Η Ακροδεξιά ανεβαίνει, {LF}ο Πούτιν τρίβει τα χέρια του

Η τρομακτική άνοδος της Ακροδεξιάς στην Ευρώπη: ένα θέμα που επανέρχεται κατά καιρούς στη Γηραιά Ηπειρο. Ομως τώρα υπάρχει μια σημαντική διαφορά. Οι σχέσεις ακροδεξιών ηγετών με τη Ρωσία, μια χώρα που έχει εισβάλει στη γειτονική Ουκρανία και απειλεί με πυρηνικά όπλα τη Δύση. Δεν είναι τυχαίο ότι το Κρεμλίνο χρηματοδοτεί συγκεντρώσεις ακροδεξιών και λαϊκιστικά εθνικιστικά κόμματα ανά την Ευρώπη, με στόχο να προκαλέσουν έντονες αντιδράσεις και χάος στην πολιτική ζωή της κάθε χώρας.

Μετά το δημοψήφισμα για το Brexit το 2016 και τη νίκη του Ντόναλντ Τραμπ στις εκλογές των ΗΠΑ πολλοί ανέμεναν ένα κύμα ενίσχυσης ευρωσκεπτικιστικών και πολιτισμικά μισαλλόδοξων κομμάτων που θα άλλαζε τα δεδομένα. Το κύμα ήρθε αλλά ήταν σχετικά περιορισμένο. Η περσινή εκλογική επιτυχία των κεντροαριστερών Σοσιαλδημοκρατών της Γερμανίας και οι οπισθοδρομήσεις για τη υπερσυντηρητική Εναλλακτική για τη Γερμανία έδειξαν ότι οι δυνάμεις της αντίδρασης υποχωρούν. Ομως στη συνέχεια, ήρθε ο επαναληπτικός γύρος των προεδρικών εκλογών στη Γαλλία, στον οποίο η ακροδεξιά Μαρίν Λεπέν κέρδισε 13,3 εκατομμύρια ψήφους – άνω του 41% του συνόλου.

Το ευρύτερο μάθημα που μπορεί να αντληθεί από τέτοιες διακυμάνσεις, γράφει ο «Observer», είναι ότι οι προσπάθειες να διακρίνουμε πανευρωπαϊκές τάσεις μπορεί να είναι παραπλανητικές. Η εκλογική συμπεριφορά στις διάφορες χώρες επηρεάζεται από προσωπικότητες, γεγονότα, χρονική στιγμή, περιφερειακά ζητήματα, κομματική πίστη και εκλογικά συστήματα. Τελικά, η πολιτική είναι πάντα τοπική. Υπάρχουν όμως κοινοί παράγοντες.

Οι ακροδεξιοί Σουηδοί Δημοκράτες – κάποτε εξοβελισμένοι από το πολιτικό σύστημα – σήμερα στηρίζουν ενεργά τη νέα κυβέρνηση. Στην Ιταλία μεθαύριο, ο συντηρητικός συνασπισμός αναμένεται να κερδίσει και να γίνει πρωθυπουργός η ηγέτιδα του μετα-φασιστικού κόμματος των Αδελφών της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι. Η γαλλική Ακροδεξιά της Λεπέν χαιρετίζει πρόωρα τη νίκη των ομοϊδεατών της στην Ιταλία και βγάζει ανακοίνωση ότι είναι η επόμενη χώρα όπου η Ακροδεξιά θα θριαμβεύσει: «Στην Ιταλία, βλέπουμε αυτά που βλέπουμε παντού. Η λαϊκή θέληση πηγαίνει στην ίδια κατεύθυνση και δεν υπάρχει τίποτα ακραίο». Οι ακροδεξιοί του ισπανικού Vox επιχαίρουν επίσης.

Για τα αποτελέσματα, σημειώνει η «Washington Post», υπάρχει κάποιος που πανηγυρίζει: ο Βλαντίμιρ Πούτιν. Και θα προσπαθήσει να τα εκμεταλλευθεί. «Εάν η Μελόνι γίνει η πρώτη ακροδεξιά πολιτικός που θα ηγηθεί μιας μεγάλης οικονομίας της ευρωζώνης, οι επιπτώσεις θα είναι τεράστιες. Η Ιταλία θα περιθωριοποιηθεί στην Ευρώπη». Το κόμμα της έχει τις ρίζες του σε τμήματα της ιταλικής κοινωνίας που υμνούσαν τον Μπενίτο Μουσολίνι, τον φασίστα δικτάτορα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, τον οποίο η ίδια η Μελόνι κάποτε θαύμαζε ανοιχτά. Αυτό, μαζί με μια φαινομενικά φιλο-παραδοσιακή οικογενειακή πλατφόρμα που επιτίθεται στη μετανάστευση και τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ, και τη δέσμευση για ναυτικό αποκλεισμό προκειμένου να εμποδίσει τους μετανάστες να αποβιβαστούν στις ιταλικές ακτές είναι το περίγραμμα του προγράμματός της. Ομως, στην πραγματικότητα, η μεγαλύτερη απειλή για το μέλλον της Ιταλίας είναι οι εκατοντάδες χιλιάδες νέοι που φεύγουν για να βρουν δουλειά, όχι οι δεκάδες χιλιάδες μετανάστες που φτάνουν για να την αναζητήσουν.

Η Μελόνι μπορεί να έχει μετριάσει τη ρητορική της και να επιτίθεται στη Ρωσία – ίσως έχοντας στον νου και τα 200 δισ. δολάρια σε κοινοτικά κονδύλια – όμως δύο από τους βασικούς της εταίρους, ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι και ο Ματέο Σαλβίνι, στηρίζουν διαρκώς το Κρεμλίνο. Η στάση τους είναι βάλσαμο για τον Πούτιν, καθώς ο στρατός του παραπαίει. Με τον Σαλβίνι να αναρωτιέται πρόσφατα εάν οι κυρώσεις πλήττουν περισσότερο την Ευρώπη παρά τη Ρωσία, η προοπτική της αυξανόμενης διχόνοιας μέσα στην ΕΕ – με τη βοήθεια και της Ουγγαρίας – είναι θελκτική για τη Μόσχα. Ο Χάιμε Μπαράδο, καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο πανεπιστήμιο της Μαδρίτης, εξηγεί στην «El Pais» πως η ανακατωσούρα που θα φέρει η ενίσχυση ακροδεξιών κομμάτων στην Ευρώπη είναι μεγάλη ανακούφιση για τον Πούτιν. «Αφού είδε ότι δεν μπορεί να τα βγάλει πέρα στα πεδία των μαχών, θα στρέψει όλη του την προσοχή ώστε να σκορπίσει διχόνοια στο εσωτερικό των ευρωπαϊκών κρατών. Η Ακροδεξιά και οι εθνικιστές λαϊκιστές είναι ένας σημαντικός μοχλός πίεσης. Και γι’ αυτό θα συνεχίσει να τους στηρίζει – φανερά ή κρυφά».