Οργουελ, Τσίπρας, Κουτσούμπας…

Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί τσαντίστηκε ο Αλέξης Τσίπρας που ο Κυριάκος Μητσοτάκης του είπε ότι ο Οργουελ δεν είναι αυτό που νομίζει; Τι είπε στον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ ο Πρωθυπουργός; «Θέλω να σας θυμίσω ότι ήταν ένας συγγραφέας ο οποίος ξεκίνησε αριστερός, πήγε να πολεμήσει στον εμφύλιο στην Ισπανία, έγραψε πολλά βιβλία. Εγραψε τη “Φάρμα των ζώων” που για όσους δεν γνωρίζουν αποτέλεσε ένα μνημείο καταδίκης του αριστερόστροφου απολυταρχισμού. Αλλαξε απόψεις ο Οργουελ κατά τη διάρκεια της ζωής του. Δεν νομίζω ότι είναι ο συγγραφέας τον οποίον θα πρέπει να χρησιμοποιείτε συχνά».

Πού υπάρχει ανακρίβεια; Πουθενά. Γιατί λοιπόν τσαντίστηκε; Του χάλασε την ευκαιρία να χρησιμοποιεί τα τσιτάτα του; Κανονικά, θα έπρεπε να τον ευχαριστήσει που ήταν ευγενής. Που δεν του είπε: «να σας πω», του είπε «να σας θυμίσω». Θεώρησε δηλαδή προϋπόθεση μιας βασικής γνώσης την αναφορά του στον πολυσυζητημένο συγγραφέα, που πέρυσι κυκλοφόρησε κατά κόρον, αφού απελευθερώθηκαν τα δικαιώματα του έργου του και γι’ αυτό τον εξέδωσαν πολλοί εκδοτικοί οίκοι.

Δεν είναι η πρώτη φορά που ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ χρησιμοποιεί στη Βουλή τον Οργουελ για να κατηγορήσει την κυβέρνηση για αυταρχισμό. Το είχε κάνει και τον Φεβρουάριο του 2021. Διαφωνούσε τότε με τα μέτρα της κυβέρνησης για την πανδημία και έλεγε ότι «ακόμη και ο Οργουελ αν είχε φανταστεί τις συνθήκες πανδημίας που βιώνουμε θα ζήλευε και θα έγραφε πέραν του “1984” και το “2021”!» (ethnos.gr, 11/2/2021). Πίστευε ότι το λοκντάουν είναι επίδειξη αυταρχισμού! Αμα δεν κάνεις τον κόπο να διαβάσεις ούτε σε κόμικς τον συγγραφέα που χρησιμοποιείς καταλήγεις σε πασαλείμματα.

Αντίθετα, ο Δημήτρης Κουτσούμπας ξέρει πολύ καλά με ποιον έχει να κάνει. Γι’ αυτό τον αποκαλεί «ο τύπος» και του φοράει την κατηγορία του «ρουφιάνου της αντίδρασης», επειδή το 1949 έδωσε στο τμήμα ερευνών πληροφοριών του υπουργείου Εξωτερικών μια λίστα με ονόματα, στα οποία συγκαταλεγόταν και ο Τσάρλι Τσάπλιν. Βαθύς γνώστης της κατάστασης και βαθιά αντισταλινικός, ο Οργουελ γνώριζε άριστα πόσο η προοδευτική αφέλεια συνέβαλε στη διάδοση του γενικευμένου ψέματος για τον σοσιαλιστικό παράδεισο. Η ιστορία τον δικαίωσε – όπως και έναν ακόμα σπουδαίο συγγραφέα, τον Αρθουρ Κέστλερ.

Οπως ίσως έχουν ακούσει και ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ και ο γραμματέας του ΚΚΕ, ο Οργουελ έγινε ευρύτερα διάσημος μετά την επιτυχία της «Φάρμας των ζώων», που κυκλοφόρησε το 1944. Το σουξέ του, όμως, ήταν το «1984», που κυκλοφόρησε το 1949, λίγο πριν πεθάνει, ένα κείμενο για τις ολοκληρωτικές τάσεις που επικρατούσαν στις κοινωνίες, και στις δυτικές. Η Κατερίνα Σχινά, στην επανέκδοση του «1984» σε δική της μετάφραση (εκδ. Μεταίχμιο) παραπέμπει σε μια ανάγνωση του έργου από τον καθηγητή συγκριτικής λογοτεχνίας Γκράχαμ Γκουντ, που δημοσιεύτηκε ακριβώς το 1984.

Ο Γκουντ θεωρεί θεμιτό το βιβλίο να διαβαστεί όχι μόνο ως αμιγώς και έκδηλα αντιολοκληρωτικό αλλά και «ως ένα θρησκευτικό ποίημα», που διεκτραγωδεί «την αγωνιώδη προσπάθεια του αμετάπειστου αμαρτωλού να ενδώσει στην Παντοδυναμία και την Αγνότητα» τις οποίες εκπροσωπεί το Κόμμα. Η δογματική λατρεία σε μια «αλήθεια» που στην ουσία είναι στυγνός ολοκληρωτισμός είναι το πιο βαθύ μήνυμα του Οργουελ προς τους αναγνώστες του – γι’ αυτό ενοχλεί όσους ξέρουν.

Αντίθετα, όσοι διαβάζουν επιπόλαια (ή δεν διαβάζουν), θεωρούν ότι ο Οργουελ τους ανήκει. Ενώ στην πραγματικότητα τους περιγράφει.

Οι άνθρωποι που φωνάζουν

Είδα χθες ένα βίντεο (που διέδωσε στο Διαδίκτυο η Ομάδα Αλήθειας) από το 2015, το οποίο αγνοούσα, αλλά δεν με εξέπληξε. Μια ομάδα διαδηλωτών, με επικεφαλής τον σημερινό εκπρόσωπο Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ, Νάσο Ηλιόπουλο, φωνάζουν πανηγυρίζοντας «Θα τρέχεις σαν τον Κώστα τον Κεντέρη, Πρετεντέρη, Πρετεντέρη». Είχε κλείσει το μισητό Mega (που εκτός του ΣΥΡΙΖΑ, που το στόλιζε καθημερινά, ούρησαν συμβολικά στην είσοδό του οι χρυσαυγίτες Κασιδιάρης και Παππάς) και τα στελέχη πανηγύριζαν, αφού ξεμπέρδεψαν με έναν αντίπαλο. Εμενε ένας ακόμα. Ο Τσίπρας, άλλωστε, δήλωνε όπου στεκόταν κι όπου βρισκόταν ότι «δεν υπάρχει πιο σταλινικό μπλοκ από το μνημονιακό-μιντιακό μπλοκ, όπως αυτό εκφράζεται το βράδυ από το Mega και το πρωί από «ΤΑ ΝΕΑ» κυρίως» («Αυγή», 19/11/2013) και τα στελέχη του, συντονισμένα, επέχαιραν επειδή έκλεισε ο βραδινός αντίπαλος.

Ο αντίπαλος που κυκλοφορούσε το πρωί συνέχισε να τους ενοχλεί, γι’ αυτό προσπάθησαν να τον κλείσουν στη συνέχεια – ή, εφόσον δεν ήταν δυνατόν, αφού εκκαθαρίσουν μερικούς ενοχλητικούς δημοσιογράφους, να τον ελέγξουν με τον διορισμό κομματικού τοποτηρητή. Οι ιστορίες είναι γνωστές. Τόμο βγάζω άμα αποφασίσω να τις διηγηθώ.

Οι άνθρωποι αυτοί (ανάμεσά τους και ένας πρώην υπουργός που έχει παραπεμφθεί στο Ειδικό Δικαστήριο για χειραγώγηση του τηλεοπτικού τοπίου), σήμερα, φωνάζουν ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχει ελευθερία του Τύπου!