8 ζώα με κινηματογραφικές καριέρες

Μια σύντομη ματιά σε οκτώ ζώα που έχουν κάνει «καριέρα» στον κινηματογράφο, αφορμής δοθείσης της Παγκόσμιας Ημέρας των Ζώων στις 4 Οκτωβρίου αλλά και της επανακυκλοφορίας στις αίθουσες της ταινίας «Τα σαγόνια του καρχαρία» (Jaws, 1975), στις 6 Οκτωβρίου, σε ψηφιακά αποκατεστημένη κόπια. Αυτή η «μηχανή που τρώει», όπως αποκαλείται στην ταινία, ένας τεράστιος, πανέξυπνος και αχόρταγος καρχαρίας, τρομοκρατεί μια μικρή παραθαλάσσια πόλη της ανατολικής ακτής των ΗΠΑ αναγκάζοντας τρεις άντρες (Ρόι Σάιντερ, Ρόμπερτ Σο και Ρίτσαρντ Ντρέιφους) να αναλάβουν την αυτοκτονική αποστολή εξόντωσής του. Εσπασε ταμεία, προτάθηκε για τέσσερα Οσκαρ, κέρδισε τρία (έχασε το καλύτερης ταινίας), έκανε τον σκηνοθέτη Στίβεν Σπίλμπεργκ βασιλιά του αμερικανικού σινεμά και επηρέασε το σινεμά όσο λίγες ταινίες. Επίσης, έκανε τον καρχαρία συνώνυμο του «κακού», κάτι όμως που δεν συνέβη με όλα τα ζώα τής εδώ επιλογής μας.

Ο σκύλος
Μην παίζεις ποτέ δίπλα σε σκύλους και παιδιά λέει το παλιό ρητό· όντως οι σκύλοι μπορούν άνετα να κλέψουν την παράσταση από τον οποιονδήποτε επαγγελματία ηθοποιό, όπως συνέβη με τον Οουεν Γουίλσον και την Τζένιφερ Ανιστον στο «Μάρλεϊ, ο μεγάλος μπελάς» (Marley and me, 2008), τον Ντένις Κουέιντ στο «Ενας αληθινός φίλος» (2019) ή τον Ρίτσαρντ Γκιρ στο «Hachiko: Η ιστορία ενός σκύλου» (2009) – φωτογραφία – που μάλιστα ήταν ριμέικ ιαπωνικής επιτυχίας. Φυσικά, οι σκύλοι μπορούν να βγάλουν και τον χειρότερό τους εαυτό, όπως συμβαίνει στο «Cujo» (1983) του Τζο Ντάντε από μυθιστόρημα του Στίβεν Κινγκ, ή να γίνουν οχήματα για θαυμάσιες, σοβαρές ζωοφιλικές αλληγορίες, όπως ο ουγγρικός «Λευκός θεός» (Fehér isten, 2014) του Koρνέλ Μουντρούτσο.

Το δελφίνι
Από τα πιο ευφυή πλάσματα της φύσης, το δελφίνι, εκπροσωπεί όλα όσα δεν θα βρούμε στον εξίσου ευφυή καρχαρία. Φιλικότατο απέναντι στον άνθρωπο, το πιο ευγενές ίσως πλάσμα της θάλασσας, έχει υπάρξει αντικείμενο δεκάδων καλών ντοκιμαντέρ. Εχει υπάρξει σταρ και στη μυθοπλασία πρωταγωνιστώντας στην επιστημονικού περιεχομένου ταινία του Μάικ Νίκολς «Η μέρα του δελφινιού» (The day of the dolphin, 1973) – φωτογραφία – με τον Τζορτζ Σ. Σκοτ στον ρόλο του επιστήμονα που ερευνά τη γλώσσα των δελφινιών. Φυσικά, δελφίνια έχουν περάσει από πολλές θαλάσσιες ταινίες (το «Απέραντο γαλάζιο» είναι μια χαρακτηριστική), ενώ το 2011 το «Dolphin Tale» (2011) πάνω στη σχέση ενός παιδιού με ένα δελφίνι είχε τόση επιτυχία στις ΗΠΑ που βρήκε και συνέχεια (δεν προβλήθηκαν ποτέ εδώ).

Ο γάιδαρος
Με την εξαίρεση της αριστουργηματικής ταινίας «Στην τύχη ο Μπαλτάζαρ» (Au hasard Balthazar, 1966) του Ρομπέρ Μπρεσόν, ο γάιδαρος είναι μια περίπτωση λιγότερο δημοφιλούς ζώου στον κινηματογράφο. Και είναι πολύ ευχάριστο που φέτος, στο «ΕΟ» (φωτογραφία), τελευταία ταινία του Γέρζι Σκολιμόφσκι (που θα κάνει την ελληνική πρεμιέρα της στο φεστιβάλ κινηματογράφου Νύχτες Πρεμιέρας) ο γάιδαρος είναι πραγματικός σταρ! Το πολύ αξιόλογο αυτό φιλμ παρακολουθεί τη μοναχική και δύσκολη πορεία ενός γαϊδάρου στη ζωή, με αφετηρία του το τσίρκο από το οποίο ξεφεύγει. Ενα θαυμάσιο οικολογικό οδοιπορικό, όλο γυρισμένο μέσα από τη σκοπιά του τετράποδου, απέσπασε φέτος το βραβείο της επιτροπής στο φεστιβάλ των Καννών.

Η γάτα
Πολλές οι ταινίες στις οποίες και τα γατιά πρωταγωνιστούν, δευτεραγωνιστούν ή κάνουν απλά περάσματα κερδίζοντας τις εντυπώσεις, όπως συμβαίνει σε δύο ταινίες των αδελφών Κόεν, τη «Συμμορία των πέντε» (The lady killers, 2004) ή το «Inside Llewyn Davis» (2013) όπου ο Οσκαρ Αϊζακ, απελπισμένος, προσπαθεί να ανακαλύψει τα ίχνη της γάτας που έχασε. Μετά τον σκύλο η γάτα είναι το δημοφιλέστερο ζώο του κινηματογράφου. Ιδιαίτερα οι μαύρες έχουν υπάρξει σταρ πολλών ταινιών τρόμου μέσα από ιστορίες του Εντγκαρ Αλαν Πόε (ενδεικτικά το επεισόδιο του Ντάριο Αρτζέντο στα «Διαβολικά μάτια» και «Ο πύργος του μυστηρίου» του Εντγκαρ Ούλμερ). Φιλικά γατιά επίσης υπάρχουν βέβαια, όπως ο Τόντο της ταινίας «Χάρι και Τόντο» (φωτογραφία) του Πολ Μαζέρσκι με τον Αρτ Κάρνεϊ στον ρόλο του ηλικιωμένου Χάρι που μαζί με το ξανθό τετράποδο διασχίζει τις ΗΠΑ. Ενα υπέροχο road movie για το οποίο ο Κάρνεϊ Κέρδισε το Οσκαρ α’ ρόλου.

Το γουρούνι
Λίγες και οι ταινίες στις οποίες σταρ είναι γουρούνι, με πιο χαρακτηριστική το «Μπέιμπ: Το ζωηρό γουρουνάκι» (Babe: The gallant pig, 1995) – φωτογραφία – στην οποία ένα γλυκύτατο γουρούνι αναζητεί την ταυτότητά του. Μεγάλη έκπληξη στην εποχή της, η ταινία του Κρις Νούναν προτάθηκε για επτά Οσκαρ κερδίζοντας εκείνο των οπτικών εφέ και ακολουθήθηκε από μια συνέχεια, το «Μπέιμπ: το μικρό γουρουνάκι στη μεγάλη πόλη» (Babe: pig in the city, 1998) που υπογράφει ο Τζορτζ Μίλερ. Το χαριτωμένο και πανέξυπνο τετράποδο θα βρεθεί αυτή τη φορά σε μια παραμυθένια πόλη, όπου ακάθεκτο θα συνεχίσει τις αθώες σκανταλιές του, για να ανακηρυχθεί τελικά προστάτης και σωτήρας των υπόλοιπων ζώων, πτηνών και ψαριών που πρωταγωνιστούν.

Η αρκούδα
Σε μία από τις πιο πολυσυζητημένες σκηνές της καριέρας του, ο Λεονάρντο Ντι Κάπριο στην «Επιστροφή» (The revenant, 2015) του Αλεχάντρο Γκονζάλες Ινιαρίτου δίνει μια τρομερή σώμα με σώμα μάχη με μια αρκούδα· σκηνή στην οποία ενδεχομένως να οφείλει και το Οσκαρ που κέρδισε. Ομως ήταν η «Αρκούδα» (L’ ours, 1988) – φωτογραφία – του Ζαν Ζακ Ανό, η ταινία μυθοπλασίας που κατάφερε να μπει βαθιά μέσα στον ψυχισμό αυτού του ζώου. Οικολογικού περιεχομένου φιλμ, βασίζεται στο μυθιστόρημα «The Grizzly Man» του Τζέιμς Ολιβερ Κέργουντ και με βάση την επαφή μιας ορφανής μικρής αρκούδας με ένα ενήλικο αρσενικό, παρακολουθεί την προσπάθειά τους να αποφύγουν τους κυνηγούς ανθρώπων. Ο Ανό δεν χρησιμοποιεί σχεδόν καθόλου ανθρώπινους διαλόγους, πέρα από σύντομες δηλώσεις δύο κυνηγών, των οποίων οι λέξεις δεν προορίζονται να είναι γλώσσα, αλλά ήχοι του ζώου που ονομάζεται άνθρωπος.

Η φάλαινα
Ακούγεται παράξενο, όμως μια φάλαινα μπόρεσε να γίνει το αγαπημένο θαλάσσιο κήτος εκατομμυρίων παιδιών χάρη στη σειρά κινηματογραφικών ταινιών «Free Willy» που ξεκίνησε το 1992 και ακολουθήθηκε από αρκετές συνέχειες. Βεβαίως, η πιο διάσημη φάλαινα στην ιστορία του κινηματογράφου παραμένει εκείνη της ταινίας «Μόμπι Ντικ» («Moby Dick», 1956) – φωτογραφία – που γύρισε ο Τζον Χιούστον βασισμένος στο κλασικό μυθιστόρημα του Χέρμαν Μέλβιλ. Εμβληματικός για τον Γκρέγκορι Πεκ ο ρόλος του κυβερνήτη Αχαμπ που είναι παθιασμένος με την ιδέα της εκδίκησης της φάλαινας εξαιτίας της οποίας ακρωτηριάστηκε. Πριν από την ταινία του Χιούστον ο Μόμπι Ντικ είχε ξαναγυριστεί στο σινεμά, ενώ η ίδια ιστορία δεν έπαψε να τροφοδοτεί το οπτικοακουστικό θέαμα. Το 2011 έγινε μίνι σειρά με τον Γουίλιαμ Χερτ και τον Ιθαν Χοκ.

Το άλογο
Το «Μαύρο άλογο» (The black stallion, 1979) – φωτογραφία – του Κάρολ Μπάλαρντ, θέμα της οποίας η σχέση που αναπτύσσεται ανάμεσα σε ένα άλογο και ένα αγόρι (Κέλι Ρένο) με το οποίο έχει καταλήξει σε μια αφρικανική ακτή μετά από ναυάγιο, βρίσκεται στις κορυφαίες κινηματογραφικές δημιουργίες ταινιών με άλογα. Το 2004 η ταινία «Το μεγάλο φαβορί» (Seabiscuit) βρέθηκε στην πεντάδα για το Οσκαρ καλύτερης ταινίας έχοντας περιγράψει την πορεία ενός περήφανου αλόγου κούρσας σε σχέση με τον αναβάτη του (Τόμπι Μαγκουάιρ). Σε αυτές τις ταινίες τα άλογα βρίσκονται σε πρώτο πλάνο, γιατί σε δεύτερο άλογα θα βρούμε σε όλα τα γουέστερν. Ξεχωριστή θέση ανάμεσά τους το γουέστερν του Σίντνεϊ Τζ. Φιούρι «Απαλούζα» (The appaloosa, 1966) με τον Μάρλον Μπράντο στον ρόλο ενός ανθρώπου που θα κάνει τα πάντα για να ανακτήσει ένα άλογο που του έκλεψε ένας μεξικανός ληστής (Τζον Σάξον).