Ριζοσπαστικές λύσεις που απαιτούν ισχυρή πολιτική βούληση

Αναμφισβήτητα το κυκλοφοριακό αποτελεί ένα μείζον πρόβλημα της Αττικής, το οποίο οδηγεί σε υποβάθμιση της ποιότητας ζωής των κατοίκων και των επισκεπτών. Ιδιαίτερα τις ώρες αιχμής (οι οποίες διευρύνονται συνεχώς) τόσο ο Κηφισός όσο και άλλοι νευραλγικοί οδικοί άξονες του Λεκανοπεδίου παρουσιάζουν έντονα κυκλοφοριακά προβλήματα, τα οποία αποκτούν τεράστιες διαστάσεις όταν συνδέονται με έκτακτες συνθήκες (οδικό ατύχημα, βλάβη οχήματος, πορεία διαμαρτυρίας κ.τ.λ.). Τον προσεχή χειμώνα μάλιστα οι κυκλοφοριακές ρυθμίσεις σε σημεία όπου πραγματοποιούνται έργα της νέας γραμμής του μετρό αναμένεται να επιβαρύνουν σημαντικά το πρόβλημα στις εν λόγω περιοχές και συνολικά.

Μαγικές λύσεις δεν υπάρχουν και το κυκλοφοριακό δεν μπορεί να εξαφανιστεί ξαφνικά. Μεμονωμένες παρεμβάσεις στην υποδομή ή τη σηματοδότηση μπορούν να βελτιώσουν την κατάσταση σε επιμέρους σημεία, δεν θα επιλύσουν όμως συνολικά το πρόβλημα, του οποίου η λύση έχει δύο σκέλη. Τη σημαντική αύξηση των μετακινήσεων στα μέσα μαζικής μεταφοράς και τη βελτίωση της διαχείρισης της κυκλοφορίας.

Σχετικά με τα μέσα μαζικής μεταφοράς, παρά τη βελτίωση των υπηρεσιών τα τελευταία χρόνια, δεν καταφέρνουν να κερδίσουν μεγαλύτερο κομμάτι στην πίτα των μετακινήσεων. Οι παράμετροι που επηρεάζουν την επιλογή του μέσου περιλαμβάνουν τον χρόνο, το κόστος και την άνεση και δεδομένου ότι ο χρόνος και η άνεση των ΜΜΜ δεν μπορούν να αλλάξουν ριζικά, μια σημαντική αλλαγή στο κόστος μπορεί να προκαλέσει ένα ισχυρό θετικό σοκ. Πιο συγκεκριμένα, μια μηνιαία κάρτα ΜΜΜ σε πολύ χαμηλή τιμή, η οποία σε λογική θα επιδοτεί τις μετακινήσεις σαν το Fuel Pass, αλλά θα έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά επιδοτώντας μετακινούμενους των ΜΜΜ, μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική αύξηση της χρήσης ΜΜΜ οδηγώντας σε πολλαπλά οφέλη τόσο στους μετακινούμενους όσο και στην κοινωνία, σε επίπεδα οικονομικής και ενεργειακής κρίσης, κυκλοφοριακού καθώς και περιβαλλοντικού προβλήματος.

Σχετικά με τη διαχείριση της κυκλοφορίας επιβάλλεται να μειωθεί σημαντικά ο χρόνος απόκρισης σε κάποιο ατύχημα ή μηχανική βλάβη ενός οχήματος σε κεντρικούς άξονες, η ακινητοποίηση του οποίου δημιουργεί σημαντικά προβλήματα στην κυκλοφορία. Επιπρόσθετα το κλιμακωτό ωράριο στην εργασία μπορεί να μετακινήσει σημαντικό κομμάτι διαδρομών εκτός των ωρών αιχμής, ενώ κίνητρα σε νέες τεχνολογίες (μικροκινητικότητα, car sharing) μπορούν να συνεισφέρουν σημαντικά στην αλλαγή των χαρακτηριστικών των μετακινήσεων.

Η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί ριζοσπαστικές λύσεις που απαιτούν ισχυρή πολιτική βούληση, το όφελος στη βελτίωση του κυκλοφοριακού μπορεί να αποτελέσει μια τομή στην ποιότητα ζωής των κατοίκων του Λεκανοπεδίου. Η υγειονομική κρίση των τελευταίων ετών αποτέλεσε μια ευκαιρία εφαρμογής παρεμβάσεων, την οποία δεν εκμεταλλευτήκαμε. Η επερχόμενη ενεργειακή κρίση ίσως αποτελέσει μία ακόμα ευκαιρία, η οποία δεν πρέπει να χαθεί.

Ο Παναγιώτης Παπαντωνίου είναι επίκουρος καθηγητής του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων