Τρεις «φάτσες» είπαν αντίο

Δεν ξέρεις αν πρέπει να το αποκαλέσεις σύμπτωση ή απλώς κακό παιχνίδι της μοίρας, πάντως τρεις πολύ χαρακτηριστικοί αμερικανοί ηθοποιοί μικρών ρόλων σε ταινίες του κινηματογράφου και τηλεοπτικές σειρές έφυγαν από τη ζωή κατά τη διάρκεια της περασμένης εβδομάδας. Ο Ελ Κιου Τζόουνς (94 ετών, το Σάββατο 9 Ιουλίου), ο Τόνι Σιρίκο (79 ετών, την Παρασκευή 8 Ιουλίου) και ο Λένι Βον Ντόλεν (63 ετών, την Τρίτη 5 Ιουλίου) μπορεί να μην έγιναν ποτέ αναγνωρίσιμα ονόματα στο πλατύ κοινό, ήταν όμως ηθοποιοί που ταυτίστηκαν με συγκεκριμένες δουλειές του κινηματογράφου ή της τηλεόρασης και συνεργάστηκαν με συγκεκριμένα πρόσωπα σκηνοθετών, των οποίων το πάθος υπηρέτησαν με πίστη και αγάπη.

ΕΛ ΚΙΟΥ ΤΖΟΟΥΝΣ. Ο Τεξανός Ελ Κιου Τζόουνς είναι ίσως ο γνωστότερος από τους τρεις. Υπήρξε μορφή σε σπουδαία γουέστερν του αμερικανικού κινηματογράφου, μερικά από τα οποία, όπως η «Αγρια συμμορία» («The Wild Bunch», 1969) του Σαμ Πέκινπα, απέκτησαν κορυφαία θέση στο είδος. Για την ακρίβεια, ο Τζόουνς είχε ταυτιστεί με τις ταινίες του Πέκινπα κρατώντας ρόλους σε όλα του τα γουέστερν, από τους «Εκδικητές της ερήμου» (1962) μέχρι την «Ταξιαρχία των εκδικητών» (1965) και από τους «Γύπες πάνω από την έρημο» (1970) μέχρι τη «Μεγάλη μονομαχία» («1973). Ψηλός, ισχνός, με βαθουλωμένα ζυγωματικά, «σκαμμένο» πρόσωπο και σχιστά μάτια, ο Τεξανός Τζόουνς γεννήθηκε ως Τζούστους Μακ Κουίν και αποφάσισε να αλλάξει το όνομά του σε L. Q. Jones γιατί έτσι λεγόταν ο ήρωάς του στην πρώτη κινηματογραφική εμφάνισή του, το πολεμικό δράμα «Ας ζήσουμε σήμερα» («Battle Cry», 1955) του Ραούλ Γουόλς.

Ο Τζόουνς μπορούσε να «μεταμορφωθεί» σε άψογο «κακό» της μεγάλης ή της μικρής οθόνης, «αποστολή» του οποίου ήταν η ταλαιπωρία του πρωταγωνιστή, όπως για παράδειγμα συνέβη ανάμεσα σε αυτόν και τον Κλιντ Ιστγουντ στο γουέστερν του Τεντ Ποστ «Κρεμάστε τους ψηλά» (1968). Οι εμφανίσεις του σε ταινίες και σειρές της τηλεόρασης ξεπέρασαν τις 160, και μάλιστα είχε ο ίδιος σκηνοθετήσει μια ταινία για το σινεμά, το «A Βoy and Ηis Dog» (1975) που σήμερα θεωρείται cult: αναφέρεται στη σχέση ανάμεσα σε ένα τηλεπαθητικό σκυλί και ένα αγόρι και έχει ως πρωταγωνιστή τον Ντον Τζόνσον σε μία από τις πρώτες εμφανίσεις του. Πολλοί θα θυμούνται τον Τζόουνς και στο «Καζίνο» (1995) του Μάρτιν Σκορσέζε, όπου μοιράστηκε μια θαυμάσια σκηνή της ταινίας με τον Ρόμπερτ Ντε Νίρο. Ο Σκορσέζε ήταν ένας από τους σκηνοθέτες που ο Τζόουνς εκτιμούσε βαθύτατα, όπως είχε δηλώσει σε συνέντευξή του.

ΤΟΝΙ ΣΙΡΙΚΟ. Περιέργως, ο Mπρουκλινέζος Τόνι Σιρίκο δεν είχε ρόλο στο «Καζίνο», αν και θα του ταίριαζε, διότι οι ιταλικής καταγωγής γκάνγκστερ ήταν το φόρτε του και είχε εξάλλου εμφανιστεί στα «Καλά παιδιά» (1990) του Σκορσέζε. O Σιρίκο υποδυόταν τέλεια τους γκάνγκστερ, ίσως γιατί όλα δείχνουν ότι είχε υπάρξει ο ίδιος: το 1970 το γραφείο του εισαγγελέα του Μανχάταν της Νέας Υόρκης έκανε έρευνα για τη «φερόμενη εκβιαστική δραστηριότητα» του Σιρίκο προς πολλούς ιδιοκτήτες νυχτερινών κέντρων και την ίδια χρονιά τού απαγγέλθηκε κατηγορία για εκβιασμό και απειλή. Τελικά ήρθε σε συμβιβασμό και η κατηγορία άλλαξε σε κατοχή όπλων σε βαθμό κακουργήματος. Ο Σιρίκο καταδικάστηκε σε τέσσερα χρόνια φυλάκιση παραμένοντας στη φυλακή για 20 μήνες. Βγαίνοντας παρέμεινε καθαρός με τον νόμο, αλλά οι «γνώσεις» του αξιοποιήθηκαν θαυμάσια στον κινηματογράφο και στην τηλεόραση, όπου απέκτησε μεγάλη φήμη χάρη στην τηλεοπτική σειρά «The Sopranos» όπου υποδύθηκε τον γκάνγκστερ Πόλι – Γουόλνατς – Γκουαλτιέρι. Ο Σιρίκο έκανε επίσης σύντομες εμφανίσεις και σε ταινίες του Γούντι Αλεν («Σφαίρες πάνω από το Μπρόντγουεϊ», «Cafe Society» κ.ά.).

ΛΕΝΙ ΒΟΝ ΝΤΟΛΕΝ. Η κωμωδία επιστημονικής φαντασίας «Ηλεκτρικά όνειρα» (1984) ανήκει στις ελάχιστες ταινίες στις οποίες ο Λένι Βον Ντόλεν, που έκανε το ντεμπούτο του στο σινεμά το 1983 στις «Τυφερές σχέσεις» δίπλα στον Ρόμπερτ Ντιβάλ, κατάφερε να κρατήσει ρόλο πρωταγωνιστή. Δευτεραγωνιστής κυρίως στο σινεμά («Οι αχώριστες», «Μόνος στο σπίτι 3» κ.ά.), ο Βον Ντόλεν έμεινε πιστός στην πρώτη αγάπη του, το θέατρο, το οποίο δεν έπαψε ποτέ να βρίσκεται στις προτεραιότητές του. Επαιξε σε αμέτρητες θεατρικές παραστάσεις στο Μπρόντγουεϊ («Αμλετ», «Ρωμαίος και Ιουλιέτα», «Το μπλε δωμάτιο», «Λουλού», «Twister» κ.ά.), αλλά ο πιο χαρακτηριστικός ρόλος της ζωής του έμελλε να είναι εκείνος του Χάρολντ Σμιθ στη θρυλική τηλεοπτική σειρά του Ντέιβιντ Λιντς «Ο ύποπτος κόσμος του Τουίν Πικς».