Μότσαρτ: Η πλήρης μουσική για σύνολα πνευστών. Blaser-philharmonie Mozarteum Salzburg, Hansjorg Angerer, Deutsche Grammophon, {LF}5 CD

Για ένα αρκετά μεγάλο διάστημα, η μουσική για σύνολα πνευστών υπήρξε ένα από τα πλέον διαδεδομένα και επιτυχή είδη, ιδίως στον κεντροευρωπαϊκό χώρο, ως επί το πλείστον στα χρόνια του κλασικισμού και του πρώιμου ρομαντισμού, αν και όχι μόνον.

Και υπηρέτησε πολλούς σκοπούς, με πρωταρχικό εκείνον της διασκέδασης: τα divertimenti για πνευστά έδιναν κι έπαιρναν στις συναθροίσεις της νεόκοπης υπό εκκόλαψη και διαμόρφωση αστικής τάξης, που έβρισκε την ευκαιρία να «υπάρξει» πλέον παράλληλα με τη δική της μουσική, που άντεχε η τσέπη της, δίπλα σε εκείνη των θρόνων και των ευγενών, οι οποίοι είχαν μακράν μεγαλύτερες δυνατότητες να συντηρούν μεγαλύτερες και ενίοτε μόνιμες ορχήστρες, ακόμα και όπερες.

Δεν ήταν όμως μόνον η διασκέδαση και η κοινωνική επικράτηση: ήταν κι άλλος ένας στόχος, που αφορούσε πιο πολύ τους ίδιους τους συνθέτες: οι μεταγραφές μεγαλύτερων έργων, πιο απαιτητικών σε μουσικές δυνάμεις, που συχνά έβρισκαν σε τέτοια σχήματα, εν προκειμένω με προσθήκη συχνά και εγχόρδων, τον τρόπο να εκλαϊκεύσουν έργα που αλλιώς το ευρύτερο κοινό δεν θα μπορούσε να ακούσει.

Τέλος, υπήρχε και κάτι ακόμα, που αφορούσε ακόμα λιγότερους δημιουργούς, εκείνους τους μετρημένους στα δάχτυλα του ενός χεριού, που έτσι κι αλλιώς, με ό,τι κι αν καταπιάνονταν, το αποτέλεσμα θα περιείχε ανυπέρβλητα αριστουργήματα. Και, πρώτος ανάμεσά τους, ειδικά στο εν λόγω είδος, ποιος άλλος παρά ο Μότσαρτ. Οταν ο Σαλιέρι χαρακτήρισε τη Gran Partita του Μότσαρτ, το σπουδαιότερο έργο του είδους που γράφτηκε ποτέ, ως «τη φωνή του Θεού», δεν πρέπει να έπεσε και πολύ έξω.

Ακόμα και κάποιος που δεν πιστεύει στον Θεό, όταν ακούσει το έργο, ιδίως το περίφημο εν λόγω σόλο όμποε που αναδύεται ξαφνικά από το αρμονικό πουθενά προς έναν μελωδικό ουρανό, θα καταλάβει αμέσως τι εννοούσε ο αυτοκρατορικός συνθέτης.

Το έργο αυτό δεν έχει ούτε όμοιό του σε όλη τη μουσική, ούτε ανταγωνιστή. Αλλά, παρ’ όλα αυτά, δεν είναι και το μόνο που αξίζει να ακούσει κανείς με μεγάλο ενδιαφέρον σε αυτή την εξαίρετα ερμηνευμένη συλλογή, στην οποία οι «θεματοφύλακες» της μουσικής του Μότσαρτ από την Ακαδημία της γενέτειράς του που φέρει το όνομά του παρουσιάζουν όλο το έργο του για σύνολα πνευστών. Αν μη τι άλλο, είναι ένα σύνολο που φέρει τη «σφραγίδα γνησιότητας» όσο κανένα άλλο. Ομως, δεν είναι μόνον αυτό – ούτε καν κυρίως.

Οπως όλο το σπουδαίο ρεπερτόριο, έτσι και αυτό, έχει περάσει ερμηνευτικά μέσα στις δεκαετίες από χίλια μύρια κύματα. Αλλοτε έχει τύχει αριστουργηματικών προσεγγίσεων, άλλοτε όμως και πολύ κατώτερων της αξίας του.

Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις που ενώ σπουδαίοι μουσικοί καταπιάστηκαν μαζί του, αυτό συνέβη σε εποχές που κυριαρχούσαν ερμηνευτικές προσεγγίσεις εμφανώς ξεπερασμένες σήμερα γι’ αυτή τη μουσική, αλλά και το αντίστροφο: και σε εποχές που ο φανατισμός του νεωτερισμού «έκαιγε» ακόμα και ενδιαφέρουσες δυνάμεις.

Εδώ, τίποτε από όλα αυτά δεν συμβαίνει. Και, από αυτή την άποψη, έχουμε μία έκδοση αναφοράς που έλειπε εδώ και καιρό από τη δισκογραφία. Καθαρή, ερμηνευτικά συγκριτικά ισορροπημένη, γεμάτη ταλέντο, αλλά και γνώση και ευφυΐα, δυναμική και γοητευτική, υπηρετεί στον μέγιστο βαθμό τα έργα και τους σκοπούς τους: τόσο εκείνους για τους οποίους μπορεί να γράφτηκαν, όσο και εκείνους για τους οποίους, εν τέλει, έμειναν, δικαίως, ακλόνητα παρόντα. Και κυρίαρχα, επί αιώνες, στην ιστορία της μουσικής.