Ο «προφήτης της παράνοιας» που έγινε σύμβολο της Ακροδεξιάς

«O Tζέσι ήταν πραγματικός. Εγώ είμαι πραγματική μητέρα». Είναι αδιανόητο μια μητέρα να πρέπει να καταθέσει ότι ο 6χρονος γιος της, που δολοφονήθηκε ενώ καθόταν στη σχολική του τάξη, υπήρχε πράγματι και ότι εκείνη ήταν που τον γέννησε και τον μεγάλωσε, όσο έζησε. Κι όμως αυτό ακριβώς κλήθηκε να κάνει η Σκάρλετ Λιούις την περασμένη εβδομάδα στο πλαίσιο της δίκης του Αλεξ Τζόουνς, διάσημου διακινητή θεωριών συνωμοσίας και fake news.  

Αφότου 20 παιδιά και έξι ενήλικες δολοφονήθηκαν στο δημοτικό σχολείο Sandy Hook το 2012, ο Τζόουνς ξεκίνησε να διακινεί γελοία fake news ότι η επίθεση δεν συνέβη ποτέ και ότι οι γονείς που έκλαιγαν ήταν ηθοποιοί. Αυτό προκάλεσε ένα κύμα παρενοχλήσεων επί χρόνια στους γονείς που έχασαν τα παιδιά τους, με αποτέλεσμα να χρειασθεί να προσλάβουν προσωπική ασφάλεια. Κατέληξαν να υποβάλλουν μηνύσεις εναντίον του και εκείνος τελικά ισχυρίσθηκε ότι τον είχε καταλάβει «μια μορφή ψύχωσης» την εποχή που διέδιδε τις ψευδείς ειδήσεις και ζήτησε συγγνώμη. Πριν από τρεις ημέρες, δικαστήριο των ΗΠΑ καταδίκασε τον Τζοουνς να πληρώσει συνολικά 49,3 εκατομμύρια δολάρια στους γονείς του Τζέσι και άλλους γονείς που υπέστησαν αυτό το κύμα fake news.  

Ομως στα χρόνια που μεσολάβησαν ο Τζόουνς έγινε σύμβολο της αμερικανικής Ακροδεξιάς, καθώς είχε πάρει πολλές συνεντεύξεις με τον Ντόναλντ Τραμπ πριν εκλεγεί ενώ θεωρείται ότι έπαιξε ρόλο διοργανωτή στην εισβολή οπαδών του Τραμπ στο Καπιτώλιο στις 6 Ιανουαρίου 2021. Το πιο ενδιαφέρον συμπέρασμα από την εξέταση του φαινομένου Τζόουνς είναι ότι πλέον πολλοί στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα και στο συντηρητικό κίνημα στις ΗΠΑ μιλάνε σαν εκείνον και επαναλαμβάνουν ως πραγματικότητα όλα τα αδιανόητα που έχει κατά καιρούς ισχυριστεί: Ηταν βασικός διακινητής της θεωρίας συνωμοσίας Pizzagate, βάσει της οποίας η Χίλαρι Κλίντον και στελέχη του Δημοκρατικού Κόμματος διηύθυναν ένα δίκτυο παιδικής πορνείας στην Ουάσιγκτον με έδρα μια πιτσαρία (!) και ισχυριζόταν επίμονα (και ψευδώς) ότι υπάρχουν περισσότεροι ομοφυλόφιλοι στις Ηνωμένες Πολιτείες επειδή η κυβέρνηση «ρίχνει χημικά στο νερό».  

Εκείνο που αναρωτιούνται όμως οι ειδικοί στις ΗΠΑ, είναι ποιες είναι οι συνθήκες που μετέτρεψαν τον Αλεξ Τζόουνς σε μια τόσο ισχυρή φωνή, τον οποίο παρακολουθούν εκατομμύρια πολίτες, όσο ακραία κι αν είναι όσα λέει. Δηλαδή, τι είναι εκείνο που έκανε και διατηρεί τον Τζόουνς «προφήτη της παράνοιας» σε πολλαπλές μιντιακές πλατφόρμες; Μήπως τελικά, δεν υπάρχουν τρόποι να αντιμετωπίσουμε πλέον τα fake news που διασπείρονται τόσο γρήγορα και με τόσους πολλούς τρόπους;  

Οπως σημειώνουν οι «New York Times», από τις δεκαετίες του 1940 και του 1950, το σύγχρονο συντηρητικό κίνημα υιοθέτησε θεωρίες συνωμοσίας και ψευδείς ειδήσεις. Από βιβλία που υποστήριζαν ότι ο πρώην πρόεδρος Φράνκλιν Ρούζβελτ επέτρεψε στους Ιάπωνες να επιτεθούν στο Περλ Χάρμπορ ώστε να συσφίξει το μέτωπο στο εσωτερικό της χώρας και να εισέλθουν οι ΗΠΑ στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, έως το κυνηγητό των κομμουνιστών επί Μακάρθι, οι θεωρίες συνωμοσίας και τα fake news έχουν γίνει βασικό συστατικό του συντηρητισμού στην Αμερική.

Ο ΓΚΛΕΝ ΜΠΕΚ. Μια άλλη ραδιοφωνική περσόνα, πριν από τον Τζόουνς, ο Γκλεν Μπεκ στις δεκαετίες του 1990 και του 2000 διέσπειρε διαρκώς fake news, τα οποία συζητούντο ευρέως και οδήγησαν πολλούς Αμερικανούς να πιστέψουν ότι έρχεται το τέλος του κόσμου και να φτιάχνουν καταφύγια. Στη διάρκεια των δύο θητειών του Ομπάμα, ο Μπεκ έγινε μια από τις κυρίαρχες φωνές του υπερσυντηρητικού κινήματος «Τσάι Πάρτι». Μαζί με τον Τζόουνς διαμορφώνουν συνειδήσεις στις ΗΠΑ. Ακόμα και εάν εκείνοι χάνουν δικαστικές διαμάχες, η πείρα δείχνει πως δεν υπάρχει αποτελεσματικός τρόπος να περιοριστούν τα fake news. Και αυτό μόνο καλό δεν είναι για τη δημοκρατία.