«Είναι ελκυστικό να μεταφέρεις την παράδοση στο τώρα»

Η παράδοση είναι ισχυρή και αφορά και το μέλλον, λέει κατά τη διάρκεια της συνομιλίας μας ο Ανδρέας Κατσιγιάννης με αφορμή τη συναυλία του αύριο στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού με την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, σε μουσική διεύθυνση Στάθη Σούλη. Ο συνθέτης και ιδρυτής της Εστουδιαντίνας Νέας Ιωνίας θα παρουσιάσει ένα απόσπασμα από το «Της σιωπής ο τόπος» αλλά και το καινούργιο έργο «Κεχαριτωμένη» που είναι αφιερωμένο στην Παναγία μέσα από ποιήματα μοναχών. Εργα τα οποία εμπεριέχουν θρησκευτικά στοιχεία, αλλά που δεν προέρχονται από έναν θρησκόληπτο συνθέτη, όπως εξηγεί ο ίδιος. Υπάρχει χώρος σήμερα για ένα τέτοιο έργο; «Θα ήθελα τα έργα αυτά να τα ακούσουν άνθρωποι που δεν έχουν σχέση με την πίστη. Αυτό για μένα θα ήταν πιο ενδιαφέρον. Ο άνθρωπος κάπου εναποθέτει μια ελπίδα σε μια άλλη δύναμη – όπως και αν λέγεται αυτή. Πρόκειται για μια “κατασκευαστική” ανάγκη του ανθρώπινου είδους. Εχω μελοποιήσει στο έργο “Της σιωπής ο τόπος” ένα ποίημα του – άθεου – Νίτσε που έχει τίτλο “Τω αγνώστω θεώ” και λέει: “Να σε γνωρίσω, Αγνωστε, θέλω / εσέ που βαθιά αγγίζεις την ψυχή μου και διαπερνάς σαν καταιγίδα τη ζωή μου / εσέ, άπιαστε, συγγενή μου / Να σε γνωρίσω, να σε υπηρετήσω θέλω”. Οταν ο άνθρωπος αποδεχθεί ότι δεν είναι παντοδύναμος σε όλα, τότε είναι έτοιμος να συμμαχήσει και να αντιληφθεί ότι είναι μια μικροσταγόνα η οποία δεν μπορεί να ορίσει τη φορά και τα ρεύματα που θα έχει ο ωκεανός».

Αλλά πόσο εύκολο είναι για έναν καλλιτέχνη που μελετά την παράδοση τόσο βαθιά να καταθέσει κάτι καινούργιο και τι μπορεί αυτό να περιλαμβάνει; «Η αγάπη για τη μουσική του παρελθόντος και γενικά για τους ελληνικούς ήχους δεν είναι αποτρεπτικό στοιχείο για να μπορέσει να δημιουργήσει. Είναι ελκυστικό να μεταφέρεις αυτό το κλίμα στη σημερινή εποχή με τα σημερινά δεδομένα. Αυτό προσπαθώ. Μέσα, δηλαδή, από τη μουσική που συνθέτω να υπάρχει αυτή η διαχρονία και να εμπλέκονται διάφορα είδη, οι επιρροές μου και να καταθέτω τη δική μου ταυτότητα στο σήμερα. Γι’ αυτό πολλές φορές επιχειρώ, όπως και στο έργο που θα παρουσιάσω στο Ηρώδειο, στις παραστάσεις να υπάρχει μια συνάντηση Ανατολής – Δύσης, φυσικών ήχων, συμφωνικής ορχήστρας με λαϊκά όργανα, με ηλεκτρονικό background. Ολο αυτό να εξελίσσεται σε μια αρμονική συνομιλία μέσα σε αυτό το ηλεκτρονικό τοπίο». Και αυτό το κλίμα περιγράφεται, όπως λέει ο Ανδρέας Κατσιγιάννης, ιδανικά στους στίχους της Λίνας Νικολακοπούλου «Πώς μοιάζουμε όλοι μες στο φως / Βουνά, στεριές και κτίσματα / Ενας ορθάνοιχτος ναός / Με ζωντανά εικονίσματα» («Το κρυφό δωμάτιο» από τον δίσκο «Της σιωπής ο τόπος»).

Σαν προσευχή

«Ενας ιερός τόπος όπως είναι το Ηρώδειο, θα γίνει ένας ναός, όχι εκκλησιαστικός, που θα έχει την αύρα του λατρευτικού χώρου. Ενας ναός που μπαίνεις μέσα, έχοντας τη διάθεση ν’ ανοίξει η ψυχή σου, να ταξιδέψεις, να βρεις γαλήνη, να λάβεις συναισθήματα. Ολη αυτή η διάδραση θα ήθελα να συμβεί μεταξύ κοινού, μουσικής και δημιουργών επί σκηνής, οι οποίοι προσπαθούμε να φτιάξουμε ένα κλίμα κατάνυξης και ταυτόχρονα ανάτασης της ψυχής». Σαν μια προσευχή «που θα ακουστεί σαν το θρόισμα του ανέμου κάτω από τη σκέπη του σεπτού αγιορείτικου ουρανού στον αττικό ουρανό, στο Ηρώδειο». Συνοδοιπόρους στη δημιουργία αυτής της κατανυκτικής ατμόσφαιρας ο Ανδρέας Κατσιγιάννης θα έχει 100 χορωδούς από τρεις διαφορετικές χορωδίες, Chorus Vivendi, Μελωδοί Νέας Σμύρνης, Χορωδία Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, με μαέστρους τους Ιωάννη Βρυζάκη, Γεώργιο Ζιάκα και Νίκο Χιώτογλου αντίστοιχα.

Τη σκηνή θα μοιραστεί με τους καλούς ερμηνευτές Γλυκερία, Δημήτρη Μπάση, Ελεάννα Βαρελά αλλά και τον κάτοχο πέντε βραβείων Emmy, αμερικανό μουσικό και ηθοποιό Jonathan Jackson, τον οποίο γνώρισε σε μία από τις επισκέψεις του στο Αγιον Ορος. Σε αυτό το σημείο η συζήτηση οδηγήθηκε στην πίστη και την προσευχή. «Ξέρω ποια είναι η δύναμη της πίστης και ξέρω πώς με έχει ωφελήσει. Παίρνω γαλήνη, δύναμη, ηρεμία στο να μπορώ να ισορροπώ, στη ζωή μου, στη δουλειά μου, στην τέχνη μου, στην οικογένειά μου, στους φίλους μου. Σήμερα οι άνθρωποι χάνουν την πίστη τους γιατί θέλουν να τη χάσουν. Δεν αφήνουν χρόνο όχι μόνο για την πίστη αλλά και για τον ίδιο τους τον εαυτό. Αυτός που χάνει την πίστη του σημαίνει ότι έχει χαθεί και με τον εαυτό του. Ζούμε σε μια εποχή που συντηρεί τον εγωκεντρισμό. Προσπαθούμε να επιβιώσουμε σε κάτι που είναι δαιδαλώδες και χαοτικό. Κάνουμε έναν κύκλο στο ίδιο σημείο».