Γιατί οι Ιταλοί ψήφισαν την Ακροδεξιά

«Είμαστε ακόμη στην αρχή. Από αύριο θα αποδείξουμε την αξία μας». Αυτό είπε η Τζόρτζια Μελόνι στην επινίκια ομιλία της, τα ξημερώματα της Δευτέρας. Παράλληλα, υποσχόμενη ότι θα επιδιώξει να είναι πρωθυπουργός μιας κυβέρνησης «όλων των Ιταλών», προτάσσοντας «αυτά που μας ενώνουν και όχι αυτά που μας χωρίζουν», άφησε να εννοηθεί ότι στόχος της είναι να αντέξει πολύ περισσότερο από τον μέσο όρο των προηγούμενων 67 μεταπολεμικών κυβερνήσεων της χώρας, που δεν ξεπερνά τις 400 ημέρες.

Την ίδια στιγμή, ωστόσο, οι αντίπαλοί της στην Ιταλία και τα εκατομμύρια των πολιτών που ανήκουν στο αποκαλούμενο «δημοκρατικό τόξο» αναρωτιούνται τι έφταιξε για να πάρει η χώρα τους αυτή τη θλιβερή πρωτιά, αποκτώντας μια ακροδεξιά κυβέρνηση. Στη δε Ευρώπη, τόσο στις Βρυξέλλες όσο και στις πρωτεύουσες των εταίρων της Ιταλίας, είναι προφανές το «κόμπιασμα» απέναντι στο νέο σκηνικό που διαμορφώνεται, καθώς η Μελόνι δεν έχει ανοίξει ακόμη τα χαρτιά της.

Λεηλάτησε τη Λέγκα

Το σίγουρο, κατ’ αρχάς, είναι ότι τα Αδέλφια της Ιταλίας λεηλάτησαν τη Λέγκα, κερδίζοντας κατά κράτος τον ακροδεξιό «εμφύλιο», υποχρεώνοντας τον Ματέο Σαλβίνι σε μια βαριά ήττα και καταδικάζοντάς τον σε θέση κομπάρσου – έστω κι αν αυτός προανήγγειλε μια «μακρά περίοδο συνεργασίας» με τη Μελόνι. Είναι ενδεικτικό ότι, σύμφωνα με τα exit polls, οι 4 στους 10 από τους ψηφοφόρους του κόμματος που θριάμβευσε προέρχονταν από τη «δεξαμενή» της Λέγκας – αντιστοίχως, το 13% είχε προέλευση τη Φόρτσα Ιτάλια και το 9% το Κίνημα 5 Αστέρων. Μάλιστα, ακόμη και στα «κάστρα» του Σαλβίνι στη Βόρεια Ιταλία, τα Αδέλφια κέρδισαν διπλάσιες ψήφους από τη Λέγκα.

Σημαντικό ρόλο, στη συνέχεια, έπαιξε η πολυδιάσπαση της Κεντροαριστεράς και η αδυναμία της να συγκροτήσει έναν αξιόπιστο εναλλακτικό πόλο γύρω από τους Δημοκρατικούς του Λέτα – οι οποίοι, πάντως, επίσης δεν έπεισαν. Ο ίδιος ο ηγέτης του κόμματος ισχυρίστηκε ότι η βασική αιτία για την επικράτηση του συνασπισμού Δεξιάς και Ακροδεξιάς πρέπει να αναζητηθεί στην απόφαση των «Πεντάστερων» του Τζουζέπε Κόντε να άρουν την εμπιστοσύνη τους από την κυβέρνηση του Μάριο Ντράγκι, τον περασμένο Ιούλιο, οδηγώντας στην ανατροπή της και στις πρόωρες εκλογές.

Ο Κόντε, ωστόσο, δεν άφησε την κατηγορία αναπάντητη και επιχείρησε να την αντιστρέψει – αποδεικνύοντας ότι η διαμάχη μεταξύ των αντιπάλων της Μελόνι και των συμμάχων της καλά κρατεί. Οπως είπε στις πρώτες δηλώσεις του, είναι οι Δημοκρατικοί αυτοί που «υπονόμευσαν μια πολιτική προσφορά (του ίδιου) που θα μπορούσε να είναι ανταγωνιστική απέναντι σε αυτή την Κεντροδεξιά». Από την πλευρά του, ο Κάρλο Καλέντα, επικεφαλής του κεντρώου κόμματος Δράση, το οποίος αρχικά είχε συνάψει συμμαχία με τους Δημοκρατικούς για να τη διαλύσει στη συνέχεια και να κατέβει από κοινού με το Italia Viva του Ματέο Ρέντσι, επέρριψε ουσιαστικά την ευθύνη στους ίδιους τους ψηφοφόρους, που «επέλεξαν τον δρόμο του λαϊκισμού».

Προβληματισμός στην ΕΕ

Οσον αφορά την ΕΕ, ο προβληματισμός είναι έντονος. Πολύ περισσότερο καθώς υπάρχουν φωνές που ισχυρίζονται ότι φέρει και αυτή ευθύνη για τη νίκη της Μελόνι – «δείχνοντας», εμμέσως πλην σαφώς, και προς την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία έκανε μία τουλάχιστον αμφιλεγόμενη παρέμβαση τις παραμονές της κρίσιμης αναμέτρησης. Οι πρώτες επίσημες αντιδράσεις, πάντως, από τους ευρωπαίους εταίρους της Ιταλίας έχουν μάλλον συναινετικό τόνο.

«Ως γείτονες και φίλοι, πρέπει να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε μαζί» αναφέρει χαρακτηριστικά ανακοίνωση του Μεγάρου των Ηλυσίων, στην οποία αποτυπώνεται και η ανησυχία για ο μέλλον των διμερών σχέσεων, που είχαν βρεθεί σε πολύ καλό σημείο μετά το σύμφωνο που είχαν υπογράψει οι Εμανουέλ Μακρόν και Μάριο Ντράγκι. «Μόνο μέσα στην Ευρώπη θα ξεπεράσουμε τις κοινές απειλές που αντιμετωπίζουμε» συνεχίζει η ίδια ανακοίνωση.

Στη Γερμανία, επίσης, η πλειοψηφία των ΜΜΕ επιχείρησε να ρίξει τους τόνους εξαρχής, κάνοντας λόγο για μια δημοκρατική επιλογή των Ιταλών, η οποία δεν έχει λόγο να σημάνει συναγερμό. Ο δε αναπληρωτής κυβερνητικός εκπρόσωπος, Βόλφγκανγκ Μπούχνερ, κληθείς να σχολιάσει το αποτέλεσμα των ιταλικών εκλογών, είπε: «Η Ιταλία είναι μια πολύ φιλευρωπαϊκή χώρα, με πολύ φιλευρωπαίους πολίτες και θεωρούμε ότι αυτό δεν θα αλλάξει». Η δε συνάδελφός του στο υπουργείο Οικονομικών περιορίστηκε να δηλώσει ότι το Βερολίνο αναμένει από όλα τα κράτη – μέλη να τηρούν τους κανόνες που υπάρχουν στην ευρωζώνη.

Οπως αναμενόταν, τέλος, οι «όμοροι» της Μελόνι στην Ευρώπη είναι πανευτυχείς. Οπως οι πρωθυπουργοί Πολωνίας και Ουγγαρίας, Ματέους Μοραβιέτσκι και Βίκτορ Ορμπαν, οι οποίοι έσπευσαν να της αποστείλουν συγχαρητήρια. Αλλά και η εκπρόσωπος της Εναλλακτικής για τη Γερμανία, Μπεατρίξ φον Στορχμ, που έγραψε στο Twitter:  «Πανηγυρίζουμε μαζί με την Ιταλία (…) Η Σουηδία στον Νορρά, η Ιταλία στον Νότο -οι κυβερνήσεις της Αριστεράς ανήκουν στο χθες».