Οι ΗΠΑ άφησαν πίσω την Ευρώπη

Σημάδια κούρασης παρουσιάζει η αγορά τέχνης τον τελευταίο μήνα στην Ευρώπη βάσει των στοιχείων που προκύπτουν από τον τζίρο των τριών μεγαλύτερων οίκων δημοπρασιών Christie’s, Sotheby’s και Phillips. Στις μεγάλες πωλήσεις μοντέρνας και σύγχρονης τέχνης εισπράχθηκαν περί τα 444,5 εκατ. δολάρια και ειδικοί αναλυτές κάνουν λόγο για ικανοποιητική κίνηση, που όμως δεν φτάνει το επίπεδο της αντίστοιχης αμερικανικής αγοράς.

Τα δεδομένα αυτά, όπως διαμορφώθηκαν και μετά τις μεγάλες δημοπρασίες των τελευταίων ημερών του Ιουνίου, συνάδουν με τα στοιχεία που προέκυψαν από το πρώτο πεντάμηνο του 2022 και παρουσιάστηκαν αναλυτικά από τη στήλη την περασμένη εβδομάδα. Βάσει των δεδομένων αυτών, όπως καταγράφηκαν στην έρευνα που υπογράφει η επενδυτική τράπεζα Morgan Stanley σε συνεργασία με την εξειδικευμένη στο εμπόριο έργων τέχνης ιστοσελίδα Artnet News και τη βάση δεδομένων Artnet Price, η Βρετανία στη μετά Brexit περίοδο δεν κατάφερε να ξεπεράσει τα δεδομένα του 2018, αφού ο τζίρος υπολογίστηκε σε 907 εκατ. δολάρια, μειωμένος κατά 20% και πλέον συγκριτικά με την αντίστοιχη περίοδο προ τετραετίας. Στη Γαλλία η κατάσταση είναι σαφώς καλύτερη και με ανοδικές τάσεις, καθώς σημειώθηκε ρεκόρ πωλήσεων 339,5 εκατ. δολαρίων, αυξημένες κατά 189% συγκριτικά με το 2018, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες παρατηρείται μια έκρηξη στον τζίρο του πρώτου πενταμήνου αφού έφτασε τα 3,4 εκατ. δολάρια, κάνοντας άλμα άνω του 700% συγκριτικά με εκείνον της ίδιας περιόδου του 2020.

Ο οίκος Christie’s είχε τα πιο υγιή αποτελέσματα, συνολικού ύψους 245 εκατ. δολαρίων, οπότε και πωλήθηκαν 20 έργα του Μαρκ Σαγκάλ και δύο εμβληματικά του Κλοντ Μονέ, τα οποία και άλλαξαν χέρια σε τιμές στο πλαίσιο των εκτιμήσεών τους, στα 36,9 εκατ. δολάρια το καθένα. Ακόμη 13,2 εκατ. δολάρια εισπράχθηκαν από έργα που πουλήθηκαν από την αίθουσα που διατηρεί ο οίκος στο Παρίσι.

Οι αντίστοιχες δημοπρασίες των Sotheby’s, αντιθέτως, δεν κατάφεραν να κινηθούν στον εκτιμώμενο τζίρο και οι εισπράξεις κυμάνθηκαν στα 180,22 εκατ. δολάρια. Ωστόσο ο οίκος δεν αποχωρεί από τη σεζόν με αίσθημα απώλειας καθώς κατάφερε να διαθέσει στην αγορά το έργο που έπιασε την υψηλότερη τιμή της περιόδου: τη «Μελέτη για το πορτρέτο του Λούσιαν Φρόιντ» (1964) του Φράνσις Μπέικον που πωλήθηκε προς 52,8 εκατ. δολάρια.

Παρατηρητές της αγοράς σημειώνουν ότι το Λονδίνο σχεδόν ποτέ δεν μπορούσε να συναγωνιστεί σε ένταση και μέγεθος τις δημοπρασίες που γίνονται στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, ενώ συγκριτικά με το Παρίσι και τις υπόλοιπες αγορές επισημαίνουν ότι δεν μπορούν να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα δεδομένου ότι οι επενδυτές κυνηγούν τα καλά έργα ασχέτως με το σημείο που πραγματοποιείται η δημοπρασία, εφόσον πλέον η τεχνολογία τούς παρέχει αυτές τις δυνατότητες. Προσθέτουν, δε, ότι η εκτεταμένη και γεμάτη εικαστικά γεγονότα ανοιξιάτικη περίοδος των Μπιενάλε, των δημοπρασιών και των μεγάλων εκθέσεων τέχνης, όπως η Documenta, έχει εξαντλήσει πιθανώς τα όρια μιας σχετικά μικρής δεξαμενής αγοραστών έργων τέχνης. Εν τω μεταξύ, οι ανησυχίες για το υπόλοιπο του έτους έχουν αρχίσει να εμφανίζονται στον χώρο, ο οποίος δύσκολα θα μείνει απρόσβλητος από την ευρύτερη οικονομική κατήφεια.