Ηχοδύναμα

Μπετόβεν: Οι Εννέα Συμφωνίες, Γιανίκ Νεζέτ Σεγκίν, Ορχήστρα Δωματίου της Ευρώπης, Deutsche Grammophon, 5 CD

Αν και αρχικά προγραμματισμένη για το έτος Μπετόβεν, που ήδη έχει πλέον παρέλθει από καιρό, αυτή η έκδοση καθυστέρησε, όπως και οι συναυλίες από τις οποίες προήλθε, λόγω των συνεχών προβλημάτων που προκάλεσε η πανδημία. Σήμερα όμως που είναι πλέον διαθέσιμη, εκπληρώνει σε σημαντικό βαθμό τον εξωπραγματικά φιλόδοξο, σχεδόν προκλητικό στόχο που είχε εξαρχής θέσει γι’ αυτήν ο ιδιοφυής γαλλοκαναδός μαέστρος (πολλοί νομίζουν με αραβοτουρκικές ρίζες, αλλά το όνομα που «μπερδεύει» είναι αρχαίο κέλτικο), ένας από τους πιο σημαντικούς της εποχής μας, για πολλούς ο σημαντικότερος, τουλάχιστον της γενιάς του: όποιος ακούσει αυτές τις ηχογραφήσεις, να μπορεί να νιώσει σαν να ακούει τα έργα αυτά για πρώτη φορά. Κάτι που, όταν μιλάμε για το «άγιο δισκοπότηρο» του συμφωνικού ρεπερτορίου φαντάζει έως ύβρις.

Αποτέλεσμα: ενώ κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει, όπως δεν θα μπορούσε άλλωστε, συμβαίνει κάτι άλλο, εξίσου σημαντικό: όποιος ακούει αυτές τις ηχογραφήσεις τις χαίρεται τόσο, που, τουλάχιστον τη στιγμή που τις ακούει, ξεχνάει ό,τι άλλο. Και να αδιαφορεί για κάθε σύγκριση, όσο προκλητικό κι αν είναι να την επιχειρήσει. Και αυτό σημαίνει ότι ο σπουδαίος γαλλοκαναδός μαέστρος, με την τεράστια ενέργεια, την τόλμη, το πηγαίο ταλέντο και τη σπάνια ικανότητα να βλέπει τη μεγάλη εικόνα χωρίς να χάνει τη λεπτομέρεια και να πηγαίνει στην ουσία, μέσα (και) από τη γοητεία, για μία ακόμα φορά, τα κατάφερε δημιουργώντας μία «μαύρη τρύπα» ενέργειας.

Από την εποχή του Αρνονκούρ και εκείνη την ιστορική πλέον ηχογράφηση-σταθμό που έκαναν μαζί εδώ και πάνω από 30 χρόνια, η Ορχήστρα Δωματίου της Ευρώπης δεν έχει ηχογραφήσει άλλο κύκλο των Εννέα Συμφωνιών. Και επιστρέφει τώρα σε αυτές με αυτόν τον κύκλο που αναμένεται αν όχι να ξεπεράσει, τουλάχιστον να καταστεί ισάξιος της φήμης του πρώτου της. Εδώ, ηχογραφείται για πρώτη φορά η τελευταία κριτική έκδοση των έργων, που χρειάστηκε μία δεκαετία να ολοκληρωθεί μετά την προηγούμενη, επιφέροντας ορισμένες ενδιαφέρουσες αλλαγές σε διάφορα σημεία τους, κάποιες εξ αυτών κατανοητές και από τον μέσο ακροατή.

Ο γαλλοκαναδός αρχιμουσικός είναι μία κατηγορία από μόνος του στη διεθνή σκηνή. Από πολύ νέος, ανέλαβε τη Μητροπολιτική Ορχήστρα του Μόντρεαλ της οποίας παραμένει διευθυντής ακόμα και σήμερα. Η αίσθηση που προκάλεσε με αυτή την, έως τότε, άγνωστη διεθνώς ορχήστρα, τον οδήγησε στο τιμόνι της σπουδαίας Φιλαρμονικής του Ρότερνταμ, με την οποία η φήμη του εκτινάχθηκε καθώς το ταλέντο του έγινε φανερό πλέον στο παγκόσμιο κοινό με ένα «εργαλείο» ικανό να το αναδείξει πλήρως. Εκαναν μαζί δουλειά αναφοράς. Ετσι, όταν πέρασε και πάλι τον Ατλαντικό, ήταν για κάτι πολύ μεγάλο: Η Ορχήστρα της Φιλαδέλφειας και, μαζί η Μητροπολιτική Οπερα της Νέας Υόρκης.

Σήμερα, ο 47χρονος πλέον μαέστρος, και ο πρώτος στην ιστορία αυτών των σχημάτων-κολοσσών που είναι ανοικτά ομοφυλόφιλος, είναι ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες της μουσικής ζωής των Ηνωμένων Πολιτειών. Ομως, την ίδια στιγμή, κάθε φορά που επιστρέφει στην Ευρώπη, κυρίως στην Ορχήστρα Δωματίου της Ευρώπης, το αποτέλεσμα είναι εκρηκτικό όπως το ταμπεραμέντο του: η σειρά ηχογραφήσεών του στις όπερες του Μότσαρτ δεν έχει ανάλογό της τις τελευταίες δεκαετίες. Και μπορεί να συγκριθεί σε σημασία μόνον με τις μεγάλες της «χρυσής εποχής» της δισκογραφίας, αν και σε εντελώς διαφορετική ερμηνευτική κατεύθυνση. Το ίδιο ακριβώς αναμένεται πλέον να συμβεί και με τον πολυαναμενόμενο Μπετόβεν αυτού του εκπληκτικά χαρισματικού, μοναδικού μουσικού.