«Θάνατος {LF}στον δικτάτορα» φωνάζουν {LF}σε 80 πόλεις

Σε 80 πόλεις σε όλο το Ιράν έχουν επεκταθεί οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, με τους διαδηλωτές να φωνάζουν «θάνατος στον δικτάτορα», μετά τον θάνατο της 22χρονης Μεχσά Αμινί υπό αστυνομική κράτηση. Παρά τον αυξανόμενο απολογισμό των νεκρών – οι οποίοι πλέον ξεπερνούν επισήμως τους 76, αλλά ανεπισήμως υπολογίζεται ότι είναι πολύ περισσότεροι – και την άγρια καταστολή από τις δυνάμεις ασφαλείας με τη χρήση δακρυγόνων, ροπάλων και, σε ορισμένες περιπτώσεις, αληθινών πυρών, τα βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δείχνουν τους Ιρανούς να επιμένουν σε μεγάλες διαδηλώσεις. Εκτακτο διάγγελμα προς το ιρανικό έθνος απηύθυνε αργά χθες το βράδυ ο υπερσυντηρητικός πρόεδρος της χώρας, Εμπραΐμ Ραϊσί, επανέλαβε ωστόσο τη γνωστή ρητορική του καθεστώτος.

Ο Ραϊσί είπε πως ο θάνατος της Μαχσά Αμινί, η οποία είχε συλληφθεί από την αστυνομία των ηθών επειδή η μαντίλα της δεν κάλυπτε όλα τα μαλλιά της, «μας λύπησε όλους», πως εντός των ημερών αναμένεται το πόρισμα της ιατροδικαστικής έρευνας για τα αίτιά του και πως «κανένας δεν πρέπει να φοβάται να εκφράσει τις απόψεις του». Προειδοποίησε ωστόσο ότι το «χάος» δεν θα γίνει ανεκτό και υπερασπίστηκε τις δυνάμεις ασφαλείας που συγκρούονται καθημερινά από τις 16 Σεπτεμβρίου με τους διαδηλωτές λέγοντας πως θυσιάζουν τη ζωή τους για την ασφάλεια της χώρας.

Είναι πολύ νωρίς

Οι ιρανοί ηγέτες «είναι αποφασισμένοι να μη δείξουν αδυναμία, κάτι που πιστεύουν ότι σφράγισε τη μοίρα του υποστηριζόμενου από τις ΗΠΑ Σάχη το 1979» δήλωσε στο πρακτορείο Ρόιτερ ανώτερος ιρανός αξιωματούχος. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ παρακολουθεί στενά. «Είναι πολύ νωρίς για να προβλέπουμε εάν αυτές οι διαμαρτυρίες θα μετατραπούν σε πολιτική αλλαγή» δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος. Οι ΗΠΑ, γράφει το Politico, παρακολουθούν τα σημάδια που δείχνουν εάν οι μουλάδες χάνουν την εξουσία. Ενα από αυτά είναι πόσο βίαιη θα είναι η καταστολή. Και ένα άλλο σημαντικό είναι εάν ενωθούν οι Ιρανοί από όλα τα κοινωνικά στρώματα – κάτι που φαίνεται να γίνεται.

Συμπαράσταση

Τη συμπαράστασή τους στους διαδηλωτές εκφράζουν προσωπικότητες από όλους τους τομείς της ιρανικής κοινωνίας. Το συνδικάτο των εκπαιδευτικών κάλεσε εκπαιδευτικούς και φοιτητές σε απεργία. Οι παίκτες της εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου του Ιράν φόρεσαν μαύρα μπουφάν πάνω από τις φανέλες τους σε φιλικό παιχνίδι στην Αυστρία. Από τη μεριά τους και οι ιρανοί κινηματογραφιστές προσπαθούν να κινητοποιήσουν τη διεθνή κοινότητα. Το Σάββατο, ο σκηνοθέτης Μπαχμάν Γκομπάντι, ο οποίος έχει τιμηθεί δύο φορές στο Φεστιβάλ του Σαν Σεμπαστιάν και είναι Κούρδος από την ίδια περιοχή με την Αμινί, έστειλε επιστολή στους 4.000 συναδέλφους του στην Ακαδημία Κινηματογράφου του Χόλιγουντ καλώντας τους να υπερασπιστούν τα πολιτικά δικαιώματα των Ιρανών. Ο μικρότερος αδελφός του Γκομπάντι, ο σκηνοθέτης ταινιών μικρού μήκους Μπεχρούζ Γκομπάντι, φυλακίστηκε μεταξύ Νοεμβρίου 2012 και Ιανουαρίου 2013 για την κριτική που είχε ασκήσει στον τότε πρόεδρο της χώρας, Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ.

Οι σκηνοθέτες

Τη Δευτέρα ο Ασγκάρ Φαραντί – ο πλέον δημοφιλής σκηνοθέτης στη χώρα του, ο οποίος θεωρείται εθνικός ήρωας για τα δύο βραβεία Οσκαρ που έχει κερδίσει και μέχρι πριν από δύο χρόνια δεχόταν κριτική από τους συναδέλφους του για τη σιωπή του – ζήτησε με βίντεο μέσω της πλατφόρμας Telegram από καλλιτέχνες από τον υπόλοιπο κόσμο να σταθούν αλληλέγγυοι με τον ιρανικό λαό. Στο βίντεο αναφέρει ότι παρακολουθεί στις διαδηλώσεις κάθε βράδυ «αυτές τις πολύ νεαρές γυναίκες να διεκδικούν τα δικαιώματά τους» και ότι σέβεται βαθιά «τον αγώνα τους για ελευθερία και το δικαίωμα να επιλέξουν το πεπρωμένο τους παρά τη βιαιότητα που υφίστανται».

Οσο για τον άλλο μεγάλο ιρανό σκηνοθέτη Τζαφάρ Παναχί, του οποίου η τελευταία ταινία, «No Bears», έλαβε το βραβείο της κριτικής επιτροπής τον Σεπτέμβριο στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας, βρίσκεται στη φυλακή, καθώς συνελήφθη στις 11 Ιουλίου επειδή στεκόταν μπροστά από το γραφείο του εισαγγελέα της Τεχεράνης μαζί με άλλους κινηματογραφιστές για να διαμαρτυρηθούν για τη σύλληψη δύο συναδέλφων τους, του Μοχάμαντ Ρασούλοφ και του Μοστάφα αλ Αχμάντ.

Δεν περιορίζονται

Οι διαδηλώσεις πάντως δεν δείχνουν να περιορίζονται. Ουσιαστικά πρόκειται για το μεγαλύτερο κύμα αντικυβερνητικών διαμαρτυριών μετά τις διαδηλώσεις κατά της αύξησης των τιμών της βενζίνης το 2019. «Θα πολεμήσουμε, θα πεθάνουμε, θα πάρουμε πίσω το Ιράν» φώναζαν οι διαδηλωτές στη συνοικία Εκμπατάν της Τεχεράνης, όπως έδειξε βίντεο που αναρτήθηκε στο Twitter. Ενα βίντεο από τη βορειοανατολική πόλη-λιμάνι Τσαμπαχάρ έδειξε αστυνομικούς των ΜΑΤ να κάνουν χρήση δακρυγόνων για να διαλύσουν τους διαδηλωτές, οι οποίοι φώναζαν «Θάνατος στον (σ.σ.: ανώτατο ηγέτη Αγιατολάχ Αλί) Χαμενεΐ».

Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν ανακοίνωσαν χθες ότι εκτόξευσαν πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον στόχων μαχητών στην κουρδική περιοχή του γειτονικού Βόρειου Ιράκ, όπου ένας αξιωματούχος δήλωσε ότι σκοτώθηκαν 13 άνθρωποι. Οι ιρανικές αρχές κατηγορούν ένοπλους Ιρανούς Κούρδους αντιφρονούντες ότι πυροδότησαν τις ταραχές, ιδίως στα βορειοδυτικά, όπου ζουν οι περισσότεροι από τα 10 εκατομμύρια Κούρδους του Ιράν. O Λευκός Οίκος καταδίκασε τις διασυνοριακές επιθέσεις ως μια προσπάθεια του Ιράν να εκτρέψει τις ευθύνες για τα εσωτερικά του προβλήματα.

n Αλλο ρεπορτάζ στην «ΟΜΑΔΑ» στις σελίδες 24-25.