Ζητείται διεμφυλική «Στρέλλα» στην Εναλλακτική Σκηνή

Σε αναζήτηση τρανς βαρύτονου μέσα από διευρυμένες οντισιόν βρίσκεται από χθες η Εναλλακτική Σκηνή της Λυρικής, ύστερα από αντιδράσεις για την όπερα δωματίου «Στρέλλα», σε σκηνοθεσία Γιώργου Κουτλή, που προγραμματίζεται για το 2023, βασισμένη στην ομότιτλη ταινία του Πάνου Κούτρα (με πρωταγωνίστρια τη Μίνα Ορφανού). Είχε προηγηθεί η ανάρτηση της ελληνοαμερικανίδας συμβούλου παραγωγής Κάθριν Ράιλι, η οποία δημοσιοποιούσε την παραίτησή της: «Μόλις έπεσε στην αντίληψή μου ότι ο πρωταγωνιστικός ρόλος για την όπερα “Στρέλλα” ΔΕΝ δόθηκε σε τρανς γυναίκα. Αποχωρώ και επίσημα από τον ρόλο του συμβούλου παραγωγής και λήγω τη συνεργασία μου με την Εθνική Λυρική Σκηνή… Εύχομαι στο μέλλον να υπάρξει μεγαλύτερη ορατότητα για όλα τα τρανς άτομα». Στην πρόσκληση για την ακρόαση η ΕΛΣ ανέφερε ότι αναζητούσε τρανς ερμηνεύτριες, χωρίς να διευκρινίζεται αν πρόκειται για τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Σύμφωνα με πληροφορίες, υποψήφιος για τον τελευταίο ήταν ο βαρύτονος Γιώργος Ιατρού, ο οποίος αυτοπροσδιορίζεται ως cisgender στην ταυτότητα φύλου έχοντας δημιουργήσει την drag περσόνα Νίνα Νάη, με την οποία εμφανίζεται σε παραστάσεις.

Μετά την παραίτηση ακολούθησαν αντιδράσεις από την κοινότητα LGBT+, όπως αυτή της ψυχολόγου και συνιδρύτριας του Οrlando LGBT+, Νάνσυς Παπαθανασίου, η οποία έγραψε, εκτός των άλλων, σε δική της ανάρτηση: «Αν θέλουμε να ανεβάζουμε queer παραστάσεις και (για;) να εξαργυρώνουμε πόντους προοδευτικότητας, καλό θα είναι να λειτουργούμε συμπεριληπτικά. Αυτό σημαίνει να δίνουμε ευκαιρίες στις αποκλεισμένες ομάδες από τις ιστορίες των οποίων βγάζουμε παραστάσεις. Κι αν σε μερικές μέρες οντισιόν δεν βρούμε τα κατάλληλα άτομα, συνεχίζουμε μέχρι να τα βρούμε… Είναι απαραίτητο να παίζουν τρανς άτομα τους ρόλους τρανς ατόμων».

Αλλοι χρήστες των social media, πάντως, ή άνθρωποι που καλύπτουν την τρανς ορατότητα τόνισαν ότι ανακύπτει το γνωστό ζήτημα: πρέπει τους τρανς (ή τους queer) ρόλους να τους υποδύονται αποκλειστικά τρανς (και queer, αντίστοιχα) καλλιτέχνες; Και τι γίνεται σε περίπτωση που δεν υπάρχει σχετική διαθεσιμότητα; «Θα ήταν πιο σωστό, για παράδειγμα, να μην ανέβει καθόλου η όπερα “Στρέλλα”, μια και είναι μικρές έως μηδαμινές οι πιθανότητες να βρεθεί στην Ελλάδα τρανς γυναίκα λυρική τραγουδίστρια και ηθοποιός που να διαθέτει τις απαραίτητες ικανότητες για τον ρόλο, καθώς η τρανς κοινότητα είναι από τις μειονότητες που βιώνουν τις μεγαλύτερες διακρίσεις στην Ελλάδα, με τρομερές δυσκολίες στην εκπαίδευση και την επαγγελματική αποκατάσταση;» ήταν το ερώτημα στην ηλεκτρονική έκδοση της Lifo.

Η ανακοίνωση της ΕΛΣ

Η Εθνική Λυρική Σκηνή στη δική της ανακοίνωση ανέφερε χθες το βράδυ: «Βάσει της πολιτικής των αναθέσεων νέων έργων σε έλληνες συνθέτες η Εθνική Λυρική Σκηνή τηρεί απαρέγκλιτα τη βασική αρχή να μην παρεμβαίνει στο έργο τους, αφήνοντάς τους απόλυτη ελευθερία στην καλλιτεχνική και συνθετική τους προσέγγιση. Στο πλαίσιο αυτό, βάσει της παρτιτούρας του έργου, στήριξε την καλλιτεχνική ανάγκη να ερμηνευτεί ο ρόλος της Στρέλλας από επαγγελματία βαρύτονο, δεδομένων των υψηλών μουσικών και φωνητικών απαιτήσεων του ρόλου και του είδους. Παράλληλα υπήρξε και ο σχεδιασμός να αναλάβουν ρόλους του έργου διεμφυλικές γυναίκες μέσω ακρόασης.

Εν τούτοις, αφουγκραζόμενοι τη συζήτηση που έχει ανοίξει στη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα αναφορικά με τη συμπεριληπτικότητα και την τρανς ορατότητα – έννοιες οι οποίες βρίσκονται και στον πυρήνα της χειρονομίας της ανάθεσης του τίτλου αυτού -, η ΕΛΣ ανακοινώνει ότι θα διευρύνει τις ακροάσεις και για τον πρωταγωνιστικό ρόλο του έργου με στόχο να εξαντληθούν οι προσπάθειες – σε ελληνικό και διεθνές επίπεδο – προκειμένου να βρεθεί μια διεμφυλική γυναίκα ερμηνεύτρια η οποία να μπορεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του έργου».