Γυναίκες που συγκρούονται με την εποχή τους

Η σκηνή που φέρει το ιστορικό όνομα «Θέατρο Τέχνης» συμπληρώνει φέτος 80 χρόνια λειτουργίας και το πρόγραμμα για τη σεζόν 2022-2023 αποκτά μια διάσταση επετειακή (ή και εορταστική). Το συνθέτουν συγκεκριμένα 17 παραστάσεις, συμπράξεις, νέες παραγωγές, επαναλήψεις επιτυχημένων αλλά και η δημιουργική «ανακύκλωση παλαιότερων παραγωγών». Για αυτή τη δημιουργική ανακύκλωση για την οποία τόσος λόγος γίνεται σήμερα η καλλιτεχνική διευθύντρια του Θεάτρου Τέχνης Μαριάννα Κάλμπαρη τόνισε ότι «δεν είναι παρά η βάση της ίδιας της θεατρικής τέχνης. Ολες οι “ιστορίες” έχουν κατά κάποιον τρόπο ήδη ειπωθεί. Το μεγάλο ερώτημα είναι πώς τις ξαναγράφουμε ή πώς τις ξαναλέμε μέσα από το πρίσμα της εποχής μας, αλλά και τι νέες ιστορίες, τι νέα ζητήματα γεννιούνται σε έναν κόσμο που αλλάζει: οι συνέπειες της κλιματικής – ενεργειακής – γεωπολιτικής κρίσης, ο τρόπος με τον οποίο καθορίζει πλέον τη ζωή μας η τεχνολογία, η εξέλιξη των ηθών, η ανατροπή των έμφυλων στερεοτύπων, η διαφορετικότητα, η συμπερίληψη και τόσα άλλα ζητήματα που επιθυμούμε να προσεγγίσουμε μέσω νέων προγραμμάτων θεατρικής γραφής (“Δραματουργία Τώρα”) αλλά και παρουσίασης νέων θεατρικών κειμένων (“Δεύτερο κουδούνι”)».

Το μεγάλο στοίχημα παρατηρώντας τον προγραμματισμό του Θεάτρου Τέχνης για τη εετινή μεγάλη γιορτή του είναι μεγάλες συμπράξεις όπως εκείνες με το Εθνικό Θέατρο και το ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης. Πρόκειται για συνέργειες μέσα από τις οποίες δημιουργούνται νέες παραγωγές με μεγάλο χρονικό ορίζοντα διάρκειας. Χώρο έχουν και οι επαναλήψεις επιτυχημένων παραστάσεων όπως το «Μοτέλ», αλλά και η δημιουργική «ανακύκλωση» παραστάσεων που φρεσκάρονται από τους δημιουργούς τους, όπως η «Αντιγόνη», «Η Στέλλα με τα κόκκινα γάντια», «Το Γεφύρι της Αρτας και οι λυγερές του Κάτω Κόσμου», «Artaud Trilogy».

Οι σπουδαίοι ξένοι συγγραφείς – Σαίξπηρ, Ανούιγ, Καμί, Φασμπίντερ – και έλληνες συγγραφείς – Αριστοφάνης, Καμπανέλλης – έχουν τη δική τους θέση στο φετινό ρεπερτόριο, καθώς και ενδιαφέροντα σύγχρονα (κυρίως) ελληνικά και ξένα έργα.

Οι δύο βασικοί θεματικοί άξονες του ρεπερτορίου είναι: Γυναίκες που συγκρούονται με τα εμπόδια που τους θέτει η εποχή τους («Αντιγόνη», «Στέλλα», «Ελευθερία στη Βρέμη», «Photograph 51», «Γεφύρι της Αρτας») αλλά και το αποτύπωμα της εποχής μας στα ήθη («Παρεξήγηση», «Αναζητώντας τον πατέρα», «Υπερβολές», «Τι να κάνουμε»), ενώ η εαρινή περίοδος χαρακτηρίζεται εν γένει από πειραματικό χαρακτήρα.

«Ψηφιακό ρεπερτόριο»

Ακόμα, σκηνοθέτες – σκηνοθέτριες, όπως οι Θοδωρής Αμπαζής, Ιόλη Ανδρεάδη, Γιάννης Καλαβριανός, Ακύλλας Καραζήσης, Νίκος Μαστοράκης, Βασίλης Μαυρογεωργίου, Ελλη Παπακωνσταντίνου, Γιάννος Περλέγκας, Μαρία Πρωτόπαππα, Γιάννης Χουβαρδάς, Τάκης Τζαμαργιάς, συνεργάζονται αλλά κυρίως ξανασυνεργάζονται με το Θέατρο Τέχνης που ισχυροποιεί τους δεσμούς του με έναν όλο και πιο σταθερό πυρήνα συνεργατών. Σε σχέση με τη βιωσιμότητα, πέρα από την – αναπόφευκτη – εδώ και χρόνια δημιουργική ανακύκλωση σκηνικών και κοστουμιών, το Θέατρο Τέχνης καταργεί από φέτος την εκτύπωση έντυπου υλικού, επιθυμώντας να επενδύσει περισσότερο στα ψηφιακά μέσα. Παράλληλα, αναζητά και προγραμματίζει τρόπους που θα του επιτρέψουν να αναβαθμίσει ενεργειακά τις σκηνές του. Οι ανανεωτικές κινήσεις του Θεάτρου Τέχνης δεν σταματούν εδώ, αφού, όπως ανακοινώθηκε, προχωρά στην επανίδρυση του Σωματείου Φίλων Θεάτρου Τέχνης. Επίσης φέτος θα συνεχιστεί με την υποστήριξη του ΥΠΠΟΑ το «ψηφιακό ρεπερτόριο» του Θεάτρου Τέχνης, που θεσπίστηκε με αφορμή την πανδημία και παρουσίασε τα τελευταία δύο χρόνια μία σειρά από Web και audio παραγωγές που δημιουργήθηκαν ειδικά για το Διαδίκτυο. Συγκεκριμένα, ψηφιακή πρεμιέρα θα κάνουν το Web και το audio έργο που ξεχώρισαν στον διαγωνισμό ψηφιακών έργων που προκήρυξε το 2021 το Θέατρο Τέχνης με θέμα «Και τα στόματα εφώναξαν όσα αισθάνετο η καρδιά». Πρόκειται για το Web έργο «Φρέντυ» του Εντι Διαμαντόπουλου που θα κάνει ψηφιακή πρεμιέρα στις 30 Οκτωβρίου». Είναι ένα κλείσιμο του ματιού στη νέα εποχή και όπως είπε η καλλιτεχνική διευθύντρια Μαριάννα Κάλμπαρη: «Η επέτειος αυτή μάς δίνει την ευκαιρία να αναρωτηθούμε πώς συνεχίζουμε στο κατώφλι μιας νέας, άγνωστης εποχής, αλλά και πώς η θεατρική διαδικασία μπορεί να είναι πλέον μια βιώσιμη διαδικασία ακριβώς γιατί “μοναδική αμοιβή είναι το μέλλον”».