Γκόρμπι

Λατρεύτηκε και βραβεύθηκε στη Δύση (και με Νομπέλ Ειρήνης), αντιμετωπίστηκε μερικώς με περίσκεψη στη χώρα του. Ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ που έφυγε στα 91 του χρόνια δεν πήρε απλώς μια εποχή μαζί του. Ενεργοποίησε και έναν διάλογο για τη σημερινή γεωπολιτική και διεθνή κατάσταση, αφού ένα μέρος της έχει εξήγηση και σε γεγονότα που και ο ίδιος συνδιαμόρφωσε. Το βέβαιο είναι πως μια μανιχαϊστική ερμηνεία για την παρουσία του οδηγεί σε λανθασμένα συμπεράσματα.

Ηγέτης μιας εποχής μεταβάσεων σίγουρα, για παράδειγμα συνέβαλε σε ένα ειρηνικό πέρασμα μια κλειστή αυτοκρατορία και μια γραφειοκρατική χώρα με τεράστια ενδογενή προβλήματα σε μια ανοιχτή και νέου τύπου χώρα, με όλες τις παθογένειες μιας τέτοιας μετάβασης. Και αυτό σε ένα περιβάλλον που ακόμη κρατούσε ο Ψυχρός Πόλεμος, ο πυρηνικός κίνδυνος, οι υψηλής έντασης ιδεολογικές μάχες, μια σειρά περιφερειακών εμπλοκών. Κι όμως.

Ο Γκόρμπι ονειρεύτηκε και πραγμάτωσε και την περεστρόικα και τη διαφάνεια, αντιλαμβανόμενος την κυριαρχία του Διαφωτισμού, της ανοιχτής κοινωνίας και της ελεύθερης αγοράς και οικονομίας. Εγχείρημα όχι εύκολο μα αναγκαίο όπως έδειξε η Ιστορία και παρά το γεγονός πως η διάδοχη της ΕΣΣΔ Ρωσία δεν ήταν και ο παράδεισος της δημοκρατίας όπως πολλά εκ των υστέρων γεγονότα δείχνουν.

Κανείς όμως δεν μπορεί να αγνοήσει ή να ακυρώσει κάτω από ιδεοληψίες ή ρηχά σχήματα τον Γκορμπατσόφ που όπως θα δείξει η Ιστορία άκουσε τα σήματα της παγκοσμιοποίησης και βέβαια τους ήχους της αποσύνθεσης του σοβιετικού μοντέλου.