ΗχοΔύναμα

Ινγκριντ Χέμπλερ: Οι ηχογραφήσεις στη Philips, 58 CD

Από τα τέλη της δεκαετίας του ’50 και μετά, το όνομα Ινγκριντ Χέμπλερ ταυτίστηκε απόλυτα με την έννοια «βιεννέζικος κλασικισμός» – ή, πιο σωστά, η έννοια ταυτίστηκε μαζί της. Η μεγάλη και εξίσου σεμνή αυτή πιανίστρια, χωρίς εξάρσεις και περιττές φασαρίες κανενός είδους, έδωσε σάρκα και οστά στην αντίληψη του πρώτου μεταπολεμικού κόσμου για την ιδεώδη ερμηνευτική του Μότσαρτ, του Σούμπερτ, αλλά και μιας ακόμα σειράς συνθετών στο ενδιάμεσο των δύο, αν και σε αυτούς δεν περιέλαβε, τουλάχιστον σε ανάλογη έκταση, τον κυριότερο όλων – τον Μπετόβεν.

Αν όμως η Χέμπλερ έγινε ένα με τη Βιέννη και τη χρυσή εποχή της, της οποίας κατέστη κύρια πρέσβειρα στον 20ό αιώνα, η δική της ιστορία ήταν πολύ ευρύτερη: Γεννήθηκε μεν στην αυστριακή πρωτεύουσα, δέκα χρόνια πριν το ξέσπασμα του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, μεγάλωσε όμως στην Πολωνία όπου βρέθηκαν οι γονείς της όταν ήταν πολύ μικρή, σε μία οικογένεια που προσείλκυε κάποιους από τους σπουδαιότερους μουσικούς της εποχής της. Ετσι ήταν που ένας Γάλλος, ο μέγας πιανίστας Ρομπέρ Καζαντεζίς, επέμεινε ότι το νεαρό κορίτσι έπρεπε να αφοσιωθεί στο πιάνο και ήταν ο πρώτος που προέβλεψε το σπουδαίο μέλλον της.

Η Χέμπλερ δέκα ετών βρέθηκε στο Ζάλτσμπουργκ, με τον Πόλεμο να έχει πλέον ξεκινήσει. Εναν χρόνο αργότερα έδωσε εκεί το πρώτο της ρεσιτάλ, από τα χιλιάδες που θα ακολουθούσαν στις επόμενες τρεις και πλέον δεκαετίες σε όλο τον κόσμο και πάντοτε με έμφαση στην πιο πάνω περίοδο, αλλά χωρίς να λείπει από το ρεπερτόριό της ακόμα και η μουσική του 20ού αιώνα.

Σήμερα, στα 93 της χρόνια, η Χέμπλερ είναι μία από τις τελευταίες εν ζωή μεγάλες μορφές της μουσικής που άκμασαν ήδη από την πρώτη μεταπολεμική δεκαετία. Φυσικά δεν παίζει πια, ενώ η τελευταία μεγάλη προσθήκη στη δισκογραφία της ήταν ένας δεύτερος πλήρης κύκλος με τις Σονάτες για Πιάνο του Μότσαρτ για την ιαπωνική εταιρεία DENON, πριν από μερικές δεκαετίες, που δεν περιλαμβάνεται σε αυτή την έκδοση, η οποία συγκεντρώνει τα άπαντά της στην ολλανδική Philips. Σε αυτά περιλαμβάνονται δύο δίσκοι με έργα Μπαχ, τις Γαλλικές Σουίτες, οκτώ με έργα Γιόχαν Κρίστιαν Μπαχ, στην «ανακάλυψη» του οποίου η Χέμπλερ υπήρξε πρωτοπόρος με δισκογραφικούς όρους, είκοσι οκτώ με πρακτικά το σύνολο του έργου του Μότσαρτ για πιάνο σόλο, για βιολί και πιάνο (με τον Σέρινγκ) και για πιάνο και ορχήστρα, ένα πολύ μεγάλο μέρος της πιανιστικής μουσικής του Σούμπερτ, οι σονάτες για βιολί και πιάνο του Μπετόβεν (πάλι με τον Σέρινγκ), καθώς και τα κουιντέτα για πιάνο και πνευστά του Μότσαρτ και του Μπετόβεν και η «Πέστροφα» του Σούμπερτ. Δύο μόνον από τα πέντε κοντσέρτα του Μπετόβεν, το Δεύτερο και το Τέταρτο, περιλαμβάνονται στη δισκογραφία της. Τέλος, μια σειρά έργων των Χάιντν, Σούμαν, Σοπέν, αλλά και οι Συμφωνικές Παραλλαγές του Φρανκ: Το πιο «προχωρημένο» έργο που έχει ηχογραφήσει η Χέμπλερ στον ρομαντισμό.

Οσο «στενό» μοιάζει αυτό το ρεπερτόριο σε σχέση με εκείνο άλλων μεγάλων πιανιστών, άλλο τόσο σε βάθος φτάνει η μεστότητα της ερμηνευτικής της. Η Χέμπλερ έχει το σπάνιο χάρισμα να σε κάνει να νιώθεις ότι ακούγοντάς την έχεις εξαντλήσει αυτό που ακούς, κάτι που στη μουσική ουδέποτε μπορεί να συμβεί πραγματικά. Ομως είναι πολύ δύσκολο να πλησιάσει ένας ερμηνευτής τον ακροατή του σε αυτή την αίσθηση. Και η Χέμπλερ το κάνει περίπου διαρκώς. Αυτή είναι η μοναδικότητά της, ιδίως στον Μότσαρτ. Πάνω απ’ όλα στα κοντσέρτα του, όπου οι ερμηνείες της παραμένουν πολύ απλά αξεπέραστες. Και χωρίς ανταγωνισμό.