Νέο ναδίρ για την ιταλική πολιτική

Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο Αλέσιο ντι Τζούλιο, ένας δημοτικός σύμβουλος του δεξιού λαϊκιστικού κόμματος της Λίγκας στη Φλωρεντία, ανέβασε ένα βίντεο 17 δευτερολέπτων το οποίο, για εμένα, σηματοδοτεί το ναδίρ μιας από τις πιο γκροτέσκες προεκλογικές εκστρατείες στην πρόσφατη ιστορία. Σε αυτό, ο Ντι Τζούλιο περπατά στο ιστορικό κέντρο της πρωτεύουσας της Τοσκάνης όταν βρίσκεται απέναντι σε μία γυναίκα η οποία μοιάζει να προέρχεται από τους Ρομά. Σταματώντας να περπατά, ο υποψήφιος στρέφεται προς την κάμερα και καλεί το κοινό «να ψηφίσει τη Λίγκα προκειμένου να μην την ξαναδεί (τη γυναίκα)», μια φράση την οποία επαναλαμβάνει τρεις φορές.

Οι περισσότεροι Ιταλοί σοκαρίστηκαν και το βίντεο έγινε viral – κάτι που, ασφαλώς, ήταν εξαρχής η επιδίωξη του Ντι Τζούλιο. Η εμφάνισή του σε αυτό το βίντεο ήταν καθαρά επικοινωνιακή, σε μια σαφή υπενθύμιση προς τους συμπαθώντες σε όλη τη χώρα ότι εάν τα Αδέλφια της Ιταλίας, της Τζόρτζια Μελόνι, κερδίσουν τις εκλογές αυτής της εβδομάδας, όπως αναμένεται, άνθρωποι σαν αυτόν θα έχουν σύντομα την ευκαιρία να διαμορφώνουν την πολιτική ατζέντα.

Η Μελόνι είναι συνηθισμένη τόσο να προσεγγίζει τέτοιου είδους εξτρεμιστές όσο και να τους απομακρύνει, αναλόγως του τι τη βολεύει. Είναι εντυπωσιακό, επίσης, ότι σε αντίθεση με τους συμμάχους της, όπως ο Ματέο Σαλβίνι ο οποίος ταυτίζεται με τον δρακόντειο νόμο του για την ασφάλεια ή τον Σίλβιο Μπερλουσκόνι που πιέζει εδώ και χρόνια για ένα οριζόντιο φόρο περιουσίας υπέρ των πλούσιων, η Μελόνι δεν διαθέτει μια πολιτική την οποία να έχει κάνει σημαία της. Την ίδια στιγμή, ενώ τα Αδέλφια της Ιταλίας έχουν μικρή παρουσία στις ρίζες της κοινωνίας, η στρατηγική χειραγώγησης μιας ευρείας γκάμας συντηρητικών ψηφοφόρων εκ μέρους τους δείχνει ικανή να τους ωθήσει προς την εξουσία.

Οι συνέπειες είναι ανησυχητικές. Εκτός των άλλων, υφίσταται μια απειλή προς την κοινωνία των πολιτών. Εάν ο συνασπισμός της Μελόνι κερδίσει πάνω από το 44% των ψήφων, θα μπορούσε να ελέγξει τα δύο τρίτα των εδρών τόσο στη Βουλή όσο και στη Γερουσία. Κάτι τέτοιο όχι μόνο θα έδινε στην Ακροδεξιά μια υπερ-πλειοψηφία, για πρώτη φορά στην ιστορία της δημοκρατίας, αλλά θα μπορούσε να οδηγήσει σε αλλαγές στο σύνταγμα χωρίς την ανάγκη επικύρωσης μέσα από δημοψήφισμα. Αυτό δε προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία, δεδομένης και της στενής σχέσης του κόμματός της με τον πρωθυπουργό της Ουγγαρίας, Βίκτορ Ορμπαν – πράγματι, οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων προειδοποιούν εδώ και καιρό ότι αυτό που ελπίζει είναι να εγκαθιδρύσει ένα παρόμοιο αυταρχικό καθεστώς στην Ιταλία.

Αναμφίβολα, τίποτα από όλα αυτά δεν πρόκειται να γίνει μέσα σε μία νύχτα. Μελόνι, Σαλβίνι και Μπερλουσκόνι διαφωνούν, άλλωστε, έντονα σε πιεστικά ζητήματα, όπως είναι ο πόλεμος στην Ουκρανία, η ενεργειακή κρίση και οι τρόποι τιθάσευσης του πληθωρισμού, ενώ υπάρχει σοβαρή ελπίδα ο συνασπισμός τους να καταρρεύσει ακόμη πιο γρήγορα από τους 13 μήνες που είναι ο μέσος όρος ζωής των κυβερνήσεων στην Ιταλία. Κι όμως, αυτό είναι ελάχιστα καθησυχαστικό. Οσο βραχύβια και αν αποδειχθεί, οι οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες από μια κυβέρνηση Μελόνι θα είναι πιθανώς τρομακτικές.

Είναι γεγονός ότι η ιταλική δημοκρατία αποδυναμώνεται εδώ και δεκαετίες, όμως η άμεση άνοδος στην εξουσία μιας ακροδεξιάς κυβέρνησης θα σηματοδοτούσε ένα νέο χαμηλό.

Ο Τζέιμι Μακέι είναι συγγραφέας και μεταφραστής. Ζει και εργάζεται στη Φλωρεντία