Η μνήμη της Σμύρνης στο Φεστιβάλ Φιλίππων

Αφιερωμένο στα 100 χρόνια από την καταστροφή της Σμύρνης είναι το 65ο Φεστιβάλ Φιλίππων, το οποίο επ’ ευκαιρία της αυριανής του πρεμιέρας ανακοίνωσε τον φετινό του προγραμματισμό. Με τίτλο «6 γαλάζια μολύβια για τη Σμύρνη», αυτά που «χάλασε» γράφοντας σε συνέχειες στο περιοδικό «Ταχυδρόμος» την περίοδο 1962-1963 ο Κοσμάς Πολίτης το σημαντικότερο ίσως έργο του, «Στου Χατζηφράγκου», το κορυφαίο διήγημα της «λογοτεχνίας των προσφύγων» της Μικράς Ασίας, το φεστιβάλ φιλοδοξεί να αποτίσει φόρο τιμής στις χαμένες πατρίδες και στα πρόσωπά τους μέσω του πολιτισμού. «Μ’ αυτά τα έξι μολύβια – όσα και τα γράμματα της απαρηγόρητης Σμύρνης -, με το χρώμα και το κάρβουνό τους, θα προσπαθήσουμε να σχεδιάσουμε μέσα από θεατρικές παραστάσεις, αναλόγια, μουσικές, κείμενα, αναγνώσεις και προβολές τα πορτρέτα εμβληματικών προσωπικοτήτων με επίκεντρο το τραγικό αυτό γεγονός. Οι συγγραφείς Στρατής Δούκας, Ηλίας Βενέζης, Στράτης Μυριβήλης, Φώτης Κόντογλου, Διδώ Σωτηρίου, Κοσμάς Πολίτης αλλά και πολιτικοί πρωταγωνιστές της ταραγμένης αυτής εποχής, όπως ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ο Νικόλαος Πλαστήρας και ο Παναγιώτης Κονδύλης, συνθέτουν την “πινακοθήκη” της φετινής θεματικής», αναφέρει ο καλλιτεχνικός διευθυντής του φεστιβάλ Θοδωρής Γκόνης, ο οποίος με αυτήν τη διοργάνωση αποχωρεί πλέον από τη θέση του έπειτα από 14 χρόνια.

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ. Το πορτρέτο των μεγάλων προσωπικοτήτων εκείνης της περιόδου ανέλαβαν να σκιαγραφήσουν, έπειτα από παραγγελία του φεστιβάλ, σημαντικοί καλλιτέχνες, συγγραφείς, ηθοποιοί και σκηνοθέτες σ’ αυτήν την ενότητα που αποτελεί τη σημαντικότερη της φετινής διοργάνωσης. Ετσι, στους κήπους της οικίας Μοχάμεντ Αλι ο Ακύλλας Καραζήσης θα παρουσιάσει το αναλόγιο «Ν. Πλαστήρας / The Black Rider» μέσα από τα σκίτσα, τα σχέδια και τις παρτιτούρες του (21/7). Σε συνεργασία με το περιοδικό «Αναγνώστης» ο Γιάννης Μπασκόζος συντονίζει ένα πάνελ για την ιστορία και το ιστορικό υλικό. Συμμετέχουν οι συγγραφείς Κώστας Ακριβός, Σωτηρία Μαραγκοζάκη, Καρολίνα Μέρμηγκα, Αντώνης Νικολόπουλος και Δημοσθένης Παπαμάρκος (25/7). Ο Αρης Νικήτας σκηνοθετεί το μουσικό αναλόγιο «Γείτονες ή She did not talk about it», βασισμένος στο διήγημα «Οι γειτόνοι» του Θ. Καστανάκη (7/8). Αφιερωμένη στη Διδώ Σωτηρίου είναι η εκδήλωση «Η Διδώ μέσα στον κόσμο της ανατολής και της προσφυγιάς» που επιμελείται ο Θωμάς Κοροβίνης, προσωπικός της φίλος, με ανάγνωση αποσπασμάτων των έργων της και μια μικρή συναυλία με μικρασιατικά τραγούδια (10/8). Ο Κώστας Καναβούρης θα δώσει την ομιλία «Μια ιστορία αποχαιρετισμών» για την πατρίδα και την προσφυγιά (11/8) και ο Ανδρέας Ανδρέου θα σκηνοθετήσει το ραδιοφωνικό αναλόγιο «1922: Το τέλος ενός ονείρου». Εδώ, το ομώνυμο κόμικ του βραβευμένου Θανάση Πέτρου μεταφέρεται στη σκηνή με αφηγητή τον ίδιο (12/8).

Μια μικρή παραμυθία για έναν περίκλειστο τόπο, όπου οι πρόσφυγες πήραν το ’22 τον δρόμο για τη Δράμα και τώρα επιστρέφουν ως νεκροί να μιλήσουν, είναι το μουσικό αναλόγιο «Αντίστροφη Νέκυια» που θ’ αφηγηθεί ο Κυριάκος Συφιλτζόγλου (18/8). Ο Εκτορας Λυγίζος επέλεξε να παρουσιάσει τον μονόλογο «Το νούμερο 31328» του Ηλία Βενέζη (24/8), ενώ ο Θοδωρής Γκόνης θα αποχαιρετήσει το κοινό της Καβάλας σκηνοθετώντας τα «6 γαλάζια μολύβια για τη Σμύρνη» με πρωταγωνιστές τους Γιώργο Κέντρο και Ασπασία Αλεξίου (27-28/8). Στις παράλληλες εκδηλώσεις, ο Σύλλογος Μικρασιατών Καβάλας θα δώσει μια μουσική παράσταση (27/7) και ο Σύλλογος Φίλων Μουσικής Καβάλας τη συναυλία «Τα φώτα απέναντι» (22/8).

«ΜΑΤΩΜΕΝΑ ΧΩΜΑΤΑ». Στο υπόλοιπο πρόγραμμα, στο Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων η αυλαία θα σηκωθεί με την παράσταση «Ματωμένα χρώματα» της Διδώς Σωτηρίου που θα σκηνοθετήσει ο Γιώργος Παλούμπης με τους Νικήτα Τσακίρογλου, Μιχάλη Σαράντη και Αντίνοο Αλμπάνη (2/7). Θ’ ακολουθήσουν παραστάσεις κεντρικών θιάσων που κάνουν στάση στην Καβάλα με έργα του κλασικού ρεπερτορίου, όπως η «Ηλέκτρα» σε σκηνοθεσία Γιώργου Λύρα (8-9/7), η «Μήδεια» του Μποστ που ανεβάζει το Εθνικό Θέατρο (16/7), η «Αντιγόνη» που σκηνοθετεί ο Τσέζαρις Γκραουζίνις (20/7), το «Αριστοφάνης – Ηρώνδας, Contra Tempo» του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος (23/7), οι «Θεσμοφοριάζουσες» σε σκηνοθεσία Γιάννη Μπέζου (24/7), ο «Προμηθέας Δεσμώτης» του Αρη Μπινιάρη (27/7) και η «Μήδεια» των Αιμίλιου Χειλάκη και Μανώλη Δούνια (12-13/8). Αποκορύφωμα των εκδηλώσεων στο Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων θα αποτελέσει και φέτος το Εργαστήριο Αρχαίου Δράματος, το οποίο θα πραγματοποιηθεί για έκτη χρονιά από τις 19 έως τις 21 Αυγούστου. Εδώ, το πρώτο διήμερο το ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας θα ετοιμάσει το σεμινάριο «Η γεωγραφία και η μυθολογία του Κάτω Κόσμου» με εισηγητή τον Δημοσθένη Παπαμάρκο, ενώ την τρίτη ημέρα ο ίδιος θα σκηνοθετήσει την παράσταση «Βάτραχοι» του Αριστοφάνη.

Στο Φρούριο της Καβάλας, το κοινό θα απολαύσει παραστάσεις όπως «Το όνειρο ενός γελοίου» της Εφης Μπίρμπα (6/7), «Ακούω ήχον κώδωνος» του Θανάση Παπαγεωργίου (1/8) και «Βόυτσεκ» από το Θεσσαλικό Θέατρο (26/8).