Ο αναλυτής της ελληνικής οικογένειας

Το βιβλίο του «Μεγαλώνοντας μέσα στην ελληνική οικογένεια» (Αρμός) το 2010 είχε γίνει best seller δίνοντας 28 εκδόσεις εκείνον το χρόνο – μέχρι πέρυσι, οπότε επανεκδόθηκε, είχε φτάσει στην 65η. Εκεί υπέγραφε μια εξαιρετική εισαγωγή για την ψυχοσεξουαλική ανάπτυξη του παιδιού από τη στιγμή της σύλληψης μέχρι και τον έκτο χρόνο της ζωής του. Ανέλυε τις φάσεις που περνάει το παιδί, τη σχέση με τη μητέρα και τον πατέρα, αλλά και τη σχέση του ζευγαριού, τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι γονείς μεγαλώνοντας ένα παιδί και κατά πόσο οι συμπεριφορές είναι άμεσα συνδεδεμένες με τη δική τους παιδική ηλικία. Για τον Γιωσαφάτ, το σενάριο της ζωής μας διαμορφώνεται τότε. «Ο βασικός χαρακτήρας, ο τρόπος που αγαπάμε, οι ανάγκες, οι ερωτικές επιθυμίες διαμορφώνονται στα πέντε μας χρόνια» θα υποστηρίξει. Το βιβλίο ήταν ένα μόνο δείγμα της απήχησης που είχε ο ψυχιάτρος-ψυχαναλυτής Ματθαίος Γιωσαφάτ, ο οποίος έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 85 ετών, αλλά και του τρόπου με τον οποίο «πέρασε» την ψυχαναλυτική γραφή σε ένα ευρύτερο ακροατήριο.

Από την άλλη, στo «Να παντρευτεί κανείς ή να μην παντρευτεί;» (Αρμός, 2014) στηριζόταν στην προσωπική του εμπειρία με περισσότερα από έξι χιλιάδες ζευγάρια που παρακολουθούσε, είτε στην Ελλάδα είτε στο Λονδίνο, όπου εργάστηκε για δεκαπέντε χρόνια ως διευθυντής της Κλινικής Παιδικής και Οικογενειακής Ψυχιατρικής Finchley και προηγουμένως ως υποδιευθυντής του Κέντρου Tavistock, μιας από τις σημαντικότερες ψυχαναλυτικές κλινικές στον κόσμο. «Στην Ελλάδα συχνά οι γυναίκες αφοσιώνονται στον γιο τους, σχεδόν παντρεύονται τον γιο τους, και οι άνδρες στις κόρες τους, αν και σε μικρότερο βαθμό. Ο γιος είναι το στήριγμα της μάνας ενάντια στον πατέρα» είχε πει στη συνέντευξή του στο bookpress.gr τον Ιανουάριο του 2015. Οι συνάδελφοί του τον αποχαιρέτησαν χθες αναγνωρίζοντας τη συμβολή του στην ανάλυση της «οικογενειακής ιστορίας». «Άφησε το στίγμα του στην ψυχαναλυτική εργασία με το άτομο, το ζευγάρι και την ομάδα, δίνοντας έμφαση στη θεραπευτική σχέση και στην ενσυναίσθηση. Είχε την ικανότητα να μιλά και να γράφει με έναν δικό του αυθεντικό τρόπο, καταφέρνοντας να επικοινωνεί την ψυχαναλυτική του σκέψη και κλινική εμπειρία σε ένα ευρύτερο κοινό. Η Ελληνική Εταιρεία Ψυχανάλυσης και Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας τον αποχαιρετά με ευγνωμοσύνη» ανέφερε στην ανακοίνωση της τελευταίας η πρόεδρός της Χαρά Καραμανωλάκη.

ΚΑΤΟΧΗ ΚΑΙ ΛΟΝΔΙΝΟ. Ο Ματθαίος Γιωσαφάτ γεννήθηκε στην Κατερίνη Πιερίας. Τα πρώτα του γράμματα τα έμαθε στο βουνό στη διάρκεια της Κατοχής. Αφού ολοκλήρωσε τις εγκύκλιες σπουδές του στην Κατερίνη, έλαβε το δίπλωμα Ιατρικής και την ειδικότητα του νευρολόγου-ψυχιάτρου από το Πανεπιστήμιο της Αθήνας. Συνέχισε τις σπουδές του στο Λονδίνο το 1967, όπου και παρέμεινε για 15 χρόνια λαμβάνοντας θέσεις σε νοσοκομεία στο Εθνικό Σύστημα Υγείας. Στο Tavistock Center, τη σημαντικότερη, ίσως, ψυχαναλυτική κλινική του κόσμου, διετέλεσε για τέσσερα χρόνια υποδιευθυντής και αναπληρωτής διευθυντής. Οπως δήλωνε ο ίδιος, στράφηκε στην ψυχανάλυση επειδή είναι η «επιστήμη που εξηγεί τα κίνητρα της ανθρώπινης συμπεριφοράς».

Εδωσε εξετάσεις και έλαβε το δίπλωμα Ψυχολογικής Ιατρικής και αργότερα το ανώτατο δίπλωμα Ψυχιατρικής και έγινε μέλος του Βασιλικού Κολεγίου Ψυχιάτρων. Παράλληλα με την ψυχιατρική εκπαίδευση και εργασία έκανε συστηματική εκπαίδευση στην ατομική, ομαδική και οικογενειακή ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία και έγινε πλήρες μέλος των αντίστοιχων Εταιρειών. Εκτός από την κλινική εργασία σε νοσοκομεία είχε πολλαπλή διδακτική εμπειρία σε διάφορα ψυχιατρικά κέντρα και νοσοκομεία. Μεταξύ άλλων δίδαξε και στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου, στο Ιατρικό Μεταπτυχιακό Κέντρο (Royal Postgraduate Medical Federation) ως Senior Lecturer. Προσκλήθηκε να μιλήσει στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης (τιμητική ομιλία). Διετέλεσε διευθυντής και υπεύθυνος εκπαίδευσης στο Ινστιτούτο Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας Λονδίνου.

Ηταν ιδρυτής και πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Ομαδικής Ανάλυσης και Οικογενειακής Ψυχοθεραπείας. Το 1977 ίδρυσε με τους Αθηνά Αλεξανδρή, Ανδρέα Γιαννακούλα, Παναγιώτη Σακελλαρόπουλο και Ιωάννη Τσιάντη την πρώτη Ελληνική Εταιρεία Ψυχανάλυσης και Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας (ΕΕΨΨ, https://psychoanalysis-psychotherapy.gr), της οποίας διετέλεσε επανειλημμένα πρόεδρος, και την Παιδοψυχιατρική Εταιρεία Ελλάδας, της οποίας υπήρξε ο πρώτος πρόεδρος. Οργάνωσε και δίδαξε σε διετές πρόγραμμα μετεκπαίδευσης στην Ψυχιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθήνας. Ηταν τακτικό μέλος, μεταξύ άλλων, της Παγκόσμιας Ψυχιατρικής Εταιρείας, της Διεθνούς Εταιρείας Ομαδικής Ψυχοθεραπείας, της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Οικογενειακής Θεραπείας.