ΗχοΔύναμα

Μπραμς: Οι Τέσσερις Συμφωνίες, Διπλό Κοντσέρτο για βιολί και βιολοντσέλο, Τραγική Εισαγωγή, Σερενάτα αρ. 2. Συμφωνική Ορχήστρα του Λονδίνου, Μπέρναρντ Χάιτινκ. LSO Classics, 4 SACD

Ο Μπέρναρντ Χάιτινκ έφυγε από τη ζωή το 2021 έπειτα από μία παγκόσμια πορεία στη μουσική, με διάρκεια μεγαλύτερη από έξι δεκαετίες. Πορεία που η μουσική του Μπραμς υπήρξε ένα από τα πλέον σταθερά σημεία αναφοράς της τόσο στις αίθουσες συναυλιών, όσο και στη δισκογραφία, όπου άφησε πίσω του τρεις πλήρεις κύκλους του συμφωνικού έργου του «διαδόχου του Μπετόβεν»: Τον πρώτο με την Κονσέρτχεμπαου του Αμστερνταμ, τον δεύτερο με τη Συμφωνική Ορχήστρα της Βοστώνης και τον τρίτο με τη Συμφωνική Ορχήστρα του Λονδίνου. Δηλαδή, με τρεις από τις ορχήστρες με τις οποίες ο Χάιτινκ είχε για πολλά χρόνια πολύ στενούς δεσμούς.

Αυτός ο τρίτος κύκλος από το Λονδίνο επανεκδίδεται σήμερα από την ιδιαίτερα επιτυχημένη δισκογραφική εταιρεία της ίδιας της Ορχήστρας, αυτή τη φορά με εκ νέου επεξεργασμένο ήχο και σε μορφή SACD, παράγοντες που εγγυώνται και τη βέλτιστη ηχητική του απόδοση. Οπως όλες οι ηχογραφήσεις της εταιρείας LSO Classics, οι ηχογραφήσεις προέρχονται από συναυλίες στο Μπάρμπικαν το 2003 – 2004, κάτι που τους εξασφαλίζει πρόσθετη ζωντάνια και, όσο περνούν τα χρόνια, μία επιπλέον αξία ντοκουμέντου, ειδικά στις περιπτώσεις, όπως αυτή, που πρόκειται για έναν κορυφαίο αρχιμουσικό, ο οποίος μάλιστα έχει πια φύγει και από τη ζωή.

Οταν, το 2005, αυτός ο κύκλος εκδόθηκε για πρώτη φορά, η υποδοχή που του επιφυλάχθηκε διεθνώς υπήρξε διθυραμβική. Ηταν άλλωστε και η πρώτη έκδοση από τη συνεργασία της εταιρείας της Ορχήστρας με τον Χάιτινκ, ο οποίος στο παρελθόν είχε δουλέψει στο Λονδίνο πολύ περισσότερο με το Κόβεντ Γκάρντεν και με τη Φιλαρμονική Ορχήστρα του Λονδίνου ως διευθυντής και των δύο σχημάτων. Η ενέργεια, ειδικά στην Πρώτη Συμφωνία, σε συνδυασμό με τον χαρακτηριστικό για τον Χάιτινκ γεμάτο, ογκώδη, στιβαρό, αλλά και απόλυτα ελεγχόμενο ήχο, κέρδισε αμέσως τις εντυπώσεις για έναν Μπραμς που πολλοί ίσως να τον χαρακτήριζαν «παλαιάς κοπής», αλλά, ήδη πλέον στην αρχή της τρίτης χιλιετίας, όλο και περισσότεροι ήταν εκείνοι που διακαώς επιθυμούσαν πλέον την επιστροφή του από την «εξορία»… Παράλληλα, ο Χάιτινκ φροντίζει την ομορφιά της μελωδίας, που στον Μπραμς είναι εξίσου κομβικής σημασίας όσο ίσως και στον Μότσαρτ, όπως, εξίσου κομβικό είναι να μην κινδυνεύσει από την banalité που τόσο θανατηφόρα απειλεί πάντοτε και τους δύο αυτούς συνθέτες στα χέρια μικρονοϊκών «μαέστρων». Αυτή η αρετή φαίνεται πολύ έντονα και στο Διπλό Κοντσέρτο όπου ο Χάιτινκ διευθύνει ως σολίστ τα δύο τότε πρώτα όργανα της Ορχήστρας, τους σπουδαίους Γκόρτναν Νίκολιτς, βιολί, και Τιμ Χιουγκ, βιολοντσέλο, φέρνοντας το έργο ακόμα πιο κοντά στην παλαιά παράδοση του «κοντσέρτο γκρόσο» όπου βρίσκονται και οι (μακρινές είναι αλήθεια) ρίζες του.

Οι συγκρίσεις που ήταν αναπόφευκτο να γίνουν όταν πρωτοεκδόθηκε αυτός ο κύκλος πριν από 17 χρόνια ήταν δύο ειδών: Αφενός με εκείνους άλλων μαέστρων και αφετέρου με τους άλλους του ίδιου του Χάιτινκ. Γράφτηκαν πολλά γι’ αυτές, ιδίως τις πρώτες, ίσως κάποτε στα όρια της υπερβολής, αν και αυτό δείχνει και τη μεγάλη γοητεία που άσκησαν αυτές οι ηχογραφήσεις. Ομως, τελικά, οι συγκρίσεις δεν έχουν και πολύ νόημα. Ιδίως με τους άλλους. Ως προς εκείνες για τον Χάιτινκ, ένα αξίζει να λεχθεί: Αν κάποιος «αγαπάει τον Μπραμς» και, παράλληλα, βρίσκει ενδιαφέρουσα την προσέγγιση του Χάιτινκ (θα είναι παράξενο αν όχι) σίγουρα θέλει αυτόν τον κύκλο. Σίγουρα, επίσης, θέλει και τους άλλους δύο. Ιδίως βέβαια του Αμστερνταμ.