Μια δισκογραφική για τις άγνωστες συνθέτριες του 19ου αιώνα

Η Λίζα Λέμαν, η Αλις Μαίρη Σμιθ και η Αντέλα Μάντισον (Liza Lehmann, Alice Mary Smith, Adela Maddison) ήταν αγγλίδες συνθέτριες του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα, όμως λίγοι γνωρίζουν τα ονόματά τους, πόσω μάλλον τη μουσική τους. Χάρη ωστόσο σε μια νέα δισκογραφική εταιρεία, η δημιουργία τους θα φτάσει στο φιλόμουσο κοινό. Η Boîte à Pépites θα επιδοθεί στην ηχογράφηση των έργων που έχουν την υπογραφή γυναικών οι οποίες ανήκουν σε μια εποχή που λίγοι μπορούσαν να διανοηθούν ότι είχαν και τη δυνατότητα να συνθέσουν. Οι άνθρωποι της δισκογραφικής σίγουρα έλαβαν υπόψη τους πρόσφατη έρευνα του Donne, ενός φιλανθρωπικού ιδρύματος το οποίο ερευνά την ανισότητα των φύλων στη μουσική βιομηχανία. Σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά, μόνο 747 από τα σχεδόν 15.000 έργα που ερμήνευσαν 100 ορχήστρες από 27 χώρες το διάστημα 2020-2021 είχαν γυναικεία υπογραφή – συνολικά δηλαδή το 5%.

Η Γκαμπριέλα ντι Λάτσιο, σοπράνο και ιδρύτρια του Donne, όταν ρωτήθηκε από τον βρετανικό «Observer» γιατί παραβλέπονται οι γυναίκες συνθέτες απάντησε: «Υπάρχουν αρκετοί λόγοι. Ενας εξ αυτών σχετίζεται με την άγνοια του ρεπερτορίου. Οσοι κατέχουν σημαντικές θέσεις στη μουσική βιομηχανία, είτε δεν έχουν χρόνο για να ενημερωθούν είτε δεν ενδιαφέρονται για τη γυναικεία δημιουργία. Επίσης υπάρχει και μια προκατάληψη – λυπάμαι που το λέω – που δημιουργεί τον φόβο ότι δεν θα βρει αποδέκτες στο κοινό. Δυστυχώς έχουμε ανατραφεί να πιστεύουμε ότι μόνο οι άντρες ήταν ιδιοφυείς συνθέτες».

Η νέα δισκογραφική εταιρεία δημιουργήθηκε από τη γαλλίδα τσελίστρια Ελοΐζ Λουζατί: «Αρκετές φορές σκέφτηκα πώς είναι δυνατόν να παίζω τόσα χρόνια μουσική, χωρίς να έχω ερμηνεύσει ούτε ένα κομμάτι το οποίο να συνέθεσε μια γυναίκα».

Την ίδια στιγμή τονίζει ότι «πολύ λίγα από αυτά τα έργα θα δημοσιευθούν και επομένως ακόμη λιγότερα εκείνα που ηχογραφούνται». Η πρώτη κυκλοφορία της νέας δισκογραφικής εταιρείας αναμένεται στη Μεγάλη Βρετανία στις 30 Σεπτεμβρίου και θα είναι αφιερωμένη στη γαλλίδα συνθέτρια Charlotte Sohy, η οποία πέθανε το 1955. Η Λουζατί μάλιστα περιγράφει τη μουσική της ως «καταπληκτική… ιμπρεσιονιστική, με τα χρώματα των Ravel, Debussy ή Chausson. Αν ήταν άντρας, η μουσική της θα ήταν πασίγνωστη». Η έρευνα της δισκογραφικής θα συνεχίσει πάνω στο έργο βρετανίδων συνθετριών, ανάμεσα στις οποίες είναι και η Λίζα Λέμαν. Μάλιστα, ο μουσικός ερευνητής Ντέρεκ Χάιντ την έχει περιγράψει ως μία από τις τρεις «πιο εξέχουσες τραγουδοποιούς του 19ου αιώνα». Επόμενος στόχος της δισκογραφικής, μετά τις ηχογραφήσεις, είναι η δημιουργία ενός εκδοτικού οίκου προκειμένου οι ενδιαφερόμενοι να αναζητούν παρτιτούρες καθώς, όπως εξηγεί η δημιουργός της εταιρείας, «αν κάποιος επιθυμεί, θα πρέπει να μας γράψει αφού – ειδικά για έργα που δεν έχουν δημοσιευτεί – πρέπει ν’ ακολουθηθεί η διαδικασία της αποκατάστασης».