Οι φωνές μιας εποχής {LF}που αναδύεται
Οι κλασικοί τίτλοι σε επιμελημένες εκδόσεις συναγωνίζονται τις νεότερες φωνές και τη διεκδίκηση να ακουστούν ολοένα και περισσότερες «αποχρώσεις» – όχι πάντα με γνώμονα τη λογοτεχνικότητα
ΚΛΑΣΙΚΟΙ
Φιόντορ Ντοστογιέφσκι
Ο έφηβος
Μτφ. Ελένη Μπακοπούλου
Εκδ.: Αγρα, σελ. 801
Τιμή 32 ευρώ
«Εγώ δεν είμαι λογοτέχνης και δεν θέλω να γίνω λογοτέχνης και το να περιφέρω τα εσώψυχά μου και τις ωραίες περιγραφές συναισθημάτων στις λογοτεχνικές αγορές θα το θεωρούσα απρέπεια και ντροπή…». Μιλάει εδώ μόνο ο έφηβος του ομότιτλου μυθιστορήματος ή και ο δημιουργός του, στο προτελευταίο έργο που αφήνει (μετά τους «Δαιμονισμένους», πριν από τους «Αδερφούς Καραμάζοφ», την ίδια χρονιά με την «Αννα Καρένινα» του Τολστόι); Ο αφηγητής Αρκάντι Ντολγκορούκι, νόθος γιος ενός ξεπεσμένου γαιοκτήμονα και μιας δουλοπάροικης, μεταμορφώνεται σε αντηχείο του Ντοστογέφσκι και των ιδεών του: για τον θανάσιμο χρόνο, την οργή που συνέχει τη ρωσική κοινωνία, την επανάσταση, το τραγικό και το κωμικό. Εξαιρετική η έκδοση της Αγρας με τη μετάφραση της Ελένης Μπακοπούλου, που συνεχίζει μια δική της παράδοση πλέον, τον πρόλογο του Georges Nivat, χρονολόγιο για τη ρωσική κουλτούρα και αποσπάσματα από την εισαγωγή του γάλλου μεταφραστή Αντρέ Μαρκοβίτς. Από τις εκδόσεις της χρονιάς.
Χάινριχ φον Κλάιστ
Διηγήματα
Μτφ. Θοδωρής Δασκαρόλης
Εκδ.: Αντίποδες, σελ. 290
Τιμή 17,70 ευρώ
Ο αφυπηρετήσας ως πρέσβης στη Γερμανία το 2020 Θ. Δασκαρόλης παραδίδει την τελική, όπως επισημαίνει ο ίδιος, μετάφραση επτά εξαιρετικών διηγημάτων του Φον Κλάιστ (τα τέσσερα είχαν δημοσιευθεί στην έκδοση της Αγρας το 1985). Ο κόσμος τους είναι ο κόσμος ενός πρώην πιστού του Ορθού Λόγου, που βλέπει τις βεβαιότητες να σαρώνονται και τις ελπίδες να ματαιώνονται. Από αυτή την πηγή προκύπτει η τέχνη του, ο ρυθμός της πρόζας που τον κατέταξε στους σημαντικότερους γερμανόφωνους συγγραφείς και τον φέρνει μονίμως πιο κοντά στη σύγχρονη εποχή.
ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΚΛΑΣΙΚΟΙ
Isaac Bashevis Singer
Γκίμπελ ο σαλός και
άλλες ιστορίες
Μτφ. Βάιος Λιαπής
Εκδ.: Κίχλη, σελ. 356
Τιμή 17 ευρώ
«Ο Γκίμπελ ο σαλός περιδινείται ανάμεσα στο ψεύδος του κόσμου και στην καλοσυνάτη αφέλειά του. Δεν είναι αυτεξούσιος: το Πονηρό, πολύμορφο πειραχτήρι, δαιμονικό, Σατανάς, διαβόλια και τριβόλια, δεν παύει να εμφανίζεται, να προκαλεί, να επιβάλλεται, να σπρώχνει τους ανθρώπους στην απληστία, στη λαγνεία, στην εξαπάτηση. «Ο κύριος από την Κρακοβία», για παράδειγμα, που σκορπίζει πλούτη, είναι ο δαίμονας που αφήνει πίσω του την καταστροφή. Ο έρωτας του Νάθαν για την υπηρέτριά του, για χάρη της οποίας χωρίζει τη γυναίκα του και φεύγει με την ερωμένη του, είναι ο Εξαποδώ που του αρπάζει τα χρήματα. Ο άνθρωπος είναι το κορόιδο του κόσμου, ο ανάξιος του Πλάστη του. Είναι ο περιπλανώμενος στις οδούς των αμαρτιών του, που είναι και οδοί εξιλέωσης. Είναι ο ήρωας παραμυθιών που υπερβαίνουν την αλήθεια, επειδή αιχμαλωτίζουν και περιγελούν το ψεύδος» («Β», Φίλιππος Δ. Δρακονταειδής, 25/6/2022)
Dickinson – Frost – Stevens
Νέα Αγγλία (συλλογικό)
Μτφ. Αντώνης Μπαλασόπουλος
Εκδ.: Ζήτρος, σελ. 208
Τιμή 15,90 ευρώ
Στην ανθολογία μεταφράζονται συνολικά 70 ποιήματα τριών σημαντικών ποιητών των Ηνωμένων Πολιτειών: της Emily Dickinson (1830-1886), που, μαζί με τον Walt Whitman, σηματοδοτεί την «ενηλικίωση» της αμερικανικής ποίησης, του Robert Frost (1874-1963), που εξελίχθηκε στον δημοφιλέστερο ίσως ποιητή της χώρας, και του Wallace Stevens (1879-1955), ίσως του πιο φιλοσοφικού των αμερικανών μοντερνιστών. Πρόκειται για τρεις από τις επιφανέστερες μορφές της ποιητικής της Νέας Αγγλίας: «μιας ζώνης όπου συναντιούνται, ως πρωτογενή υλικά του ποιητικού λόγου, η χλωρίδα και η πανίδα ενός τόπου, οι θρησκευτικές και ηθικές του παραδόσεις, η ιστορία του αλλά και αυτή η αινιγματική έννοια που λέγεται “ατμόσφαιρα” – η μελαγχολική παρατήρηση, η πριμοδότηση του φυσικού στοιχείου, η ταυτόχρονη προσήλωση στο υπεραισθητό και στα “μεγάλα ερωτήματα” του θανάτου, των ηθικών επιλογών, της ανθρώπινης φύσης, της αποστολής της ίδιας της ποίησης», όπως αναφέρεται στην εύστοχη παρουσίαση.
Georges Simenon
Το τραίνο
Μτφ. Αργυρώ Μακάρωφ
Εκδ.: Αγρα, σελ. 224
Τιμή 12,50 ευρώ
Σε συνθήκες πολέμου η ανθρώπινη περιπέτεια, οι μικρές έγνοιες της καθημερινότητας, τα πάθη και οι εμμονές αναστέλλονται για να μπουν σε πλήρη διάταξη οι μηχανισμοί της αυτοσυντήρησης που καθιστούν το ανθρώπινο, πολύ ανθρώπινο. Από τα καλύτερα μυθιστορήματα του μετρ.
Aharon Appelfeld
Ο αθάνατος Μπάρτφους
Μτφ. Μάγκυ Κοέν
Εκδ.: Αγρα, σελ. 196
Τιμή 14,30 ευρώ
Ο Ααρον Απελφεντ αφηγείται ελλειπτικά την ιστορία του Μπάρτφους «του αθάνατου», όπως αινιγματικά τον αποκαλούν λόγω της εμπειρίας του στα ναζιστικά στρατόπεδα. Πολίτης πλέον του σύγχρονου Ισραήλ, πατέρας δύο κοριτσιών και εγκλωβισμένος στον γάμο του, ο Μπάρτφους «αγωνίζεται να καταπιέσει συναισθήματα και αναμνήσεις που του προκαλούν φόβο και αποστροφή, ενώ προσπαθεί να κρατήσει ζωντανή την ηρεμία, την αξιοπρέπεια και τη συμπόνια που είναι απαραίτητες για κάθε ανθρώπινο ον». Με επίμετρο του Σταύρου Ζουμπουλάκη.
Γουόκερ Πέρσυ
Ο σινεφίλ
Μτφ. Μυρσίνη Γκανά
Εκδ.: Καστανιώτη, σελ. 304
Τιμή 16 ευρώ
Ο Μπινξ Μπόλινγκ είναι ένας νεαρός και επιτυχημένος χρηματιστής, γόνος μιας παλιάς κρεολικής οικογένειας της Νέας Ορλεάνης, η ιστορία της οποίας ξετυλίγεται μέσα από τις δικές του αφηγήσεις, της μητέρας του αλλά και της δυναμικής θείας Εμιλι. Ο ίδιος γεμίζει τις μέρες του με κινηματογράφο και περιστασιακό σεξ. Η καθημερινότητα δεν του προσφέρει κάτι που αξίζει να το συγκρατήσει. Εκτιμά μόνο σκηνές από ταινίες όπως «Ο τρίτος άνθρωπος» και «Η ταχυδρομική άμαξα», όχι όμως και τις προσωπικές, συναισθηματικές στιγμές που ξέρει ότι οι υπόλοιποι θεωρούν πολύτιμες. Ωστόσο, προτού κλείσει τα τριάντα, όλα αλλάζουν για τον πρωταγωνιστή του βιβλίου. Ξεκινάει μια αναζήτηση για ένα είδος αυθεντικής εμπειρίας.
Giorgio Bassani
Το μυθιστόρημα της Φεράρας
Μτφ. Γιώργος Κεντρωτής
Εκδ.: Gutenberg (Orbis Literae), σελ. 1.241
Τιμή 53 ευρώ (2 τόμοι)
Είναι ευτύχημα ότι οι ενημερωμένοι αναγνώστες ανάμεσα σε άλλες επιλογές για το καλοκαίρι μπορούν να κρατήσουν τους δύο τόμους με το σύνολο του «Μυθιστορήματος» (έξι ξεχωριστά κεφάλαια), στο οποίο ο Μπασάνι περικλείει την ιστορία και τις μικροϊστορίες της εβραϊκής κοινότητας της Φεράρας στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα. Εχουμε συνηθίσει να σταμπάρουμε παρόμοια βιβλία με την ετικέτα της «σπουδαιότητας», αφήνοντάς τα ωστόσο στη λήθη. Αρκεί μια φρέσκια επανάγνωση για να αναδειχθεί η ποιητικότητά τους.
Carson McCullers
Η μπαλάντα του θλιμμένου καφενείου
Μτφ. Μιχάλης Μακρόπουλος
Εκδ.: Διόπτρα, σελ. 229
Τιμή 14,35 ευρώ
Η μεγαλύτερη ιστορία δίνει τον τίτλο σε αυτή τη μικρή συλλογή συνολικά επτά διηγημάτων από τη συγγραφέα που αγαπούσε τους περιθωριακούς αντιήρωες, τα «περιτρίμματα» της ζωής, αλλά και τις ανατροπές των στερεοτύπων για τον αμερικανικό Νότο. Η πρώτη ανάγνωση υπόσχεται τη λάμψη ενός πυρακτωμένου σίδερου, αλλά και μια γλώσσα στον πυρήνα της οποίας βρίσκεται η υπόσχεση της αγάπης: χαμένη, αλλά διαρκής.
Γουίλκι Κόλινς
Η παγωμένη άβυσσος
Μτφ. Σπάρτη Γεροδήμου
Εκδ.: Ερατώ, σελ. 206
Τιμή 12,72 ευρώ
Ο άντρας που πρόκειται να παντρευτεί την Κλάρα Μπέρναμ και εκείνος που η ίδια του ράγισε την καρδιά συμμετέχουν στην ίδια αποστολή στην Αρκτική: των καραβιών «Ταξιδιάρης» και «Γλάρος». Η μαεστρία του Κόλινς στην αποτύπωση των «έντονων συγκινήσεων» και της αυθύπαρκτης γυναικείας ταυτότητας αφήνει έναν ακόμα τίτλο, που βασίζεται σε πραγματική ιστορία.
Μαξ Μπλέχερ
Επουλωμένες καρδιές
Μτφ. – επίμετρο: Βίκτωρ Ιβάνοβιτς
Εκδ.: Loggia, σελ. 253
Τιμή 15 ευρώ
Το σκοτεινό χιούμορ είναι αυτό που μένει -και αυτό που λυτρώνει – μέσα στην ατμόσφαιρα ασφυκτικού φόβου που δημιουργεί ο ρουμάνος συγγραφέας στο δεύτερο μέρος της μυθιστορηματικής τριλογίας που συμπληρώνεται από τα «Περιστατικά στο εγγύς εξωπραγματικό» και το «Φωτεινό άντρο». Ο νεαρός Εμμανουήλ, alter ego του ρουμάνου συγγραφέα, πάσχει από φυματίωση των οστών και εγκαθίσταται στο σανατόριο της λουτρόπολης Μπερκ, στις ακτές της Βόρειας Γαλλίας. Εκεί όπου η ζωή και ο έρωτας συνεχίζουν να ρέουν κάτω από τα γύψινα ασφυκτικά καλούπια των ασθενών, οι οποίοι κυκλοφορούν καθηλωμένοι σε αυτοσχέδιες άμαξες.
Ιβλιν Γουό
Μια χούφτα χώμα
Μτφ. Παλμύρα Ισμυρίδου
Εκδ.: Gutenberg, σελ. 375
Τιμή 18 ευρώ
«Πέραν της ρέουσας, έξυπνης γραφής και των απρόσμενων συστροφών της πλοκής, βρήκα ενδιαφέρουσα την ένταση των αντιμαχόμενων ηθών πόλης – υπαίθρου, την οικονομική δυσπραγία της άρχουσας τάξης, τις αιφνίδιες αλλαγές συμπεριφορών καθ’ οδόν προς την πλήρη ερωτική απελευθέρωση, αλλά και την παροιμιώδη βρετανική ανεκτικότητα προς πολλά και ποικίλα του βίου. Ο ελαφρά σατιρικός τόνος και το φλεγματικό χιούμορ αποφορτίζουν τα δραματικά στοιχεία… και καθοδηγούν τον αναγνώστη προς έναν τύπο πραγματισμού. Σε κάθε περίπτωση πάντως το βιβλίο διδάσκει πολλά ακόμα και τους συγγραφείς. Κυρίως ότι κάποια ιστορία πρέπει εν τέλει να λέμε, αν και αυτό απαιτεί γνώση προσώπων και πραγμάτων – δηλαδή εμπειρίες και πρωτίστως έρευνα. Ο Γουό τα διαθέτει σε αφθονία εδώ, σε επίπεδα του θεωρουμένου αριστουργήματός του “Επιστροφή στο Μπράιτσχεντ”, και η μετάφραση της Παλμύρας Ισμυρίδου συντελεί τα μέγιστα στην απόλαυση του κειμένου» («Β», Μιχάλης Μοδινός, 25/6/2022, για το βιβλίο που «σχολιάζει» την αγγλική αριστοκρατία και τον κοινωνικό εκσυγχρονισμό, την ύπαιθρο και την αστικοποίηση).
ΤΑ ΒΡΑΒΕΙΑ
Αμπντουλαραζάκ Γκούρνα
Αλλες ζωές
Μτφ. Κατερίνα Σχινά
Εκδ.: Ψυχογιός, σελ. 384
Τιμή 22,20 ευρώ
Το Νομπέλ του Γκούρνα
Το 2021 σήμανε μια γενική «υπενθύμιση» των φωνών που προέρχονται από την Αφρική και ο Αμπντουλαραζάκ Γκούρνα στέκεται στην κορυφή με το Νομπέλ Λογοτεχνίας. Οι «Αλλες ζωές» είναι ένα μυθιστόρημα που εκτείνεται από τα τέλη του 19ου αιώνα και τη γερμανική αποικιοκρατία έως τα στρατόπεδα συγκέντρωσης των Ναζί περιέχοντας φιλίες, αντιφάσεις, όνειρα και ματαιώσεις.
Damon Galgut
Η υπόσχεση
Μτφ. Κλαίρη Παπαμιχαήλ
Εκδ.: Διόπτρα, σελ. 344
Τιμή 17,70 ευρώ
Το Μπούκερ του Γκάλγκουτ
Μια υπόσχεση – αυτή του τίτλου – ότι η περιουσία των λευκών πρέπει να περάσει στη μαύρη υπηρέτρια που επί χρόνια τούς φροντίζει. Μια ιστορία: οικογενειακή, αλλά και μιας χώρας που βαδίζει μεταξύ ενοχής και εξιλέωσης. Και μια σπάνια λογοτεχνική φωνή, που ερμηνεύει την επιλογή της Επιτροπής Μπούκερ για το 2021.
A.S. Byatt
Εμμονή
Μτφ.: Κατερίνα Σχινά
Εκδ.:Πόλις, σελ. 656
Τιμή 22 ευρώ
To Μπούκερ του 1990
Η (Ντέιμ) A.S. Byatt συμπλέκει τον χρόνο γραφής (1990) και τη βικτωριανή περίοδο, την τέχνη του μυθιστορήματος με την αναζήτηση των πηγών του, ενώ ο τίτλος («Possession» στο πρωτότυπο) υπονοεί τα μεγάλα μοτίβα του έργου: το αίσθημα ιδιοκτησίας και ανεξαρτησίας ανάμεσα σε δύο εραστές, τον ποιητή Ράντολφ Χένρι Ας και την ποιήτρια Κρίσταμπελ ΛαΜοτ εν προκειμένω, την πρακτική να συλλέγει κανείς πολιτισμικά «κειμήλια» και το αίσθημα κτητικότητας που οι βιογράφοι αναπτύσσουν απέναντι στο «αντικείμενό» τους.
Μαρέντε ντε Μόορ
Η Ολλανδή παρθένος
Μτφ. Γιάννης Ιωαννίδης
Εκδ.: Βακχικόν, σελ. 334
Τιμή 14,84
Καλοκαίρι του 1936. Η Γιάννα, μια νεαρή ολλανδέζα ξιφομάχος, πηγαίνει ως μαθητευόμενη στον Ουσάρο Εγκον φον Μπέτιχερ, ο οποίος, πικραμένος από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, αναλώνει τις μέρες του σε ένα έρημο αγρόκτημα του Ααχεν, παραδίδοντας μαθήματα και οργανώνοντας παράλληλα αιματηρές μονομαχίες για φοιτητές. Γοητευμένη από τον απρόσιτο μετρ της, η Γιάννα ξεκινάει τη διερεύνηση του παρελθόντος του και έρχεται αντιμέτωπη με μυστηριώδεις καταστάσεις ανάμεσα στον ίδιο και στον πατέρα της. Το Βραβείο Ευρωπαϊκής Ενωσης για τη Λογοτεχνία του 2014.
ΝΕΕΣ ΦΩΝΕΣ
Teju Cole
Ανοχύρωτη πόλη
Μτφ. Στέφανος Μπατσής
Εκδ.: Πλήθος, σελ. 357
Τιμή 17 ευρώ
Από τα καλύτερα «πορτρέτα» της Νέας Υόρκης, ελεύθερο και ανοιχτών οριζόντων, συμπεριληπτικό και γεμάτο κατανόηση για το τραύμα της 11ης Σεπτεμβρίου από έναν συγγραφέα – δεινό αναγνώστη με συνεχείς λογοτεχνικές αναφορές, καλά χωνεμένες μέσα στο οδοιπορικό της αμερικανικής μητρόπολης. Ο Κόουλ παρέδωσε τον αφηγητή του το 2011 και είναι ευτύχημα ότι τον συναντούν πλέον οι έλληνες αναγνώστες από τον μικρό εκδοτικό οίκο.
Sylvain Prudhomme
Στους δρόμους
Μτφ. Εφη Κορομηλά
Εκδ.: Στερέωμα, σελ. 313
Τιμή 20 ευρώ
Το Βραβείο Famina 2019 από τον 43χρονο συγγραφέα που καταφέρνει να ενσωματώσει τις προσωπικές φοβίες του, την αγωνία της γραφής και τις επιρροές των μεγάλων προγόνων (Φλωμπέρ). Ηρωάς του άλλωστε είναι ένας συνομήλικός του συγγραφέας, με αποτυχημένη συναισθηματική ζωή που βιώνει την κρίση της μέσης ηλικίας σε μια μικρή πόλη της Νοτιοανατολικής Γαλλίας συναντώντας τον φίλο της νεανικής του ηλικίας.
Αντονυ Ντορ
Νεφελοκοκκυγία
Μτφ. Μυρτώ Καλοφωλιά
Εκδ.: Πατάκη, σελ. 672
Τιμή 21 ευρώ
Το μυθιστόρημα διαδραματίζεται στην Κωνσταντινούπολη του 15ου αιώνα, σε μια μικρή πόλη της σημερινής πολιτείας του Αϊνταχο σήμερα και σε ένα διαστρικό σκάφος στο εγγύς μέλλον. Η δεκατριάχρονη Αννα είναι ορφανή, ζει μέσα στα επιβλητικά τείχη της Κωνσταντινούπολης σε ένα σπίτι με γυναίκες που κεντούν άμφια. Αχόρταγα περίεργη, ανακαλύπτει ένα βιβλίο: την ιστορία του Αίθωνα, ο οποίος λαχταρά να μεταμορφωθεί σε πουλί για να μπορέσει να πετάξει σε έναν ουτοπικό παράδεισο στον ουρανό. Πεντακόσια χρόνια αργότερα, σε μια βιβλιοθήκη στο Αϊνταχο, διαδραματίζεται μια άλλη πολιορκία: ο ογδονταεξάχρονος Ζίνο, που έμαθε ελληνικά ως αιχμάλωτος πολέμου, ετοιμάζει με μια ομάδα πέντε παιδιών μια θεατρική διασκευή της ιστορίας του Αίθωνα, που διασώθηκε ως εκ θαύματος μέσα στους αιώνες. Και σε ένα όχι και τόσο μακρινό μέλλον, στο διαστρικό σκάφος Αργος, η Κόνστανς είναι μόνη της σε μια κάψουλα κι αντιγράφει πάνω σε κομμάτια από σάκους την ιστορία του Αίθωνα, που της διηγήθηκε ο πατέρας της.
Χάνα Κεντ
Λατρεία
Μτφ. Αγγελος Αγγελίδης, Μαρία Αγγελίδου
Εκδ.: Ικαρος, σελ. 517
Τιμή 18,79 ευρώ
Η αυστραλή συγγραφέας έχει κατοχυρώσει έναν εντελώς προσωπικό τόνο όταν αναπλάθει εποχές και μαζί τους τις σκέψεις και τα συναισθήματα των ηρώων, ώστε η λογοτεχνικότητα να μην υστερεί σε σχέση με την απαραίτητη έρευνα και «ανασκαφή». Εδώ η 15χρονη Χάνε από την Πρωσία και η Τέα φτάνουν στη Νότια Αυστραλία του 1838, αφού πρώτα δοκιμάσουν τη σχέση τους με όρους λατρείας. Η μετάφραση συμβάλλει με τον καλύτερο τρόπο ώστε να αποδοθούν οι αποχρώσεις της ντοπιολαλιάς, του θρησκευτικού υποστρώματος και της ανθρώπινης ευαισθησίας που αλλάζει ταυτότητες.
Τζανίν Κάμμινς
Ξένο χώμα
Μτφ. Ρηγούλα Γεωργιάδου
Εκδ.: Δώμα, σελ. 493
Τιμή 19,80 ευρώ
Ενα tour de force για τη θέληση να συνεχιστεί η ζωή μακριά από τον κόσμο της βίας (Ακαπούλκο) και να περάσει στην άλλη πλευρά των συνόρων (ΗΠΑ). Η Κάμμινς χρησιμοποιεί όλα τα εργαλεία που της παρέχει η σύγχρονη δυστοπική – άγνωστη για τους περισσότερους – πραγματικότητα, αλλά και τη λογοτεχνικότητα που έχει μάθει από τους μεγάλους του είδους. Στο τέλος περιμένει τον αναγνώστη μία απρόσμενη βιβλιοφιλική αναφορά που επαναφέρει – έστω και φευγαλέα – τον ρυθμό του κόσμου.
Robert Jones, Jr.
Οι προφήτες
Μτφ. Ρηγούλα Γεωργιάδου
Εκδ.: Διόπτρα, σελ. 504
Τιμή 18,80 ευρώ
Με εμφανή πολικό αστέρα τη γραφή της Τόνι Μόρισον η νέα φωνή της αφροαμερικανικής λογοτεχνίας περιγράφει τη ζωή σκλάβων και αφεντικών σε μια φυτεία του αμερικανικού Νότου: Από τον Αϊζάια και τον Σάμιουελ έως τον άκαρδο κύριό τους και τις γυναίκες που τους πλαισιώνουν, γυναίκες που κουβαλούν στους ώμους τους την ψυχή της φυτείας. Το βάρος των προγονικών τραυμάτων, το βάρος των αιώνων προμηνύουν μια σαρωτική κορύφωση.
Jon McGregor
Γείρε, πέσε, σήκω
Μτφ. Αλέξης Καλοφωλιάς
Εκδ.: Αγρα, σελ. 296
Τιμή 17,50 ευρώ
«Στον Ταμιευτήρα 13, το καλύτερο μέχρι στιγμής βιβλίο του 45χρονου Τζον ΜακΓκρέγκορ, η εξαφάνιση και επί χρόνια μάταιη αναζήτηση ενός δεκατριάχρονου κοριτσιού αποτελούσαν το πρόσχημα για τη φιλοτέχνηση της τοιχογραφίας των ατομικών πεπρωμένων σε μια αγροτουριστική κοινότητα της Βόρειας Αγγλίας. Ηταν επίσης η αφορμή για την κατάδειξη της κυκλικότητας του βιωμένου χρόνου και των λειτουργιών της φύσης. Εδώ, είμαστε στους αντίποδες: Μια επιστημονική αποστολή στα έσχατα όρια του πλανήτη, στην Ανταρκτική, δεν μας μαθαίνει και πολλά για την ίδια τη φύση, τις σχετιζόμενες με αυτήν επιστήμες ή τις απειλές εναντίον της. Αντίθετα, μέσω ενός ατυχήματος που οδηγεί σε σοβαρό εγκεφαλικό επεισόδιο τον ήρωα του βιβλίου Ντοκ, οδηγούμαστε… στον εσώτατο εαυτό. Αποδεικνύεται… ότι ο εσωτερικός μας κόσμος, αν και πυκνοκατοικημένος από μνήμες και γνώσεις, είναι ακόμη μακρινότερος από τις άξενες, πάλλευκες εκτάσεις της ακατοίκητης Ανταρκτικής» («Β», Μ. Μοδινός, 16/4/2022).
Κριστίνε Βούνικε
Η γυναίκα με το βαμμένο χέρι
Μτφ. Δέσποινα Κανελλοπούλου
Εκδ.:Αιώρα, σελ. 414
Τιμή 18 ευρώ
Το δεύτερο μυθιστόρημα της Βούνικε, μετά το «Η αλεπού και ο Δρ Σιμαμούρα», που έφτασε στη βραχεία λίστα του Γερμανικού Βραβείου/Deutscher Buchpreis. Εδώ, σε ένα απομονωμένο νησί στα ανοιχτά της Βομβάης, συναντιούνται ο γερμανός μαθηματικός, χαρτογράφος και εξερευνητής Κάρστεν Νίμπουρ (υπαρκτό πρόσωπο που έζησε τον 18ο αιώνα) και ο πέρσης κατασκευαστής αστρολάβων Μούσα αλ-Λαχούρι. Οι δύο άντρες συζητούν, ανταλλάσσουν τις προσωπικές τους ιστορίες, ξεδιπλώνουν τα επιστημονικά τους ερεθίσματα και αναλύουν τον αστερισμό της Κασσιόπης: εκεί που ο Νίμπουρ διακρίνει μια ολόκληρη γυναίκα, ο Μούσα αλ-Λαχούρι βλέπει μόνο το βαμμένο χέρι της. Εχει άραγε νόημα ή είναι μάταιο να προσπαθούμε να εξηγήσουμε «το διαφορετικό»; Πώς μπορούμε να βρούμε επαφή με άλλους πολιτισμούς και να δούμε όλο τον κόσμο με κριτήρια αποδοχής;
Mariana Leky
Το όνειρο της Ζέλμα
Μτφ. Μαρία Αγγελίδου
Εκδ.: Gutenberg, σελ. 397
Τιμή 18 ευρώ
Στον μικρόκοσμο του γερμανικού Βέστερβαλντ, σ’ ένα χωριό που παραμένει ανώνυμο, η εμφάνιση του οκάπι (μισή ζέβρα, μισή καμηλοπάρδαλη) στον ύπνο προμηνύει θανατικό μέσα στις επόμενες είκοσι τέσσερις ώρες. Από μια τέτοια παράξενη και απρόσμενη εμφάνιση ξεκινά η ιστορία που αφηγείται η Λουίζε γυρίζοντας πίσω κάπου είκοσι χρόνια, όταν η Σέλμα, η γιαγιά της, βλέπει για τρίτη φορά στον ύπνο της οκάπι. Τις δύο προηγούμενες ο θάνατος ήρθε. Τι θα γίνει τώρα; Θα επιβεβαιωθούν οι προλήψεις των ανθρώπων; Δυναμική εμφάνιση της Λέκι στη σύγχρονη πεζογραφία, για την οποία κέρδισε τους κριτικούς της χώρας της.
Richard Osman
Ο άνδρας που πέθανε δύο φορές
Μτφ. Αύγουστος Κορτώ
Εκδ.: Ψυχογιός, σελ. 384
Τιμή 18,80 ευρώ
Φαινόμενο με αξιώσεις θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ο τηλεοπτικός παρουσιαστής («Pointless»), που φαίνεται να ανακάλυψε τη συνταγή για το πώς επαναλανσάρεις ένα είδος – το μυστήριο – για τη γενιά των millenials και όχι μόνο. Στη δεύτερη περιπέτεια της Λέσχης των Φόνων της Πέμπτης (Ελίζαμπεθ, Τζόις, Ρον, Ιμπραΐμ) ο ενθουσιασμός από τον πρόσφατο θρίαμβό τους δεν έχει ακόμη καταλαγιάσει. Πλέον επιθυμούν να χαλαρώσουν στο γαλήνιο περιβάλλον του Κούπερς Τσέις, του οικισμού ευγηρίας όπου διαμένουν. Ενας απρόσμενος επισκέπτης, όμως, παλιός φίλος της Ελίζαμπεθ, φτάνει εκλιπαρώντας για βοήθεια. Κατηγορείται ότι έκλεψε διαμάντια αξίας εκατομμυρίων στερλινών από τους λάθος ανθρώπους και προσπαθεί απεγνωσμένα να διαφύγει.
Τζόναθαν Φράνζεν
Σταυροδρόμια
Μτφ. Γιώργος – Ικαρος Μπαμπασάκης
Εκδ.: Ψυχογιός, σελ. 728
Τιμή 22,20 ευρώ
«Το κυρίαρχο θέμα του βιβλίου: οι παράπλευρες επιπτώσεις μιας ηθικής απόφασης. Και επίσης: το πώς οι χαρακτήρες αξιολογούν τις καθοριστικές αποφάσεις τους, που εδώ είναι άφθονες, εξού και ο τίτλος “Σταυροδρόμια”. Το έχει ήδη θέσει θαυμάσια ο πιο δραματικός ήρωας της οικογένειας, ο ιδιοφυής δεκαπεντάχρονος Πέρρυ, την ίδια μοιραία μέρα, στο χριστουγεννιάτικο πάρτι του προϊσταμένου του πατέρα του όπου εκπροσωπεί την οικογένεια. Ο Πέρρυ, έχοντας καταναλώσει στη ζούλα κάμποσο από το προσφερόμενο ποντς, πλησιάζει έναν ραβίνο κι έναν πάστορα και θέτει το ερώτημα που τον βασανίζει: Μπορούμε να θεωρήσουμε καλή μια πράξη όταν ο φορέας της γνωρίζει ότι θα αποκομίσει οφέλη ή έστω ευχαρίστηση από αυτήν; Μετράνε οι προθέσεις ανεξαρτήτως αποτελέσματος; Και η περίφημη επιδίωξη της αιώνιας ζωής δεν είναι μια μείζων ανταμοιβή, οπότε αυτομάτως αίρεται το καλό που πράττει κάποιος όταν στοχεύει σε αυτήν;» («Β», Μιχάλης Μοδινός, 19/3/2022)
Μέλις Φρίντενταλ
Μέλισσες
Μτφ. Απόστολος Θηβαίος
Εκδ.: Βακχικόν, σελ. 304
Τιμή 14,84 ευρώ
Εσθονία, 17ος αιώνας: ο Λαυρέντιος Ιλας φτάνει μια βροχερή μέρα στο Ντόρπατ, με μοναδική του συντροφιά τον αγαπημένο του παπαγάλο. Πρόκειται να σπουδάσει στο πανεπιστήμιο της περιοχής, της περίφημης «πόλης των Μουσών». Μα αυτό που αντικρίζει φτάνοντας είναι το λιγότερο αποκαρδιωτικό: άνθρωποι περιφέρονται στους δρόμους δίχως σκοπό και παντού γύρω υπάρχουν η φτώχεια, η πείνα, η εξαθλίωση. Τα φαντάσματα που τον στοιχειώνουν από παιδί δείχνουν τώρα να επιστρέφουν. Ιστορικό μυθιστόρημα για την ιατρική και την αλχημεία, τη θεολογία και τις δεισιδαιμονίες, την ποίηση και τη φιλοσοφία.
Fredrik Backman
Οσα θα ήθελα να ξέρει ο γιος μου
για τον κόσμο
Εικονογράφηση: Μαριέττα Μπριντζίκη
Μτφ. Γιώργος Μαθόπουλος
Εκδ.: Κέδρος, σελ. 200
Τιμή 12 ευρώ
«Αγόρι μου, σου ζητώ συγγνώμη εκ των προτέρων. Για όσα θα κάνω λάθος. Για όσα δεν θα καταφέρω. Γιατί θα καθυστερήσουμε την πρώτη φορά που θα είσαι καλεσμένος σε πάρτι γενεθλίων. Γιατί θα αποκαλέσω ξεροκέφαλο τον δάσκαλό σου των μαθηματικών… Το βιβλίο αυτό είναι για σένα… Πάνω απ’ όλα όμως είναι ένα βιβλίο για το πόσο πρέπει να προσπαθεί κάποιος για να είναι καλός γονιός». Με χιούμορ και ανθρωπιστική διάθεση ο ευρηματικός Μπάκμαν, που έχει αφήσει ήδη το αποτύπωμά του με τα μυθιστορήματά του (μια αποκάλυψη του «Κέδρου»), περιγράφει τι σημαίνει να είσαι πατέρας και σύντροφος στον 21ο αιώνα.
Καρλ Φρούντε Τίλερ
Κλοιός
Μτφ. Μαριτίνη Μνηματίδου
Εκδ.: Βακχικόν, σελ. 370
Τιμή 14,84 ευρώ
Από την πάντοτε ενδιαφέρουσα σκανδιναβική λογοτεχνία η φωνή του Φρούντε Τίλερ με τον πρωταγωνιστή του Ντάβιντ να έχει χάσει τη μνήμη του. Οταν βάζει μια αγγελία για να ζητήσει από φίλους και συγγενείς να μοιραστούν τις αναμνήσεις τους μαζί του, τρεις απαντούν με γράμματα: οι δύο πιο στενοί του φίλοι στην εφηβεία και ο αποξενωμένος του πατριός. Ο καθένας τους έχει ύποπτα κίνητρα για να του γράψει, και σύντομα προκύπτει μια αντιφατική εικόνα για τον Ντάβιντ. Ποιανού αναμνήσεις είναι οι σωστές; Ή μήπως όλες τους εμπεριέχουν ένα κομμάτι της αλήθειας; Στο πρώτο μυθιστόρημα της «Τριλογίας του Κλοιού», ο συγγραφέας φιλοτεχνεί ένα καυστικό πορτρέτο της σύγχρονης κοινωνίας κι έρχεται αντιμέτωπος με τη σχετικότητα της μνήμης.
Albert Bertran Bas
Εκεί που πεθαίνει ο άνεμος
Μτφ. Αγγελική Βασιλάκου
Εκδ.: Κλειδάριθμος, σελ.592
Τιμή 18,80 ευρώ
Ο 15χρονος Ομηρος χάνει τους εύπορους γονείς του στον ισπανικό εμφύλιο. Στην προσπάθειά του να επιβιώσει, καταλήγει σε μια σπηλιά στα σύνορα της Γαλλίας. Η Χλόη είναι η πρώτη μεταξύ των ανταρτών. Εχει ένα μυστικό καταφύγιο – μια σπηλιά με θησαυρούς – γεμάτη απ’ ό,τι ξεφορτώνεται το ανθρώπινο ποτάμι των αμάχων κι εξορίστων, που μετά την επικράτηση του Φράνκο επιχειρεί τη μεγάλη φυγή προς τα σύνορα της Γαλλίας. Ακόμα κι αν ανήκουν σε διαφορετικούς κόσμους, θα συνδεθούν με έναν ξεχωριστό τρόπο, σε μια επικίνδυνη στιγμή της Ιστορίας. Το μυθιστόρημα βασίζεται στις πραγματικές αναμνήσεις του παππού του συγγραφέα, απ’ όπου περνούν πρόσωπα όπως ο Ρόμπερτ Κάπα, ο Χέμινγουεϊ, ο Χίτλερ, ο Ματσάδο ή η Μπέλα Ντορίτα.
Claire Adam
Χρυσό παιδί
Μτφ. Δημήτρης Μαύρος
Εκδ.: Gutenberg, σελ. 341
Τιμή 17 ευρώ
Ο Πίτερ και ο Πολ, δίδυμα δεκατριάχρονα αδέλφια, κάτοικοι του αγροτικού Τρινιντάντ, παρά την εξωτερική τους ομοιότητα, διαφέρουν τελείως στην ψυχική και νοητική τους συγκρότηση: ο πρώτος θεωρείται ιδιοφυΐα προορισμένη να έχει ένα λαμπρό μέλλον, ο άλλος είναι «παράξενος». Οταν ο Πολ πέφτει θύμα απαγωγής, ο πατέρας τους βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα τρομερό δίλημμα: Να τον σώσει δίνοντας για λύτρα τα χρήματα που έχει εξασφαλίσει για τις σπουδές του «χαρισματικού» του παιδιού ή να τον θυσιάσει;
ΜΕΓΑΛΕΣ ΦΩΝΕΣ
Ορχάν Παμούκ
Νύχτες πανούκλας
Μτφ. Στέλλα Βρεττού
Εκδ.: Πατάκη, σελ. 911
Τιμή 24,40 ευρώ
Από τις κυκλοφορίες της τελευταίας στιγμής το τελευταίο μυθιστόρημα του τούρκου νομπελίστα, που πρωτοκυκλοφόρησε στην πατρίδα του τον Μάρτιο του 2021 (τον Νοέμβριο της ίδιας χρονιάς ασκήθηκε δίωξη εναντίον του με την κατηγορία της προσβολής του Κεμάλ Ατατούρκ και της τουρκικής σημαίας). Η υπόθεση τοποθετείται το 1901 στο φανταστικό νησί Μίνγκερ μεταξύ Κρήτης και Κύπρου, όπου ξεσπά επιδημία πανούκλας και επιβάλλεται καραντίνα. Για να αναχαιτιστεί η επιδημία, ο σουλτάνος Αμπντουλχαμίτ Β’ στέλνει στο νησί τον αρχιεπιθεωρητή υγείας Μπονκόφσκι πασά, σύντομα όμως εκείνος δολοφονείται. Η άρνηση του λαού να σεβαστεί τις απαγορεύσεις καταδικάζει το εγχείρημα, ενώ κυριαρχούν ο παραλογισμός του φόβου και οι εθνικιστικές προκαταλήψεις.
Σαλμάν Ρούσντι
Κισότ
Μτφ. Γιώργος Μπλάνας
Εκδ.: Ψυχογιός, σελ. 496
Τιμή 16,10 ευρώ
Ο ήρωας περιπλανιέται στον αιώνα τού Ολα-Μπορούν-Να-Συμβούν και νιώθει θύμα εκείνης της «αυξανόμενα κυρίαρχης ψυχολογικής διαταραχής, στην οποία τα όρια μεταξύ αλήθειας και ψέματος γίνονται θολά και δυσδιάκριτα». Αλλά και ο Κισότ μια εφεύρεση είναι. Του μέτριου συγγραφέα κατασκοπευτικών θρίλερ Σαμ ΝτιΣαμπ, ο οποίος αποφασίζει να αλλάξει ταυτότητα ύστερα από τη μετωπική σύγκρουση με την εποχή του: «Από την εγγύτητα με μια συγκαλυμμένη πραγματικότητα, στην οποία τίποτα δεν ήταν αξιόπιστο, η προδοσία ήταν παντού, οι ταυτότητες γλιστρούσαν και άλλαζαν, η δημοκρατία ήταν εξαγοράσιμη… δεν μπορούσες να εμπιστευθείς τους συμμάχους, οι πληροφορίες ήταν εξίσου συχνά άνθρακες και θησαυρός και ο πατριωτισμός ήταν μια αρετή για την οποία δεν θα υπήρχε ποτέ αναγνώριση ή ανταμοιβή». Οι ήρωες φοράνε, αλλάζουν και πετάνε τις μάσκες τους σε ένα παιχνίδι ταυτοτήτων. Ο ίδιος ο Κισότ έχει έναν φανταστικό γιο, τον Σάντσο, ερωτεύεται την τηλεοπτική σταρ Σάλμα στην οποία στέλνει επιστολές πάθους δηλώνοντας παντοτινός ιππότης της, παρατηρεί τους κατοίκους μιας πόλης να μετατρέπονται σε μαστόδοντα που «παίρνουν τα παιδιά τους από το σχολείο και περιφρονούν τη μόρφωση» (μια αναφορά στον «Ρινόκερο» του Ιονέσκο).
Marilyne Robinson
Τζακ
Μτφ. Κατερίνα Σχινά
Εκδ.: Μεταίχμιο, σελ. 428
Τιμή 17,70 ευρώ
Στα προηγούμενα βιβλία της σειράς – «Γκίλιαντ», «Στο σπίτι», «Λάιλα» – ο Τζακ διαμορφώνεται ως χαρακτήρας μέσα από τα μάτια και τα λόγια των άλλων. Στο «Τζακ» είναι ο άσωτος υιός, πάνω στον οποίο η καλβινίστρια Ρόμπινσον αναπτύσσει βασικά ερωτήματα: Είναι ένας άνθρωπος για πάντα καταδικασμένος στην πτώση; Μπορεί να ελπίζει στην εξιλέωση; Χάρη στη λογοτεχνικότητά της η αμερικανίδα συγγραφέας παραδίδει έναν από τους πλέον συναρπαστικούς μοναχικούς ήρωες της εποχής μας.
Ρόμπερτ βαν Γκούλικ
Το κόκκινο περίπτερο
Μτφ. Χριστιάννα Σαμαρά
Εκδ.: Μίνωας, σελ. 260
Τιμή 12,96 ευρώ
Από τις εκδόσεις τσέπης του Θεμέλιου στη δεκαετία του 1990 έως σήμερα οι ιστορίες του Δικαστή Τι έχουν αναγάγει τον Ολλανδό Ρόμπερτ βαν Γκούλικ σε αυτόνομη δύναμη του «αστυνομικού εποχής», είδους που αργότερα πέρασε και σε άλλες περιόδους (όπως στη Γερμανία του Γ’ Ράιχ). Στην περιπέτεια αυτή ο Δικαστής έχει μια απροσδόκητη συνάντηση στο Κόκκινο Περίπτερο με την πιο ισχυρή και διάσημη εταίρα στο Νησί του Παραδείσου, τη Φθινοπωρινή Σελήνη. Λίγες ώρες αργότερα, ανακαλύπτει το πτώμα της στον ίδιο χώρο όπου δύο μέρες πριν είχε βρεθεί νεκρός και ο νεαρός κρατικός αξιωματούχος που είχε περάσει την τελευταία του εβδομάδα μαζί της. Ο Τι, μαζί με τον έμπιστο βοηθό του Μα Γιουνγκ, καλείται να επιλύσει το μυστήριο των δύο θανάτων, αλλά ζει και τον εφιάλτη ενός παλιού αποτροπιαστικού εγκλήματος που διαπράχθηκε τριάντα χρόνια πριν.
Μισέλ Ουελμπέκ
Εκμηδένιση
Μτφ. Γιώργος Καράμπελας
Εστία, σελ. 664
Τιμή 21 ευρώ
«Παρά τον τελεσίδικο χαρακτήρα της λέξης “εκμηδένιση”, ο συγγραφέας μοιάζει αυτή τη φορά να συμπάσχει με τα πάθη των ομοίων του, αναδεικνύοντας επιπλέον μια ρομαντική διάσταση. Βέβαια, η ασθένεια και ο νομοτελειακός θάνατος όλων μας έχουν τον πρώτο λόγο σε αυτό το μακρόσυρτο βιβλίο. Εκεί άλλωστε αναφέρεται ο τίτλος και όχι τόσο στις κοινωνίες μας, την Ευρώπη ή τον κόσμο ολόκληρο. Ο καρκίνος και ο επικείμενος θάνατος του κεντρικού ήρωα Πολ Ρεζόν – ενός ακόμη ουελμπεκικού ήρωα, απογοητευμένου από τα εγκόσμια και αορίστως νευρασθενικού – απασχολούν το τελευταίο τέταρτο του βιβλίου, σε μια εξαντλητική περιγραφή νοσοκομείων, ιατρικών εξετάσεων, διαγνώσεων, μεταμοσχεύσεων και θεραπειών. Ευτυχώς, αυτό το βραδύκαυστο κομμάτι εκπέμπει ένα ουμανιστικό, συντροφικό και ερωτικό πνεύμα που ισοσταθμίζει τα δεινά του ήρωα (και του αναγνώστη)» («Β», Μιχάλης Μοδινός, 12/2/2022).
Χαρούκι Μουρακάμι
Περί μουσικής και μόνο
Μτφ. Σταύρος Παπασταύρου
Εκδ.: Ψυχογιός, σελ. 368
Τιμή 18,80 ευρώ
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο ενημερωμένος αναγνώστης διαβάζει για την αγάπη του Χαρούκι Μουρακάμι προς τη μουσική. Πριν στραφεί στη συγγραφή, διηύθυνε ένα τζαζ κλαμπ στο Τόκιο, ενώ η αισθητική δύναμη της μουσικής αναδύεται σχεδόν απ’ όλα τα έργα του. Εδώ συζητάει με τον φίλο του και παγκοσμίου φήμης διευθυντή ορχήστρας Σέιτζι Οζάουα για την κοινή τους αγάπη: από τον Μπραμς ως τον Μπετόβεν, από τον Λέοναρντ Μπέρνσταϊν ως τον Γκλεν Γκουλντ, από τη συλλογή δίσκων ως την όπερα.
Χαρούκι Μουρακάμι
Σκοτώνοντας τον Κομεντατόρε
Μτφ. Βασίλης Κιμούλης
Εκδ.: Ψυχογιός, σελ. 432
Τιμή 35 ευρώ (2 τόμοι)
Αλλος ένας από τους «λαβυρίνθους» που οργανώνει ο ιάπωνας μυθιστοριογράφος θέτοντας σε παράλληλη κίνηση αρκετά γρανάζια για να κατευθύνει την πολυπρισματική ανάγνωση εξαρχής. Ταυτόχρονα και ένας φόρος τιμής στον «Μεγάλο Γκάτσμπι» από έναν «δυτικότροπο» συγγραφέα. «Ημουν έτοιμος να ζωγραφίσω το πορτρέτο του Γουατάρου Μενσίκι. Του Γουατάρου Μενσίκι που ζούσε στη λευκή έπαυλη, στην κορυφή του βουνού, στην απέναντι πλευρά της κοιλάδας. Αυτού του ασπρομάλλη άντρα για τον οποίο ακούγονταν διάφορες φήμες στη γειτονιά, ενός αναμφίβολα συναρπαστικού ατόμου. Με είχε επιλέξει, με είχε προσλάβει να του κάνω το πορτρέτο για ένα αμύθητο ποσό. Αλλά αυτό που συνειδητοποιούσα ήταν ότι αυτή τη στιγμή δεν ήμουν καν σε θέση να ζωγραφίσω ένα πορτρέτο. Ακόμα κι αυτή η συμβατική, ωφελιμιστική μορφή τέχνης ήταν πάνω από τις δυνάμεις μου. Ημουν στ’ αλήθεια κενός, ένα άδειο κέλυφος».
Αλι Σμιθ
Ανοιξη
Μτφ. Μιλτιάδης Αργυρόπουλος
Εκδ.: Καστανιώτη, σελ. 308
Τιμή 18 ευρώ
Και φτάσαμε αισίως στην «Ανοιξη», την τρίτη από τις εποχές στο κουαρτέτο της σκωτσέζας συγγραφέως που πειραματίζεται συνεχώς. Κάτι έδειχνε ότι η εποχή αυτή θα προσφερόταν για να αναδείξει η Σμιθ τον θετικό ήρωα που κάθε φορά θέτει στο κέντρο της δράσης: εδώ τη 12χρονη Φλόρενς, που μπορεί να βγάλει τον καλύτερο εαυτό των ανθρώπων. Σε μια εποχή μάλιστα, υπονοεί η Σμιθ, που η μεταχείριση ανθρώπου από άνθρωπο έχει καταλήξει το μεγαλύτερο ηθικό ζήτημα.














