Ο δύσβατος δρόμος για τις κυβερνήσεις συνεργασίας σε Γαλλία και Ελλάδα

Οι εκλογές της Γαλλίας, λόγω συστήματος, δεν μοιάζουν πολύ με τις εκλογές στην Ελλάδα. Οποιος όμως παρακολούθησε έστω και λίγο το τι συνέβη με τα αποτελέσματα για την Εθνοσυνέλευση μπορεί να επιχειρήσει ένα είδος σύγκρισης – κυρίως σε όσα αφορούν τις μετεκλογικές συνεργασίες και τη δυσκολία με την οποία αυτές μπορούν πια να γίνουν σε χώρες, όπως η Γαλλία και η Ελλάδα, όπου κουλτούρα συνεργασιών δεν υπάρχει.

Η δυσκολία του Εμανουέλ Μακρόν να καταλήξει σε συμφωνία συνεργασίας με κάποια πλευρά της αντιπολίτευσης δείχνει ότι τα κόμματα με τα οποία θα μπορούσε να σχηματίσει έναν μεγάλο συνασπισμό στην Εθνοσυνέλευση θα διαπραγματευτούν πολύ σκληρά τους όρους συμμετοχής τους – γνωρίζοντας πως γι’ αυτά, ένα μόνο νομοσχέδιο μπορεί να αποδειχθεί καταστροφικό για τη μετέπειτα πορεία τους. «Εχουμε μια χώρα που φαίνεται δύσκολο να κυβερνηθεί κι έναν Εμανουέλ Μακρόν που θεωρεί ότι τίποτε δεν έχει πλήξει την πολιτική του νομιμοποίηση. Οι Γάλλοι είπαν ξεκάθαρα ότι απεχθάνονται τις πολιτικές του επιλογές», είπε ο Ορελιάν Παρντιέ, νούμερο δύο των Ρεπουμπλικανών, ενώ από τον Εθνικό Συναγερμό της Μαρίν Λεπέν θεωρούν πως ο γάλλος πρόεδρος θέλει τα κόμματα της αντιπολίτευσης να κάνουν βήματα προς το μέρος του, αντί να κάνει ο ίδιος προς αυτά.

ΤΙ ΘΑ ΦΕΡΟΥΝ ΟΙ ΚΑΛΠΕΣ. Αυτή η συζήτηση, που στη Γαλλία έχει να κάνει με τη δυναμική ενός ενδεχόμενου συνασπισμού, στον οποίο η κάθε πλευρά θέλει να κρατήσει για τον εαυτό της το πάνω χέρι, μπορεί να επαναληφθεί σε μερικούς μήνες και στην Ελλάδα – με τη διαφορά πως, ενώ στην Γαλλία ο Μακρόν έχει την πλάτη στον τοίχο, στην Ελλάδα υπάρχει η επιλογή των επαναληπτικών εκλογών για την επίτευξη της αυτοδυναμίας.

Στα καθ’ ημάς, με βάση τις δημοσκοπήσεις, η ΝΔ θα βγει πρώτο κόμμα στις επόμενες εκλογές, όμως το ενδεχόμενο της μη αυτοδυναμίας (ειδικά στην κάλπη της απλής αναλογικής) θα ανοίξει την κουβέντα για πιθανές συνεργασίες. Και εκεί, η εμπειρία των τελευταίων δέκα ετών θα κάνει τη διαπραγμάτευση το ίδιο σκληρή. Ηδη το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, από τα πλέον επίσημα χείλη, μιλάει για επιβολή ενός σοσιαλδημοκρατικού προγράμματος (δηλαδή, συμμετοχή με τους όρους του) και αφήνει να εννοηθεί πως ένα από τα αιτήματά του θα είναι τρίτο πρόσωπο στη θέση του πρωθυπουργού – πράγμα που έχει απορριφθεί τόσο από την πλευρά του Κυριάκου Μητσοτάκη όσο και από αυτή του Αλέξη Τσίπρα, σε περίπτωση που οι έρευνες πέσουν έξω στην εκλογική σειρά των κομμάτων. Η εμπειρία του pasokification, που μετέπειτα έγινε ευρωπαϊκή κανονικότητα για τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα, δίνει στο ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ ένα επιπλέον κίνητρο για να μη θεωρηθεί πως μοναδικός στόχος της ηγεσίας του είναι μερικές υπουργικές καρέκλες. Και στην (πολύ μικρή έως μηδαμινή, όπως φαίνεται σήμερα) περίπτωση που η ΝΔ κοιτάξει προς τη δεξιά πλευρά της, όπου αυτή τη στιγμή βρίσκεται μόνο ο Κυριάκος Βελόπουλος, τότε τα πράγματα θα είναι ακόμα πιο δύσκολα – γιατί το σημερινό προφίλ του κόμματος δεν ταιριάζει καθόλου με αυτό της Ελληνικής Λύσης, πράγμα που κάνει πολύ δυσκολότερες απ’ όσο ήδη είναι υποχωρήσεις σαν εκείνες που έκανε ο ΣΥΡΙΖΑ στη συγκυβέρνηση με τους ΑΝΕΛ.

ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΣ. Πέραν του ζητήματος των συνεργασιών, οι εκλογές στη Γαλλία θύμισαν μια περίοδο που στην Ελλάδα τελείωσε με τη Χρυσή Αυγή εκτός Βουλής: η παρουσία μιας μεγάλης κοινοβουλευτικής ομάδας του Εθνικού Συναγερμού στην Εθνοσυνέλευση κανονικοποιεί την Ακροδεξιά, που πλέον εμφανίζεται να έχει και πολιτική νομιμοποίηση, πέρα από τα μεγάλα ποσοστά της ίδιας της Μαρίν Λεπέν και της προσωπικής της δημοφιλίας σε ένα κομμάτι του γαλλικού ακροατηρίου. Η εικόνα στη Γαλλία, σύμφωνα με μια ερμηνεία, αποτυπώνει ένα πολιτικό Κέντρο που τόσο λόγω της συγκυρίας όσο και κακών εσωτερικών χειρισμών της ηγεσίας του τα τελευταία πέντε χρόνια, πιέζεται τόσο εξ αριστερών του όσο και εκ δεξιών. Στην Ελλάδα, πέραν της ΝΔ η δεξιά πολυκατοικία παραμένει κατακερματισμένη, ενώ και στην Κεντροαριστερά η παρουσία του ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι η μοναδική, καθώς σε αντίθεση με το γαλλικό Σοσιαλιστικό Κόμμα, που βυθίζεται σε χαμηλά ποσοστά και ποντάρει την επιβίωσή του στον αριστερό συνασπισμό υπό τον Ζαν-Λικ Μελανσόν, το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ όχι μόνο κρατάει δυνάμεις, αλλά δημοσκοπικά σκοράρει σε διψήφιο, πάνω από το εκλογικό του ποσοστό.