Επηρέασε η κρίση τους συλλέκτες;

Ενα ερώτημα που τίθεται, ειδικά σε περιόδους οικονομικής αστάθειας όπως η παρούσα, είναι ποιοι παράγοντες επηρεάζουν τους συλλέκτες έργων τέχνης και κατά συνέπεια τους καλλιτέχνες, τους γκαλερίστες, αλλά και όλους εκείνους τους επαγγελματίες που κινούνται στον χώρο της αγοράς της τέχνης. Ενόψει της νέας σεζόν η διαδικτυακή πλατφόρμα Artsy – μία από τις δημοφιλέστερες, μεγαλύτερες και πλέον ενημερωμένες διαδικτυακές αγορές έργων τέχνης – προχώρησε σε έρευνα και κατέληξε στα εξής συμπεράσματα:

Πρώτον, παρά τον πληθωρισμό, το 51% των συλλεκτών δηλώνει ότι δεν έχει αλλάξει ακόμη τις αγοραστικές του συνήθειες. Οι συλλέκτες που διαθέτουν τα μεγαλύτερα βαλάντια επιβεβαιώνουν την αίσθηση που υπήρχε ήδη στην αγορά ότι όσο η οικονομική κρίση βαθαίνει, τόσο οι πλέον εύποροι συνεχίζουν απρόσκοπτα τις αγορές τους – σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα αυξάνουν και τα ποσά που δαπανούν -, ενώ ο αριθμός των μικρομεσαίων συλλεκτών μειώνεται.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι το 60% των συλλεκτών με ετήσιο εισόδημα μεταξύ 250.000 και 500.000 δολαρίων δήλωσε ότι ο πληθωρισμός δεν αποτέλεσε αιτία ώστε να μειώσει τις δαπάνες του γύρω από την τέχνη. Για όσους έχουν εισόδημα άνω των 500.000 δολαρίων, το ποσοστό αυξάνεται στο 74%. Το 25% των τελευταίων, μάλιστα, αγόρασε περισσότερα έργα τέχνης τους τελευταίους 12 μήνες από ό,τι το προηγούμενο έτος.

Δεύτερο στοιχείο που προκύπτει από την έρευνα είναι ότι μεγαλύτερος τζίρος γίνεται στο Διαδίκτυο, παρά την επιστροφή των εκθέσεων με φυσική παρουσία κοινού και το πλήρες άνοιγμα των αιθουσών τέχνης και των φουάρ μετά την πανδημία.

Το 76% των συλλεκτών δηλώνει ότι αγόρασε έργα τέχνης μέσω Διαδικτύου τους τελευταίους 12 μήνες. Οι νεαροί σε ηλικία συλλέκτες που έχουν δραστηριοποιηθεί στον χώρο της αγοράς τέχνης την τελευταία τετραετία, δαπανώντας τουλάχιστον 5.000 δολάρια για την απόκτηση έργων, προτιμούν τις αγορές μέσω Διαδικτύου κατά 90%, ενώ πέρυσι το 56% του συνόλου των συλλεκτών διέθεσε περισσότερο από το ήμισυ του ετήσιου προϋπολογισμού του για διαδικτυακές αγορές έργων τέχνης. Το 61% των συλλεκτών υποστηρίζει ότι αγόρασε διά ζώσης έργο που είχε ανακαλύψει αρχικά στο Διαδίκτυο.

Το τρίτο δεδομένο είναι ότι οι νέοι συλλέκτες είναι εξαιρετικά ενεργοί και παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της αγοράς. Κατά το 2022, το 73% του συνόλου των συλλεκτών αγόρασε τον ίδιο αριθμό έργων ή περισσότερα από πέρυσι. Κατά το 2021 η ίδια κατηγορία αντιστοιχούσε στο 68% του συνόλου. Στους νέους συλλέκτες το ποσοστό για το τρέχον έτος εκτοξεύεται στο 86% (έναντι 78% πέρυσι).

Η αύξηση της αγοραστικής δύναμης των νεαρών συλλεκτών ευθυγραμμίζεται και με την άνοδο της διαδικτυακής αγοράς τέχνης. Το 57% δηλώνει ότι ανακάλυψε έναν καλλιτέχνη μέσω μιας διαδικτυακής αγοράς και απέκτησε έργα του αργότερα, το 46% ότι αγόρασε έργα τέχνης μέσω κάποιας πλατφόρμας, ενώ το 66% δήλωσε ότι προτιμά να ανακαλύπτει έργα τέχνης μέσω των φορητών συσκευών του.

Τέλος, το 60% όλων των ερωτηθέντων – και το 68% των νέων συλλεκτών – προτιμά να κάνει τις συναλλαγές του με πιστωτικές κάρτες και δευτερευόντως με άλλες μεθόδους πληρωμής, όπως το τραπεζικό έμβασμα.

Ο Ρόμπερτ Πάτινσον επιμελητής εκθέσεων!

Αποφασισμένος να παίξει σε πολλαπλά ταμπλό είναι ο οίκος Sotheby’s για να προσεγγίσει όσο το δυνατόν ευρύτερο κοινό με διαφορετικά ενδιαφέροντα στις δημοπρασίες του. Και για να πετύχει τον στόχο του επιστρατεύει από διάσημους ηθοποιούς έως influencers των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Στο πλαίσιο αυτό προκαλεί τον ηθοποιό Ρόμπερτ Πάτινσον να αφήσει για λίγο τη στολή του Μπάτμαν και να δοκιμάσει τις δυνάμεις του ως επιμελητής εικαστικών εκθέσεων. Από χθες και ως τις 29 Σεπτεμβρίου τα έξι έργα που επέλεξε και επιμελήθηκε την παρουσίασή τους εκτίθενται στην έδρα του οίκου Sotheby’s στο πλαίσιο της σειράς «Contemporary Curated». Ο δημοφιλής ηθοποιός έχει μεταξύ άλλων επιλέξει το έργο του Willem De Kooning «Untitled» (1964) με τιμή εκτίμησης που κυμαίνεται μεταξύ 1,8 εκατ. και 2,5 εκατ. δολάρια και το «Rotation #9» (2011) του Richard Serra με τιμή που κυμαίνεται μεταξύ 200.000 και 300.000 δολαρίων.

«Η επιμέλεια αυτής της ομάδας έργων ζωγραφικής ήταν μια πραγματικά συναρπαστική διαδικασία και τιμή για μένα», δήλωσε ο Πάτινσον. «Η υποκριτική με έκανε να συνειδητοποιήσω ότι υπάρχει μια διασύνδεση μεταξύ όλων των μορφών τέχνης και έκανε τη διαδικασία της επιμέλειας μια συναρπαστική και διασκεδαστική εμπειρία για μένα», ανέφερε ο ηθοποιός, για τον ρόλο του επιμελητή, τον οποίο από το 2013 έχουν αναλάβει μεταξύ άλλων η σχεδιάστρια Margherita Missoni και η δημοσιογράφος Oprah Winfrey. Η δημοπρασία των έργων θα πραγματοποιηθεί στις 30 Σεπτεμβρίου.

Από τα μιμίδια στις δημοπρασίες

Στο παιχνίδι οι Sotheby’s βάζoυν δυναμικά και μια από τις πιο δημοφιλείς δημιουργούς μιμιδίων (memes) στο Instagram, την @JerryGogosian με στόχο να επιμεληθεί μια δημοπρασία εμπνευσμένη από την πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης. Στο σφυρί θα βγουν έργα 20 καλλιτεχνών, συμπεριλαμβανομένων των Marc Quinn – το πιο ακριβό της δημοπρασίας με τιμή εκτίμησης 250.000 δολάρια – Ronan Day-Lewis και Sarah Thibault, τα οποία η Hilde Lynn Helphenstein, όπως είναι το πραγματικό όνομα της influencer, επέλεξε όπως εξηγεί με τη βοήθεια των ακολούθων της, αλλά και του αλγορίθμου του Instagram. Στόχος της είναι, όπως λέει, να προσφέρει στους ανερχόμενους καλλιτέχνες «μια πλατφόρμα για πρώτη φορά», παρά το γεγονός ότι έχει επιλέξει και πολύ γνωστούς καλλιτέχνες. Η δημοπρασία θα ξεκινήσει από σήμερα και έργα θα υπάρχουν διαθέσιμα στην πλατφόρμα Sotheby’s Buy Now έως τις 3 Οκτωβρίου.