Δίνουν (επισήμως) {LF}τα χέρια Τουρκία και Ισραήλ

Tην πλήρη αποκατάσταση των διπλωματικών τους σχέσεων ανακοίνωσαν χθες Ισραήλ και Τουρκία, πάνω από τέσσερα χρόνια μετά την ανάκληση των δύο πρεσβευτών από τις κυβερνήσεις τους. «Αποφασίσαμε να αναβαθμιστεί το επίπεδο των δεσμών ανάμεσα στις δύο χώρες σε πλήρεις διπλωματικές σχέσεις και να αποσταλούν πρεσβευτές και γενικοί πρόξενοι στις δύο χώρες» ανακοίνωσε ο ισραηλινός πρωθυπουργός Γιαΐρ Λαπίντ. «Η Τουρκία δεν θα εγκαταλείψει την παλαιστινιακή υπόθεση και θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τα δικαιώματα των Παλαιστινίων της Ιερουσαλήμ και της Γάζας» τόνισε από την πλευρά του ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου.

Oι διμερείς σχέσεις μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας άρχισαν να επιδεινώνονται το 2010 με αφορμή την υπόθεση «Μαβί Μαρμαρά», όταν οι ισραηλινές δυνάμεις εξαπέλυσαν φονική επίθεση εναντίον του τουρκικού πλοίου που προσπαθούσε να μεταφέρει ανθρωπιστική βοήθεια στη Γάζα. Μετά το επεισόδιο εκείνο, η Αγκυρα έλαβε μια σειρά από μέτρα, όπως η απέλαση του ισραηλινού πρεσβευτή, το πάγωμα των διμερών στρατιωτικών συμφωνιών και η προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο για το καθεστώς της Γάζας. Τον Μάιο του 2018, μετά τον θάνατο 60 Παλαιστινίων από ισραηλινά πυρά στη Γάζα, η Τουρκία ανακάλεσε τον πρεσβευτή της στο Ισραήλ και εκδίωξε τον ισραηλινό πρεσβευτή. Το Ισραήλ απάντησε εκδιώκοντας τον τούρκο γενικό πρόξενο στην Ιερουσαλήμ.

Παρά τις εντάσεις, οι δύο πλευρές διατήρησαν ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας, συχνά με μυστικότητα, προκειμένου να υπάρχουν οι βάσεις για την εξομάλυνση των σχέσεών τους. Τους τελευταίους μήνες, οι δύο χώρες εγκαινίασαν μια νέα εποχή στις σχέσεις τους, που σηματοδοτήθηκε από την ιστορική επίσκεψη του ισραηλινού προέδρου Ισαάκ Χέρτζογκ στην Αγκυρα τον Μάρτιο του 2022 και την επίσκεψη του Τσαβούσογλου δύο μήνες αργότερα στην Ιερουσαλήμ.

Ηδη τον περασμένο Νοέμβριο ο τούρκος πρόεδρος είχε συνομιλήσει στο τηλέφωνο με τον ισραηλινό ομόλογό του και τον τότε πρωθυπουργό Ναφτάλι Μπένετ, με αφορμή την απελευθέρωση και την επιστροφή στο Ισραήλ δύο ισραηλινών τουριστών που κρατούνταν στην Τουρκία για κατασκοπεία.

Η αναγγελία για την αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων των δύο χωρών έρχεται τη στιγμή που ο πληθωρισμός καλπάζει στην Τουρκία και το νόμισμά της καταρρέει. Τον περασμένο Ιανουάριο, ο Ερντογάν ανακοίνωσε ότι η χώρα του είναι έτοιμη να συνεργαστεί με το Ισραήλ στο σχέδιο ενός αγωγού φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο, με το οποίο παλιότερα η Αγκυρα διαφωνούσε. Το Ισραήλ, από την πλευρά του, αποκαθιστά τις σχέσεις του με την Τουρκία δύο χρόνια μετά τις λεγόμενες Συμφωνίες του Αβραάμ, στο πλαίσιο των οποίων αποκατέστησε τις σχέσεις του με το Μπαχρέιν, τα Ενωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μαρόκο.

Αντιδράσεις για τα «πενήντα Ολοκαυτώματα»

Εντονες ήταν οι αντιδράσεις του γερμανού καγκελαρίου Ολαφ Σολτς και του ισραηλινού πρωθυπουργού Γιαΐρ Λαπίντ για τη δήλωση του παλαιστίνιου προέδρου Μαχμούντ Αμπάς στο Βερολίνο ότι το Ισραήλ έχει διαπράξει «πενήντα Ολοκαυτώματα». «Οποιαδήποτε σχετικοποίηση της μοναδικότητας του Ολοκαυτώματος είναι αφόρητη και απαράδεκτη» τόνισε ο γερμανός καγκελάριος, εκφράζοντας τον αποτροπιασμό του για τη δήλωση αυτή, που έγινε με αφορμή τη συμπλήρωση 50 ετών από την επίθεση παλαιστινίων τρομοκρατών εναντίον της ισραηλινής ομάδας στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μονάχου.

Για ένα «τερατώδες ψέμα» κατηγόρησε τον Αμπάς ο ισραηλινός πρωθυπουργός, προσθέτοντας ότι η Ιστορία δεν θα τον συγχωρήσει ποτέ. Απαντώντας στις αντιδράσεις αυτές, ο Αμπάς δήλωσε ότι δεν είχε σκοπό να αμφισβητήσει τη μοναδικότητα του Ολοκαυτώματος, που είναι «το απεχθέστερο έγκλημα στη σύγχρονη ανθρώπινη ιστορία», αλλά να φέρει στην επιφάνεια τα εγκλήματα και τις σφαγές των Παλαιστινίων από τις ισραηλινές δυνάμεις τα τελευταία εβδομήντα χρόνια.