Θεωρεί τους Σαουδάραβες… εταίρους και όχι παρίες

^«Ο κόσμος έχει αλλάξει και οι υπαρξιακοί κίνδυνοι που αντιμετωπίζουμε όλοι, συμπεριλαμβανομένης της διατροφικής και ενεργειακής ασφάλειας, όπως και της κλιματικής αλλαγής, δεν μπορούν να επιλυθούν χωρίς να υπάρξει μια αποτελεσματική συμμαχία ΗΠΑ και Σαουδικής Αραβίας». Η δήλωση την οποία έκανε ο σαουδάραβας πρέσβης στην Ουάσιγκτον, ενόψει της κρίσιμης – ιστορικής σύμφωνα με αρκετούς – επίσκεψης που πραγματοποιεί από χθες ο Τζο Μπάιντεν στην Τζέντα, αποτυπώνει και τη σοβαρή αλλαγή που έχει συντελεστεί και ανάγκασε τον αμερικανό πρόεδρο και το επιτελείο του να αλλάξουν στάση. Πλέον, είναι σαφές ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούν τη μία από τις δύο «υπερδυνάμεις» του αραβικού κόσμου (η άλλη είναι η Αίγυπτος, για διαφορετικούς λόγους) και τον πρίγκιπα-διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν – που είναι το πραγματικό αφεντικό και με τον οποίο επίσης θα συναντηθεί ο Μπάιντεν – ως εταίρους και όχι ως «παρίες» της διεθνούς κοινότητας. Κάτι που, όπως είναι γνωστό, συνέβαινε μέχρι πριν από μερικούς μήνες, εξαιτίας της άγριας δολοφονίας του Τζαμάλ Κασόγκι και του πολέμου στην Υεμένη, όπου οι Σαουδάραβες έχουν διαπράξει αλλεπάλληλα εγκλήματα πολέμου.

Σημείο καμπής αποτέλεσε, αναμφίβολα, η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, στις 24 Φεβρουαρίου, η οποία άλλαξε διεθνώς τα δεδομένα – γεωπολιτικά και οικονομικά. Δημιουργώντας, έτσι, τις προϋποθέσεις για μια ακόμη αναθεώρηση των ισορροπιών ανάμεσα σε δύο εταίρους των οποίων οι σχέσεις έχουν περάσει κυριολεκτικά από 40 κύματα τον τελευταίο μισό αιώνα, με «σταθμό» το πετρελαϊκό εμπάργκο του 1973 και την κρίση που αυτό προκάλεσε στη Δύση. Δεν είναι μυστικό, άλλωστε, ότι ο Μπάιντεν έχει στόχο να προκαλέσει ρήγματα και να «σπάσει», ει δυνατόν, την πετρελαϊκή συμμαχία της Σαουδικής Αραβίας με τη Ρωσία του Βλαντίμιρ Πούτιν, η οποία εδώ και δύο περίπου χρόνια – στο πλαίσιο του αποκαλούμενου OPEC+ – καθορίζει τις εξελίξεις και τις τιμές στην αγορά πετρελαίου.

Στην «εξίσωση», όπως είναι σαφές, μετέχουν επίσης το Ισραήλ και το Ιράν (ενώ προσπαθεί να μπει και η Τουρκία), δύο ακόμη ισχυρές δυνάμεις μιας περιοχής στην οποία οι – συνήθως βίαιες – ανακατατάξεις επιταχύνονται και, αργά ή γρήγορα, θα διαμορφωθεί ένας νέος χάρτης. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι ο Μπάιντεν έγινε ο πρώτος πρόεδρος των ΗΠΑ που έφτασε στη Σαουδική Αραβία με απευθείας πτήση του Air Force One από το Ισραήλ – μια κίνηση που συμβολίζει την πρόθεσή του να επιταχύνει την εξομάλυνση των σχέσεων ανάμεσα στις δύο αντίπαλες χώρες. Για να το πετύχει δε, είναι σαφές ότι συνεχίζει τον δρόμο που άνοιξε ο προκάτοχός του, Ντόναλντ Τραμπ, με τις αποκαλούμενες Συμφωνίες του Αβραάμ οι οποίες (με τις «ευλογίες» του Μπιν Σαλμάν) έχουν ήδη οδηγήσει στην αποκατάσταση των σχέσεων του Ισραήλ με τα ΗΑΕ και το Μπαχρέιν, όπως και με το Σουδάν και το Μαρόκο.

Οσο για το Ιράν, αποτελεί αναμφίβολα τον «μπαμπούλα» που αντιμετωπίζεται ως απειλή τόσο από τους Αραβες όσο και από το Ισραήλ και, κατά συνέπεια, θα επιταχύνει τη σύγκλισή τους. Αυτό υπογραμμίζει, εξάλλου, και η Διακήρυξη της Ιερουσαλήμ που υπέγραψαν Μπάιντεν και Λαπίντ την Πέμπτη, ξεκαθαρίζοντας πως δεν θα του επιτραπεί ποτέ να γίνει πυρηνική δύναμη. Πίσω από αυτό, όμως, υπάρχει πάλι η Ρωσία – και, στο βάθος η Κίνα. Οι μεγάλοι σύμμαχοι της Τεχεράνης, δηλαδή, που μέσω αυτής ελπίζουν να αποκτήσουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερη επιρροή σε μια περιοχή στρατηγικής σημασίας.

Η παρτίδα στη γεωπολιτική «σκακιέρα» εισέρχεται σε κρίσιμη φάση.