Γεωπολιτικό «μενού» στο Παλάτσο Κίτζι

Πρώτος σταθμός στον νέο κύκλο πυκνών επαφών του έλληνα Πρωθυπουργού σε μια φάση δύσκολων συζητήσεων εντός ΕΕ και ΝΑΤΟ για καθορισμό στρατηγικής κατεύθυνσης αλλά και «δύσκολου» κλίματος μεταξύ Τουρκίας και Δύσης ήταν το χθεσινοβραδινό τετ α τετ περίπου δύο ωρών του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Μάριο Ντράγκι στη Ρώμη. Στην κατ’ ιδίαν συνάντηση που εκκρεμούσε για καιρό, άνοιξε γεωπολιτικό «μενού» αλλά και υπήρξαν εκτεταμένες συζητήσεις για την οικονομία και κυρίως για την ενεργειακή κρίση σε ό,τι αφορά είτε τη διμερή συνεργασία (με δεδομένο μεταξύ άλλων ότι εξετάζονται και συνεννοήσεις για αποθήκευση φυσικού αερίου) είτε τη συμφωνία που είχαν ώστε εκ νέου να προτάξουν από κοινού την ανάγκη να τεθεί πλαφόν στη χονδρική τιμή του φυσικού αερίου.

Το δείπνο Μητσοτάκη – Ντράγκι στην πρωθυπουργική κατοικία Παλάτσο Κίτζι αξιολογήθηκε από την Αθήνα ως υψηλής «πολιτικής και συμβολικής αξίας» παραμονές της άκρως γεωπολιτικής ευρωπαϊκής Συνόδου στις Βρυξέλλες που θα ανοίξει με ατζέντα Δυτικών Βαλκανίων (σήμερα και αύριο) και της Συνόδου Κορυφής της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας στη Μαδρίτη (28-30 Ιουνίου), οπότε αναμένονται συμμαχίες, «αγκάθια», συμφωνίες και συμβιβασμοί σε σειρά εξελίξεων με φόντο τις συνέπειες της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Οπως έκανε στην ιταλική πρωτεύουσα στην πρώτη επίσημη συνάντηση με τον ομόλογό του – «έναν ισχυρό πυλώνα…» σύμφωνα με τον χαρακτηρισμό πρωθυπουργικού συνεργάτη για τον Ντράγκι -, ο Μητσοτάκης θα επιμείνει σε Βέλγιο και Ισπανία στη γραμμή των «καθαρών θέσεων» (συντεταγμένη ΕΕ απέναντι στη ρωσική εισβολή, ενιαία αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης κ.ο.κ.) και στο δόγμα «ήρεμης αποφασιστικότητας» έναντι της Αγκυρας.

ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ Η ΑΓΚΥΡΑ. Η επιθετική ρητορική της Τουρκίας αποτέλεσε ξεχωριστή αιχμή στις συζητήσεις του Μητσοτάκη με τον ιταλό πρωθυπουργό για τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και η πεποίθηση της Αθήνας είναι ότι «όλοι αντιλαμβάνονται» ότι «ξεπερνιούνται όρια» από την απέναντι πλευρά του Αιγαίου, ενόσω ουδείς επιθυμεί επιπλέον εστίες αποσταθεροποίησης. Εξού και η επιμονή Μητσοτάκη να αναδεικνύει τις παράλογες αιτιάσεις της Τουρκίας στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής οικογένειας και της νατοϊκής συμμαχίας, απορρίπτοντας εξαρχής τα τουρκικά βέλη ότι βάζει «τρίτους» σε διμερή ζητήματα.

Ελλάδα και Ιταλία έχουν υπογράψει συμφωνία οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών ως υπόδειγμα εφαρμογής του Διεθνούς Δικαίου με καθαρή την ιταλική θέση υπέρ της διεθνούς νομιμότητας. Προσωπικά ο Ντράγκι, που έχει αποκαλέσει «δικτάτορα» τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο παρελθόν, αναλαμβάνει κινητικότητα (και στην κατεύθυνση βελτίωσης των ιταλοτουρκικών σχέσεων), με επικείμενη επίσκεψη στην Τουρκία στις αρχές Ιουλίου στη σκιά του Ουκρανικού αλλά και των τουρκικών «τειχών» στην είσοδο Σουηδίας και Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ που ενοχλούν τη Ρώμη και όχι μόνο. Στο ραντάρ της Αθήνας βρίσκεται επιπλέον ο ρόλος της Ιταλίας στη Λιβύη, με σχετικές συζητήσεις και χθες, αφού οι δύο ηγέτες εξέτασαν τρόπους επανεκκίνησης της πολιτικής διαδικασίας. Σύμπλευση Αθήνας – Ρώμης, εκτός από την ανάγκη αποφασιστικής απάντησης στην ενεργειακή κρίση, υπάρχει στη χαλάρωση των δημοσιονομικών κανόνων με αιχμή μεταξύ άλλων την αύξηση των αμυντικών δαπανών σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΕ ΖΕΛΕΝΣΚΙ. Από σήμερα στις Βρυξέλλες τίθεται επί τάπητος η απόδοση καθεστώτος υποψήφιας προς ένταξη στην ΕΕ χώρας στην Ουκρανία και τη Μολδαβία και ανοίγει ευρύτερη συζήτηση για τη στρατηγική απέναντι σε χώρες – εταίρους της ΕΕ. Στο χθεσινό τηλεφώνημα μεταξύ Μητσοτάκη και Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο Πρωθυπουργός διαβεβαίωσε τον ουκρανό πρόεδρο για «τη συνεχιζόμενη στήριξη» στο Κίεβο και εξέφρασε ικανοποίηση για την εισήγηση της Κομισιόν να αποδοθεί στην Ουκρανία καθεστώς υποψήφιας χώρας – κάτι για το οποίο δεν αναμένονται αντιρρήσεις στις σημερινές διαβουλεύσεις.

Οι πληροφορίες λένε ότι απόψε ο Μητσοτάκης θα ανοίξει το κεφάλαιο Τουρκία, με σχετικές αναφορές του Ευρωπαϊκού Συμβούλιου προς την Αγκυρα για άμεση αποκλιμάκωση και για σεβασμό «στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα όλων των κρατών – μελών της ΕΕ» ήδη στα προσχέδια συμπερασμάτων.

ΣΤΟ ΠΛΕΥΡΟ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ. Τη συμπεριφορά της Ελλάδας στη Σύνοδο… περιμένει η τουρκική πλευρά «και θα βαθμονομήσουμε τη δοσολογία» ενόψει Μαδρίτης σύμφωνα με ανώτερο κυβερνητικό αξιωματούχο της Τουρκίας που επικαλείται η ελληνική έκδοση της EURACTIV. Στο μεταξύ ο επικεφαλής του ΕΛΚ Μάνφρεντ Βέμπερ υποστήριξε ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πρέπει να εξετάσει την επιλογή ενός εμπάργκο στις πωλήσεις όπλων στην Τουρκία, ενώ στο πλευρό της Ελλάδας τοποθέτησε τη Γερμανία ο Φρίντριχ Μερτς, πρόεδρος της Χριστιανοδημοκρατικής Ενωσης και αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Απαντώντας σε ερώτηση των «ΝΕΩΝ», στην Ενωση Ξένου Τύπου στο Βερολίνο, ο Μερτς είπε ότι «υπάρχουν θετικά στοιχεία» στην τουρκική συμπεριφορά, όπως «το κλείσιμο του Βοσπόρου για όλα τα πολεμικά πλοία», αλλά καταγράφοντας τους επιθετικούς τόνους κατά της Ελλάδας κατέληξε ότι «είναι σαφές, κατά την άποψή μου, ποια πρέπει να είναι η θέση της Γερμανίας: Είμαστε στο πλευρό της Ελλάδας, κράτους – μέλους της ΕΕ».