Ο Οργουελ στη Βουλή {CR}

Περίμενα την Τετάρτη, έγραφα το περασμένο Σάββατο, για να καταλάβω αν η πρόθεση του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι οι πρόωρες εκλογές τον Σεπτέμβριο. Η Τετάρτη ήταν χθες και, αφού ο Κυριάκος μας έβγαλε την ψυχή επί επτά ώρες, μόνον στο τέλος, στην τριτολογία του, έκλεισε το θέμα με τρόπο κατηγορηματικό που δεν σηκώνει αμφισβήτηση. Εννοείται ότι, κατόπιν αυτού, ενισχύονται οι πιθανότητες κυβερνητικού ανασχηματισμού.

Το συναρπαστικό, ωστόσο, ήταν κατά τη γνώμη μου η τιμητική θέση που είχε ο Τζορτζ Οργουελ στη συζήτηση των αρχηγών. Εκτός από τη σχετική πλάκα, που προκαλούν πάντα παρόμοιες παραπομπές στη σοφία των νεκρών, η διάσταση που πήρε το θέμα μεταξύ των αρχηγών θίγει ένα από τα τελευταία ταμπού της Αριστεράς στην Ελλάδα. Πρώτος το έθεσε ο Αλέξης Τσίπρας με μια αναφορά του στο περίφημο «1984». (Θα το έχει δει σε ταινία, φαντάζομαι…) Ο Μητσοτάκης του απάντησε, υπενθυμίζοντας ή, μάλλον, πληροφορώντας τον αρχηγό της αντιπολίτευσης ότι ο Οργουελ έγραψε και τη «Φάρμα των ζώων», την κλασική πλέον λογοτεχνική κριτική στον σταλινικό κομμουνισμό. Στη διαμάχη επιχείρησε να εμπλακεί προς στιγμήν και ο Γιούκλιντ Τσαλακώτος, ως απόφοιτος του St. Paul’s και, ως εκ τούτου, ειδικός σε θέματα υψηλότερα του συνήθους επιπέδου. Αλλά οι ανώτεροί του τον παραμέρισαν.

Η διαφωνία για την πολιτική σημασία του έργου του Οργουελ ήταν άνευ αντικειμένου στην πραγματικότητα. Κατά τον Τσίπρα, ο George Orwell, σε όλα του γραπτά υπερασπιζόταν τα ιδεώδη του δημοκρατικού σοσιαλισμού. (Παρατηρείτε ότι γράφω στα αγγλικά το όνομα του συγγραφέα, επειδή ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ το είπε με επιτηδευμένη προφορά…) Ετσι είναι, αλλά αυτό δεν τον εμπόδιζε να είναι συγχρόνως και αντικομμουνιστής. Οι δύο θέσεις είναι απολύτως συμβατές στον σύγχρονο κόσμο και ο Οργουελ ήταν ο πρώτος που το έδειξε με το έργο του.

Την επιβεβαίωση της διαπίστωσης αυτής, μας την έδωσε ο κατ’ εξοχήν αρμόδιος σε θέματα υπεράσπισης του κομμουνιστικού ολοκληρωτισμού, ο Δημήτρης Κουτσούμπας του «ιστορικού», για τον οποίον «αυτός ο τύπος (σ.σ.: ο Οργουελ) ήταν καταδότης της αντίδρασης». Ο Κουτσούμπας, που είναι εκατό φορές πιο καλλιεργημένος από τον Τσίπρα, παρά την ασθένειά του (την πολιτική, ας μην παρεξηγηθώ), καταλαβαίνει ότι η υπεράσπιση της ελευθερίας ήταν ο κεντρικός άξονας στη σκέψη του Οργουελ και, γι’ αυτό, τον απορρίπτει τελείως και μάλιστα υβριστικά. Ο ΣΥΡΙΖΑ, όμως, στέκεται στο μέσον. Προτιμά τον σοσιαλδημοκράτη Οργουελ και παραβλέπει τον αντικομμουνιστή Οργουελ. Διαλέγει ό,τι βολεύει από την πραγματικότητα, για να αποφεύγει τα διλήμματα. Είναι ο τυπικός εκλεκτικισμός του τεμπέλη…

ΧΙΟΥΜΟΡ ΚΟΥΤΣΟΥΜΠΑ

Χο, χο, χο! Πόσο χαριτωμένη ήταν η παροιμία με την οποία ο Δημήτρης Κουτσούμπας άνοιξε την ομιλία του! Πόσο μας έκανε να ευθυμήσουμε! «Εκεί που μας χρωστούσαν, μας πήραν και το βόδι», ήταν η πρώτη του φράση από το βήμα. Δεν ήταν η πρώτη φορά που τη χρησιμοποίησε. Το έχει ξανακάνει. Φαίνεται του αρέσει. Ποιος ξέρει γιατί -ίσως να έχει την προέλευσή της στη διαδικασία κολλεκτιβοποίησης της Σοβιετίας κατά τη δεκαετία του 1930. Πάντως, μπορεί να είναι λίγο βαρύ και βουκολικό το χιούμορ του Κουτσούμπα, αλλά μη νομίζετε ότι δεν υπάρχουν κομμουνιστές με χιούμορ. Τέτοια ήταν η περίπτωση του μεγαλύτερου κομμουνιστή ηγέτη της Ιστορίας, του Στάλιν. Το αγαπημένο του αστείο, όταν πετύχαινε τυχαία κάποιο γνωστό του στους διαδρόμους του Κρεμλίνου, ήταν να λέει: «Τι! Ακόμη δεν σε συνέλαβαν;».

Με την ευκαιρία, παραπέμπω όσους μπορεί να ενδιαφέρονται για την ανθρώπινη πλευρά του Στάλιν στην κορυφαία βιογραφία του σοβιετικού ηγέτη από τον ιστορικό του Πρίνστον, Στίβεν Κότκιν. Είναι το γεγονός της εικοσαετίας στην ιστορική βιογραφία, από τον εμβριθέστερο μελετητή των σοβιετικών αρχείων. Εχουν ήδη εκδοθεί οι δύο πρώτοι τόμοι σε «Penguin», αναμένεται και ο τρίτος. Μιλούμε για 2.000 σελίδες σκέτη απόλαυση! Ο,τι πρέπει για ένα εποικοδομητικό καλοκαίρι…

ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ

Δεκαεπτά λέξεις ήταν η δήλωση με την οποία ο ΣΥΡΙΖΑ καταδίκασε την επίθεση με γκαζάκια στο σπίτι του Μπάμπη Παπαδημητρίου. «Αποτελεί ενέργεια απαράδεκτη και αυτονόητα καταδικαστέα», αναφέρει η ανακοίνωση και πολύ σωστά. Ομως, δεν κάνει κακό αν προσδιορίσουμε κιόλας αυτή την απαράδεκτη και καταδικαστέα ενέργεια! Δεν ειναι ντροπή να πούμε ότι πρόκειται για κανονική τρομοκρατία! Εκτός αν είναι για τον ΣΥΡΙΖΑ και εγώ – ως συνήθως – δεν καταλαβαίνω. Αλλά, αφού δεν το καταλαβαίνει αυτό η ίδια η κυβέρνηση, γιατί να έχω απαιτήσεις από την αντιπολίτευση;