Οι αντιφάσεις Τζόνσον φέρνουν αντιδράσεις

Εντονες αντιδράσεις προκάλεσε στη Βρετανία η αποκάλυψη από «ΤΑ ΝΕΑ Σαββατοκύριακο» των επιστολών του Μπόρις Τζόνσον προς την ελληνίδα υπουργό Πολιτισμού Μελίνα Μερκούρη, στις οποίες διατράνωνε τη στήριξή του στο αίτημα της Ελλάδας για επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα. Στις άγνωστες, έως προχθές, επιστολές, που συντάχθηκαν τον Μάρτιο και τον Απρίλιο του 1986, ο 22χρονος τότε πρόεδρος της Oxford Union στηλίτευε τη «σκανδαλώδη» στάση της βρετανικής κυβέρνησης και παραδεχόταν ότι ο λόρδος Ελγιν απέσπασε τα αρχαιοελληνικά τεχνουργήματα χωρίς άδεια. Κορυφαία βρετανικά μέσα ενημέρωσης αναφέρθηκαν εκτενώς στο θέμα, ενώ βρετανοί πολιτικοί και ακαδημαϊκοί που μίλησαν στα «ΝΕΑ» επισήμαναν την «υποκρισία» του βρετανού πρωθυπουργού.

Με τίτλο «”Ναι, πρέπει να πάρετε τα μάρμαρά σας πίσω” έγραψε ο νεαρός Μπόρις. ΥΓ.: Κάνα δωρεάν ουζάκι;» ο «Ομπσέρβερ» χλευάζει τον Τζόνσον, όχι μόνο για την ιστορική του «κυβίστηση» στο θέμα των Γλυπτών, αλλά και γιατί είχε το «θράσος» να κάνει… τράκα ούζο και ρετσίνα – ή έστω να επιχειρήσει να τα προμηθευτεί μισοτιμής – από την ελληνική πρεσβεία στο Λονδίνο, στο πλαίσιο ενός «αρχαιοελληνικής θεματολογίας» πάρτι που ήθελε να διοργανώσει στην Οξφόρδη. Η εφημερίδα καλύπτει την αποκάλυψη των «ΝΕΩΝ» με ολοσέλιδο ρεπορτάζ που δημοσιεύεται στην τέταρτη σελίδα. Η ανταποκρίτριά της στην Αθήνα Χέλενα Σμιθ σημειώνει ότι τα γράμματα φανερώνουν πως «ο Τζόνσον ενθάρρυνε την Ελλάδα να κλιμακώσει την εκστρατεία για την ανάκτηση των Μαρμάρων του Παρθενώνα», στην οποία ο σημερινός πρωθυπουργός «είχε προσχωρήσει». Η κορυφαία εφημερίδα υπογραμμίζει ότι οι επίμαχες επιστολές αποκαλύπτουν «τον ρόλο που έπαιξε ο Τζόνσον στο να δοθεί ώθηση στην εκστρατεία για τα Γλυπτά».

ΥΠΟΚΡΙΣΙΑ. Η «Σάντεϊ Τέλεγκραφ» τιτλοφορεί το ρεπορτάζ της «Ο πρωθυπουργός στήριξε την επιστροφή των Ελγινείων Μαρμάρων σε επιστολές του το 1986» και επισημαίνει την αντίφαση στη στάση του Τζόνσον τότε και τώρα: «Μόλις πέρυσι απέρριψε κατηγορηματικά κάθε συζήτηση περί επιστροφής των αρχαίων μαρμάρων στην Ελλάδα, επιμένοντας ότι θα παραμείνουν στη Βρετανία επειδή έχουν αποκτηθεί νόμιμα. Ωστόσο, σε επιστολές που αποκάλυψε η ελληνική εφημερίδα “ΤΑ ΝΕΑ”, ο κ. Τζόνσον υποστήριζε με πάθος την επιστροφή των Μαρμάρων, κατηγορώντας τον λόρδο Ελγιν για εκτεταμένη λεηλασία». Στο ρεπορτάζ του ο Πάτρικ Σόερ επισημαίνει ότι ο Τζόνσον «συντάχθηκε ανεπιφύλακτα με την εκστρατεία της ελληνικής κυβέρνησης για την επανένωση των αρχαιοτήτων» και προσθέτει ότι «οι υποστηρικτές της επιστροφής των Μαρμάρων δήλωσαν ότι η αποκάλυψη των επιστολών θα ασκήσει πίεση στη βρετανική κυβέρνηση ώστε να συνάψει συμφωνία με την Αθήνα και ότι η σημερινή άρνηση του Τζόνσον ξεχειλίζει από υποκρισία». Το δημοσίευμα αναφέρει ότι αν η Βρετανία έδινε πίσω τα Γλυπτά, θα ήθελε ως αντάλλαγμα, μεταξύ άλλων, τη χρυσή προσωπίδα του Αγαμέμνονα που εντοπίστηκε στους βασιλικούς τάφους των Μυκηνών και το χάλκινο άγαλμα του Δία (ή του Ποσειδώνα) του Αρτεμισίου. Η αποκάλυψη συζητήθηκε και στο BBC Radio 4, ενώ ο έγκριτος ιστότοπος πολιτιστικών ειδήσεων Artlyst σημείωσε: «Τότε ο Μπόρις στηλίτευε τη βρετανική κυβέρνηση για τα Μάρμαρα. Τώρα, τι κάνει;».

ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ. Μιλώντας στα «ΝΕΑ» η βαρόνη Σάμι Τσακραμπάρτι, σημαίνον στέλεχος των Εργατικών, επέκρινε τον βρετανό πρωθυπουργό. «Η θρυλική μεταμόρφωση του Τζόνσον είναι σε βάρος της Ελλάδας, της Βρετανίας και ενός μεγάλου αριθμού πολιτών. Τότε, ως προνομιούχος φοιτητής, έκανε τον καλό στην ελληνική κυβέρνηση διεκδικώντας την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Αθήνα. Αργότερα, ως υποψήφιος δήμαρχος Λονδίνου έκανε ότι προασπίζεται τη δικαιοσύνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα» τόνισε το μέλος της Βουλής των Λόρδων και πρώην σκιώδης γενική εισαγγελέας, συμπληρώνοντας: «Τώρα, ως πρωθυπουργός, πετάει στον κάλαθο των αχρήστων τις υποσχέσεις του προς την Ελλάδα, ενώ παράλληλα προτείνει την αποχώρηση της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Δεν πρέπει να του επιτρέψουμε τίποτε από τα δύο».

Βουλευτής των Συντηρητικών που ζήτησε να μην κατονομαστεί είπε στα «ΝΕΑ» ότι «υπάρχει μια αυξανόμενη δυναμική γύρω από το ζήτημα της επανένωσης των Γλυπτών. Η κυβέρνηση δεν μπορεί να την αγνοήσει. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι θα επιστραφούν πολύ σύντομα». Ο πρώην υπουργός των Εργατικών Ντένις Μακ Σέιν επανέλαβε την παλαιότερη αποκάλυψη που είχε κάνει στα «ΝΕΑ» ότι επί διακυβέρνησης Μπλερ προέτρεψε τον τότε υπουργό Πολιτισμού Κρις Σμιθ να επιστρέψει τα Γλυπτά στην Αθήνα. «Στο άκουσμα της πρότασής μου πάγωσε από φόβο. “Μην το θίξεις αυτό το θέμα, Ντένις, σε παρακαλώ” μου είπε. Είναι εκπληκτικό ότι αυτά τα κλοπιμαία βρίσκονται ακόμη στο Λονδίνο» σχολίασε ο Μακ Σέιν. «Η ηθικολογία είναι φθηνή. Τα πράγματα αλλάζουν πραγματικά όταν βρίσκεσαι στην εξουσία. Εκεί δείχνεις αν αυτά που διακηρύσσεις τα κάνεις πράξη» είπε στα «ΝΕΑ» ο Τζον Τασιούλας, καθηγητής Ηθικής και Νομικής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.

ΤΖΑΝΕΤ ΣΟΥΖΜΑΝ. «Ενθουσιαστήκαμε όταν διαπιστώσαμε, χάρη στα “ΝΕΑ”, με πόσο έντονο τρόπο ο Τζόνσον κάποτε καταδίκαζε την κλοπή των Γλυπτών. Σήμερα, ο ρηχός πρωθυπουργός μας, ο οποίος αλλάζει απόψεις όταν και όποτε τον συμφέρει, φαίνεται ότι έχει ξεχάσει τη νεανική οργή που ένιωθε για τον τραυματισμό που προξένησε στον Παρθενώνα ο Ελγιν. Οι μέρες που ο Τζόνσον έλεγε την αλήθεια έχουν παρέλθει ανεπιστρεπτί» δήλωσε η ντέιμ Τζάνετ Σούζμαν, πρόεδρος της Βρετανικής Επιτροπής για την Επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα (BCRPM), καλώντας το Βρετανικό Μουσείο «να βρει τρόπο για να γίνει πράξη η δίκαιη επιστροφή των Γλυπτών στην Αθήνα».