Ισέι Μιγιάκε, ο σχεδιαστής που έκανε τον κόσμο της τέχνης να προσέξει τη μόδα

Ο ιάπωνας σχεδιαστής Ισέι Μιγιάκε πέθανε από καρκίνο του ήπατος την περασμένη Παρασκευή. Η κηδεία του σε κλειστό κύκλο έχει ήδη τελεστεί, ανακοίνωσε χθες η εταιρεία του. Ηταν 84 ετών. Ωστόσο παραμένει ένα θρυλικό όνομα για τη σύγχρονη μόδα και το ντιζάιν. Η κατασκευή ρούχων, οι εκδόσεις βιβλίων, η σύλληψη εκθέσεων, η ίδρυση του ερευνητικού οργανισμού Miyake Issey Foundation και του μουσείου 21-21 Design Sight αποτελούν το σύνολο του έργου του και αντανακλούν κάτι περισσότερο από την εποχή που δημιουργήθηκαν.

Γεννημένος στη Χιροσίμα το 1938, δεν ήθελε να χαρακτηριστεί ως «ο σχεδιαστής που επέζησε» από τη βόμβα. «Προσπάθησα, αν και ανεπιτυχώς, να τα αφήσω πίσω μου, προτιμώντας να σκέφτομαι πράγματα που δημιουργούν και που φέρνουν ομορφιά και χαρά. Γι’ αυτό και στράφηκα προς τον σχεδιασμό ρούχων, επειδή είναι ένα δημιουργικό πεδίο, σύγχρονο και αισιόδοξο». Στη δουλειά του έδινε σημασία στα υλικά, στις ικανότητες κατασκευής, στην απόλαυση, στην Ιστορία, αλλά και στο μέλλον.  Το πρώτο ταξίδι στο Παρίσι το κάνει το 1965, εξαιρετικά επηρεασμένος από τις απλές γραμμές των ρούχων του και το φουτουριστικό του όραμα. Τα γεγονότα του γαλλικού Μάη του 1968 τον βρίσκουν να εκπαιδεύεται στο ατελιέ υψηλής ραπτικής του Γκι Λαρός. Εκεί συνειδητοποιεί μέσα στον περίγυρο της υψηλής πελατείας την ασυμβατότητα της πολιτισμικής του καταγωγής με τους κανόνες της υψηλής ραπτικής: «Περιπλανώμενος γύρω από το Οντεόν και το Σεν Ζερμέν, τότε που συνέβαιναν οι εξεγέρσεις των φοιτητών και οι οδομαχίες των εργατών, υπήρξα αυτόπτης μάρτυς μιας νέας εποχής: της εποχής του απλού ανθρώπου». Και στρέφει το βλέμμα του στην παράδοση της Ιαπωνίας, στις εργατικές στολές των πυροσβεστών και των αγροτών, στις συνήθειες ανακύκλωσης και βαφής ευτελών υφαντών, ενώ ταυτόχρονα παρακολουθεί την ταχύτητα με την οποία αλλάζει ο ρυθμός της μόδας στη Νέα Υόρκη των 70s.

Ο ίδιος επιλέγει να επιστρέψει στο Τόκιο, όπου ξεκινά το στούντιό του και την έρευνά του για το ρούχο σαν δεύτερο δέρμα. Και το 1982 το σύνολο από ψάθα ρατάν και μπαμπού που θυμίζει την πανοπλία του πολεμιστή σαμουράι γίνεται εξώφυλλο στο επιδραστικό έντυπο τέχνης «Artforum». Ηταν η πρώτη φορά που ένα έντυπο τέχνης έκανε κεντρικό άρθρο του τη μόδα. Από τότε, εκείνο το εξώφυλλο και το άρθρο της ιστορικού τέχνης Ινγκριντ Σίσκι για τις δημιουργίες του Ισέι Μιγιάκε άλλαξε τον τρόπο που ο κόσμος της τέχνης έβλεπε τα νέα σήματα της μόδας.

Στην ομιλία του το 2006 με αφορμή τη βράβευσή του με το Kyotoprize των Τεχνών και της Φιλοσοφίας, ο Ισέι Μιγιάκε ανέφερε πως στο Παρίσι, όταν συστηνόταν ως «σχεδιαστής μόδας», του ανταπαντούσαν ότι τον θεωρούσαν «δημιουργό ραπτικής». Του αναγνώριζαν δηλαδή τον υπέρτατο δημιουργικό ρόλο του και όχι απλά έναν ακόμη στυλίστα έτοιμων ενδυμάτων. «Ηταν η καταξίωσή μας να δούμε τα πλισαρισμένα υφάσματα που δημιουργούσαμε μέσα από μια διαδικασία παραγωγής σχεδιασμού βιομηχανικών προϊόντων να θεωρούνται δημιουργίες».