Η τετραπλή προδοσία της χούντας τον Ιούλιο του 1974

Φυσικά και η χούντα δεν έπεσε το 1973 λόγω των δραματικών γεγονότων του Πολυτεχνείου, όπως διακινείται ευρύτατα (!). Απορεί κανείς με την κατάφωρη διαστρέβλωση των γεγονότων, που έχει εμπεδωθεί με τη σύμπραξη ή τη σιωπηρή συναίνεση μέρους του πολιτικού συστήματος και των επικοινωνιακών του μηχανισμών. Οι έξαλλες αντιδράσεις της Αριστεράς στο Κοινοβούλιο, όταν ο υφυπουργός Παιδείας εξέφρασε το αυτονόητο, έδειξαν τη μετάλλαξη του ιστορικού γεγονότος σε πολιτικό, οιονεί θρησκευτικό ταμπού και μηχανισμό νομιμοποίησης της ιδεολογικής επιρροής της Αριστεράς. Το δε εντυπωσιακό είναι ότι ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινωνίας (οι άνω των 55 ετών) έχει ζήσει στη νεότητά της και θυμάται πολύ καλά τα γεγονότα.

Η χούντα έπεσε το 1974 λόγω της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο. Στις 15 Ιουλίου πραγματοποιήθηκε στη Λευκωσία πραξικόπημα δυνάμεων της κυπριακής Εθνικής Φρουράς και φίλιων δυνάμεων, ελεγχόμενων από τη χούντα της Αθήνας, με σκοπό την ανατροπή και δολοφονία του νόμιμου εκλεγμένου Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Αρχιεπισκόπου Μακαρίου. Υποτιθέμενος (τονίζουμε: υποτιθέμενος) στόχος της χούντας και του αρχηγού της Ιωαννίδη ήταν η ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα. Ο Μακάριος διέφυγε μεν από το βομβαρδισμένο προεδρικό μέγαρο και μέσω της αγγλικής βάσης της Πάφου πήγε στη Μάλτα, στο Λονδίνο και στη Νέα Υόρκη, όπου ζήτησε τη συνδρομή του Συμβουλίου Ασφαλείας ΟΗΕ. Στην Κύπρο η χούντα εγκατέστησε ως πρόεδρο το ενεργούμενό της Νίκο Σαμψών, έναν παρακρατικό δημοσιογράφο. Ηταν η μεγάλη ευκαιρία για την Τουρκία η οποία στις 20 Ιουλίου εισέβαλε στην Κύπρο προφασιζόμενη την ιδιότητά της ως εγγυήτριας δυνάμεως της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η τουρκική απόβαση έγινε χωρίς πρόβλημα, αφενός διότι η χούντα είχε αποσύρει ήδη από το 1967 τη μεραρχία που ο Γεώργιος Παπανδρέου είχε στείλει στην Κύπρο το 1974, αφετέρου διότι οι δυνάμεις που βρίσκονταν στη βόρεια ακτή της Κύπρου είχαν μετακινηθεί από τον Ιωαννίδη στη Λευκωσία για να στηρίξουν το πραξικόπημα.

Η προδοσία της Κύπρου είναι τετραπλή: εκτός από την απόσυρση της μεραρχίας το 1967, την εκκένωση της βόρειας κυπριακής ακτής και την παροχή προσχήματος επέμβασης στους Τούρκους, η χούντα στη συνέχεια εγκατέλειψε την Κύπρο στην τύχη της και δεν την υπερασπίστηκε ως αναπόσπαστο τμήμα του Ελληνισμού. Η δε επιστράτευση που διέταξε στην Αθήνα γρήγορα εξελίχθηκε σε παρωδία που κατέδειξε τη διάλυση των Ενόπλων Δυνάμεων από μια κυβέρνηση στρατιωτικών. Αυτό θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ακόμα μια (πέμπτη) προδοσία.

Ετσι το βόρειο τμήμα της Κύπρου (περιοχή Κερύνειας) καταλήφθηκε σχεδόν αμαχητί και το ελληνικό έθνος υπέστη εδαφικό ακρωτηριασμό. Αλλά η φρίκη και η οδύνη από την τουρκική εισβολή, τους νεκρούς, τους αγνοουμένους, τους βιασμούς, τις καταστροφές κατά έναν περίεργο τρόπο συζεύχθηκαν με τον ενθουσιασμό που προκάλεσαν η πτώση του δικτατορικού καθεστώτος στις 24 Ιουλίου και η επιστροφή από το Παρίσι του πρώην πρωθυπουργού Κ. Καραμανλή, στον οποίο έντρομη η χούντα παρέδωσε την εξουσία. Εν τω μεταξύ, ένα τηλεφώνημα μεταξύ Π. Κανελλόπουλου και Χ. Κίσινγκερ οδήγησε σε προσωρινή ανακωχή. Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ της κυβέρνησης Εθνικής Ενότητος που σχημάτισε ο Καραμανλής και των Τούρκων στη Γενεύη κατέρρευσαν και στις 14 Αυγούστου οι Τούρκοι προήλασαν στο εσωτερικό της Κύπρου και έφτασαν μέχρι το κέντρο της Λευκωσίας, η οποία διχοτομήθηκε. Η κυβέρνηση Καραμανλή, ύστερα από σύσκεψη με τη στρατιωτική ηγεσία, αποφάσισε ότι μια επιχείρηση στρατιωτικής αντίδρασης στην τουρκική εισβολή ήταν αδύνατη, οπότε η Κύπρος αφέθηκε μόνη της και αβοήθητη από τη μητέρα-πατρίδα (και εγγυήτρια δύναμη σύμφωνα με τη Συνθήκη του Λονδίνου) στο έλεος της τουρκικής θηριωδίας. Με τη δεύτερη στρατιωτική επιχείρηση των Τούρκων καταλήφθηκε συνολικά το 36% της κυπριακής επιφάνειας, 3.000 Ελληνοκύπριοι φονεύθηκαν, 120.000 εκτοπίστηκαν και 20.000 παρέμειναν εγκλωβισμένοι στο κατεχόμενο έδαφος υπό καθεστώς τουρκοκρατίας στον ύστερο 20ό αιώνα. Από τότε το Κυπριακό παραμένει η χαίνουσα πληγή της ελληνικής συνείδησης, η ελληνική πολιτική ηγεσία κάθε χρόνο εορτάζει την αποκατάσταση της δημοκρατίας που επισκιάζει τον θρήνο για την εθνική τραγωδία, η δε κατάληψη της Βόρειας Κύπρου άνοιξε τον δρόμο για τη διεκδίκηση του Αιγαίου από την Τουρκία.

Ο Μελέτης Η. Μελετόπουλος είναι διδάκτωρ Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Γενεύης. Από τις εκδόσεις Καπόν κυκλοφορεί το βιβλίο του «Παναγιώτης Κανελλόπουλος: ο πολιτικός, ο διανοούμενος και η εποχή του»