Ο Πούτιν απειλεί τώρα και τη Λιθουανία

Η Ρωσία κάλεσε χθες τον πρεσβευτή της Ευρωπαϊκής Ενωσης στη Μόσχα, θορυβημένη για αυτό που αποκαλεί «παράνομο σιδηροδρομικό αποκλεισμό» ενός ρωσικού θύλακα στη Βαλτική Θάλασσα. Πρόκειται για την πιο πρόσφατη ένταση μεταξύ Ρωσίας και Δύσης, οι αναλυτές όμως ανησυχούν ιδιαίτερα διότι η συγκεκριμένη περιοχή θεωρείται από πολλούς ως το πιο πιθανό μέρος για να ξεκινήσει η σύγκρουση των δύο πλευρών – εξ ου και το παρατσούκλι του: «το πιο επικίνδυνο μέρος στη Γη».

Η τελευταία διπλωματική κρίση αφορά τον θύλακο του Καλίνινγκραντ, ένα λιμάνι και τη γύρω περιοχή στη Βαλτική Θάλασσα που φιλοξενεί σχεδόν ένα εκατομμύριο Ρώσους. Η περιοχή συνδέεται με την υπόλοιπη Ρωσία με σιδηροδρομική σύνδεση μέσω της Λιθουανίας, μιας χώρας που είναι μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. Η κυβέρνηση του Βίλνιους έκλεισε τη διαδρομή για βασικά αγαθά, συμπεριλαμβανομένων δομικών υλικών, μετάλλων και άνθρακα, επικαλούμενη τις κυρώσεις της ΕΕ που τέθηκαν σε ισχύ το Σάββατο.

Η Ρωσία έσπευσε να χαρακτηρίσει την κίνηση «παράνομο αποκλεισμό» και απείλησε με απροσδιόριστα αντίποινα τη Λιθουανία. Ο απεσταλμένος της ΕΕ Μάρκους Εντερερ εμφανίστηκε στο ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών χθες και σύμφωνα με τον εκπρόσωπο Τύπου της ΕΕ Πίτερ Στάνο «εξήγησε ότι η Λιθουανία εφαρμόζει κυρώσεις της ΕΕ και δεν υπάρχει αποκλεισμός, ενώ τους ζήτησε να απόσχουν από βήματα και ρητορική κλιμάκωσης».

Η αντιπαράθεση δημιουργεί μια νέα πηγή αντιπαράθεσης στη Βαλτική, μια περιοχή όπου ήδη έχει αυξηθεί η ένταση μετά την υποβολή αίτησης από τη Σουηδία και τη Φινλανδία για ένταξη στο ΝΑΤΟ. Χθες, ο Νικολάι Πατρούσεφ, γραμματέας του ισχυρού Συμβουλίου Ασφαλείας της Ρωσίας, έφτασε στο Καλίνινγκραντ για να πραγματοποιήσει συνεδρίαση του τοπικού συμβουλίου.

Στην περιοχή αυτή βρίσκεται ο αποκαλούμενος «Διάδρομος Σουβάλκι», που εκτείνεται κατά μήκος των συνόρων της Πολωνίας και της Λιθουανίας και αποτελεί τη μοναδική χερσαία σύνδεση ανάμεσα στις χώρες της Βαλτικής με τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.

Ταυτόχρονα, όμως, αυτή η λωρίδα γης – μήκους 65 χιλιομέτρων σε ευθεία γραμμή και περίπου 110 ακολουθώντας τη χάραξη των συνόρων – έχει ζωτική σημασία και για τη Μόσχα, καθώς συνδέει νοητά τη Λευκορωσία (την πιο στενή σύμμαχο της Μόσχας, αυτή τη στιγμή) με τον ρωσικό θύλακο του Καλίνινγκραντ, στη Βαλτική Θάλασσα.

Αυτός είναι και ο λόγος που αρκετοί τον χαρακτηρίζουν ως «αχίλλειο πτέρνα» της Ευρώπης, όπως αναφέρει σε εκτενές ρεπορτάζ της η «El Pais».

Ζητούν εδώ και καιρό να υπάρξει συγκεκριμένο σχέδιο για την υπεράσπισή του σε περίπτωση που δεχθεί επίθεση από τη Ρωσία. «ΤΟ ΝΑΤΟ πρέπει να προετοιμαστεί για να υπερασπιστεί το πιο αδύνατο σημείο του» έγραφε σχετικά και το «Foreign Policy» πριν από δύο μήνες. Παρά το ότι η πλειονότητα θεωρεί εξαιρετικά δύσκολο το Κρεμλίνο να αποτολμήσει μια επίθεση εναντίον κρατών-μελών της Συμμαχίας, από στρατιωτικής άποψης ο συγκεκριμένος «Διάδρομος» θα αποτελούσε, σε μια τέτοια περίπτωση, έναν από τους πιο πιθανούς πρώτους στόχους. Κι αυτό διότι η κατάληψή του θα διασφάλιζε την απόλυτη απομόνωση της Εσθονίας, της Λετονίας και της Λιθουανίας, καθιστώντας τις πιο εύκολη «λεία», αλλά και επειδή θα εξασφάλιζε την εδαφική σύνδεση της Ρωσίας με το Καλίνινγκραντ που τώρα έχει σε μεγάλο βαθμό διακοπεί. Εκθεση του Κέντρου Αναλύσεων για την Ευρωπαϊκή Πολιτική εκτιμά ότι «ο Διάδρομος Σουβάλκι είναι το σημείο στο οποίο συναντώνται οι πολλές αδυναμίες στη στρατηγική του ΝΑΤΟ».