όπου γίνεται ανταλλαγή ιδεών) είναι μερικά από τα κεφάλαια της «Ανάπτυξης σεναρίου», ενώ σε ό,τι αφορά το κεφάλαιο «Επαγγελματική ανάπτυξη» αναλύθηκαν θέματα όπως αυτά των πνευματικών δικαιωμάτων και των διαφορών ανάμεσα στον τρόπο λειτουργίας των στούντιο και των συμπαραγωγών.

Διττός χαρακτήρας

Ο χαρακτήρας του Τhe Owl Workshop είναι διττός, ανέφερε η Χριστίνα Μητροπούλου. «Αφενός υπάρχει η εκπαιδευτική πλευρά και αφετέρου η αναπτυξιακή. Εκπαιδευτικά διαφοροποιείται από αντίστοιχα labs γιατί είναι προσανατολισμένο στην αγορά φιλοξενώντας ταινίες και τηλεοπτικές σειρές που έχουν συγκεκριμένες και ρεαλιστικές δυνατότητες υλοποίησης – για παράδειγμα budget, βιογραφικό δημιουργικής ομάδας, εμπορικότητα σεναρίου κ.ά.». Από τη δική του πλευρά, ο αναπτυξιακός στόχος του The Owl Workshop έχει τεράστια σημασία γιατί «συνδέει την ελληνική πραγματικότητα με το διεθνές περιβάλλον δημιουργώντας μία αμφίδρομη σχέση» επισήμανε ο Σ. Καλογερόπουλος. «Στο workshop προσκλήθηκαν επιλεγμένα VIP στελέχη από το Χόλιγουντ. Το Athens Film Office έχει χαρτογραφήσει ορισμένες δράσεις που σκοπό έχουν την ενίσχυση της τοπικής βιομηχανίας και την κινηματογραφική προβολή της πόλης και της χώρας».

Ανάμεσά τους η επαφή αυτών με ιδρύματα, υπουργεία και παράγοντες που εμπλέκονται στην κινηματογραφική πολιτική της χώρας (όπως το υπουργείο Πολιτισμού, το υπουργείο Ανάπτυξης, το ΕΚΚ, τον ΕΚΟΜΕ και το Hellenic Film Commission) η γνωριμία τους με παραγωγούς (Faliro House, Αργοναύτες, Blonde κ.ά.), η παρουσίαση των κινήτρων που η Ελλάδα διαθέτει (cash rebate, φοροαπαλλαγές) και η παρουσίαση των χώρων γυρισμάτων (location scouting).

Τέλος, το workshop προσφέρει από δύο βραβεία residency με σκοπό την περαιτέρω ενίσχυση της τοπικής παραγωγής. Μία καλλιτεχνική επιτροπή θα επιλέξει το καλύτερο τηλεοπτικό σενάριο και την καλύτερη ταινία μεγάλου μήκους που θα κερδίσουν από ένα residency διάρκειας ενός μήνα το καθένα στο μέρος όπου εκτυλίσσεται η ιστορία. Σημειώνεται, τέλος, ότι το Athens Film Office έχει δημιουργήσει ένα τριετές πλάνο που φτάνει μέχρι τον Μάιο του 2025, όπου και θα ολοκληρωθεί ο τρίτος κύκλος λειτουργίας του.