Των φρονίμων τα παιδιά…

Μου αρέσει που κουβεντιάζουμε τα αυτονόητα. Και ρωτάμε τον κόσμο τι κυβερνήσεις προτιμάει.

Σε πρόσφατη δημοσκόπηση, το 49% θέλει αυτοδύναμες κυβερνήσεις και το 47% κυβερνήσεις συνεργασίας.

Το 76% των ψηφοφόρων της ΝΔ επιλέγει αυτοδύναμη κυβέρνηση, το 67% των ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ κυβέρνηση συνεργασίας και την έκπληξη κάνουν οι ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ που σε ποσοστό 55% τάσσονται υπέρ της αυτοδυναμίας.

Δεν ξέρω αν εννοούν αυτοδύναμη κυβέρνηση Ανδρουλάκη.

Αν όμως δεν προκύψει αυτοδύναμη κυβέρνηση στην κάλπη των πρώτων εκλογών τι κάνουμε; Τότε το 52% επιλέγει κυβέρνηση συνεργασίας και το 45% νέες εκλογές (Metron Analysis, 3/10).

Γενικώς δηλαδή οι άνθρωποι είναι διχασμένοι και μπερδεμένοι. Και πώς να μην είναι;

Προφανώς προτιμούν θεωρητικά τις αυτοδύναμες κυβερνήσεις. Είναι η πολιτική παράδοση της Μεταπολίτευσης. Κι άλλωστε ένα κόμμα ψηφίζει ο καθένας, δεν ψηφίζει παρέες κομμάτων.

Αλλά καταλήγουν στις κυβερνήσεις συνεργασίας όταν η αυτοδυναμία δεν επιτευχθεί ή όταν δεν μοιάζει εφικτή για το κόμμα που ψηφίζουν.

Είναι η λύση ανάγκης την οποία επιλέγει κάθε πολιτικό σύστημα για να βγάλει κυβέρνηση όταν δεν έχει κυβέρνηση.

Αν λοιπόν πάρει κάποιος αυτοδυναμία, έχει καλώς. Φτιάχνει κυβέρνηση και πηγαίνει παρακάτω.

Αν δεν πάρει αυτοδυναμία κανείς, τότε το πολιτικό σύστημα προσπαθεί να φτιάξει μια κυβέρνηση συνεργασίας για να πάει παρακάτω.

Κι αν δεν το καταφέρει ούτε αυτό, τότε κάνει πάλι εκλογές.

Δεν νομίζω ότι λέω καμία σοφία. Αυτά τα δεδομένα είναι πιο παλιά κι από το Γουέστμινστερ που διαμόρφωσε τον σύγχρονο κοινοβουλευτισμό. Αποκλείεται λοιπόν να ανακαλύψουμε την Αμερική στην Ελλάδα του 2022 ή 2023.

Πάμε να συνεχίσουμε διότι των φρονίμων τα παιδιά πριν πεινάσουν μαγειρεύουν.

Τα συγκεκριμένα ενδεχόμενα θα τεθούν φυσικά ενώπιον των ψηφοφόρων και στις προσεχείς εκλογές – όποτε κι αν γίνουν αυτές…

Οι ψηφοφόροι θα απαντήσουν κάνοντας τη μία ή την άλλη επιλογή. Αλλά αποκλείεται να μην απαντήσουν.

Στην πρώτη, τη δεύτερη ή την τρίτη κάλπη, κάποια στιγμή η χώρα θα αποκτήσει κάποια κυβέρνηση. Εκτός αν αποφασίσουμε να την κλείσουμε (τη χώρα…) και να μεταναστεύσουμε όλοι μαζί «σε άλλη γη, άλλα μέρη».

Το ζητούμενο όμως είναι να αποκτήσει η χώρα κυβέρνηση με το χαμηλότερο δυνατό κόστος (πολιτικό, οικονομικό, κοινωνικό…) και τη μεγαλύτερη δυνατή ισχύ. Οι φρόνιμοι, που λέγαμε.

Θα δεχτώ ότι η ισχυρή κυβέρνηση δεν είναι απαραιτήτως μια καλή κυβέρνηση. Αλλά η ανίσχυρη κυβέρνηση είναι αναπόφευκτα κακή.

Αλλους δρόμους οι δημοκρατίες δεν προβλέπουν και ευτυχώς.

Γι’ αυτό άλλωστε και δεν έχουν καμία ουσιαστική σημασία όσα λέγονται πριν από τις εκλογές.

Μια παλιά σκέψη του Φρανσουά Μιτεράν κατέγραφε το προφανές. Παρατηρούσε πως «ανάμεσα στο προεκλογικό και το μετεκλογικό μεσολαβεί ένα καθοριστικό γεγονός που είναι οι εκλογές».

Τον Σεπτέμβριο 1989, η ΝΔ και ο Συνασπισμός έστειλαν τον Ανδρέα Παπανδρέου στο  Ειδικό Δικαστήριο. Και δύο μήνες αργότερα, μετά τις εκλογές του Νοεμβρίου 1989, έφτιαξαν κι οι τρεις από κοινού την Οικουμενική Κυβέρνηση Ζολώτα.

Συνεπώς τις μετεκλογικές επιλογές διαμορφώνει πρωτίστως το εκλογικό αποτέλεσμα. Οχι οι προεκλογικές κουβέντες.

Και θα προσέθετα για τους φρόνιμους πως όσο σαφέστερο είναι το αποτέλεσμα, τόσο καθαρότερες είναι οι επιλογές.

Γιατί λοιπόν τόση φασαρία; Μα για το εκλογικό αποτέλεσμα.

Αυτό συμβαίνει και τώρα. Στο δίδυμο εκλογών όπου κατά πάσα πιθανότητα βαδίζουμε τους προσεχείς μήνες όλο το παιχνίδι είναι η επίδοση του πρώτου κόμματος στην πρώτη κάλπη.

Αυτή θα διαμορφώσει τη συνέχεια.

Αν, ας πούμε, ο πρώτος είναι στο 34%-35%, οι υπόλοιποι θα κατέβουν στις δεύτερες εκλογές από πίστη στο αθλητικό ιδεώδες.

Αν όμως πέσει κάτω από 30%, τότε ανοίγουν πολλά ενδεχόμενα και δρομολογούνται αβεβαιότητες. Θα μπορούσε να προκύψει μια «κυβέρνηση αλαλούμ» ή ακόμη και μια «κυβέρνηση ηττημένων» χωρίς το πρώτο κόμμα.

Ο Τσίπρας βεβαίως έχει δηλώσει ότι απεύχεται τη λύση αυτή. Αλλά αν έχει ηττηθεί άλλη μια φορά κι αν οδεύει για νέα ήττα στις δεύτερες εκλογές, δύσκολα δεν θα κάνει τα πάντα να βρεθεί σε όποια κυβέρνηση μπορεί – όσο ναρκοθετημένη ή βραχύβια κι αν φαίνεται…

Συνεπώς αν είναι φρόνιμος ο Μητσοτάκης που προηγείται θα χρειαστεί να θέσει τους όρους της σύγκρουσης ώστε να πάει όσο ψηλότερα γίνεται στην πρώτη κάλπη. Να καθαρίσει δηλαδή το ματσάκι από το πρώτο ημίχρονο.

Οι άλλοι αντιθέτως έχουν έναν στόχο: να κρατήσουν το αποτέλεσμα ανοιχτό μέχρι το τέλος. Να μην κατέβουν στο δεύτερο ημίχρονο χαμένοι από τα αποδυτήρια.

Αυτό μπορεί να συμβεί μόνο αν στην πρώτη ψήφο επικρατήσει χαλαρή ψήφος και μια διάθεση δωρεάν προειδοποίησης στην κυβέρνηση.

Αν δηλαδή ο κόσμος θεωρήσει ότι μπορεί να γκρινιάξει εύκολα ή να παραπονεθεί και μάλιστα χωρίς ιδιαίτερο κόστος αφού θα ακολουθεί μια δεύτερη εκλογή που είναι η σημαντική.

Αυτός ο κίνδυνος αναφέρεται ρητά και στην τελευταία ομιλία του Μητσοτάκη στην ΚΟ.

Παρατήρησε ότι «η πρώτη κάλπη τελικά θα έχει το βάρος της τελικής και δεν θα είναι μια χαλαρή ευκαιρία να σταλούν μηνύματα αλλά το θεμέλιο των επιλογών για αύριο» (4/10).

Δεν ξέρω πόσο το έχει συνειδητοποιήσει και ποια στρατηγική θα επιλέξει για να το επιτύχει. Η λογική μου λέει ότι θα θέσει ένα ισχυρό δίλημμα και θα επιλέξει μια πόλωση γύρω από τους όρους του διλήμματος.

Είναι η παλιά δοκιμασμένη αλλά όχι πάντοτε καλόγουστη συνταγή.

Απεναντίας εξακολουθώ να αναρωτιέμαι αν το έχει συνειδητοποιήσει η αντιπολίτευση. Η οποία προς το παρόν μάλλον επιπόλαια προσφέρεται να λάβει μέρος στη στρατηγική του Μητσοτάκη.

– Με αφορμή το δημοσίευμα «Η δίκη του παρακράτους» («Τα Νέα», 24-25/9) λάβαμε από τον δικηγόρο Ι. Μαντζουράνη «εξώδικη διαμαρτυρία».

Λόγω της έκτασής της και όπως επιβάλλει η δημοσιογραφική δεοντολογία, την δημοσιεύουμε αυτούσια στην ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας tanea.gr