Ο αναθεωρητισμός θα χάσει τη μάχη

Θα μπορούσε και γιατί η Ελλάδα να αναγνωρίσει το Κόσοβο; Μία τέτοια απόφαση μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνες εξελίξεις στο Κυπριακό; Γιατί η Πρίστινα βάζει ως προτεραιότητα την αναγνώριση από την Ελλάδα και πόσο πιθανό είναι να προχωρήσει ένταξη του Κοσόβου στην ΕΕ χωρίς την πλήρη ομαλοποίηση των σχέσεών του με τη Σερβία; Ο κοσοβάρος πρωθυπουργός, Αλμπιν Κούρτι, μιλώντας αποκλειστικά στα «ΝΕΑ Σαββατοκύριακο», υπογραμμίζει την αναγκαιότητα για τη λήψη «κανονικών αποφάσεων» από την Αθήνα, αναφερόμενος στην αναγνώριση, σημειώνοντας παράλληλα ότι αυτό θα είναι προς το συμφέρον και των δύο χωρών.

ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΚΥΠΡΟΣ. Στην Πρίστινα άκουσα δεκάδες φορές για τη σημασία ειδικά η Ελλάδα να αναγνωρίσει το Κόσοβο. Τον ρωτάω γιατί τόση έμφαση στην Αθήνα. «Υπάρχουν πέντε σημαντικά χρόνια στην πρόσφατη ιστορία», μου απαντά, «το 1989 η αυτονομία μας καταργήθηκε από τη Σερβία, εντός της Γιουγκοσλαβίας και ξεκίνησε το απαρτχάιντ. Το 1999 απελευθερωθήκαμε χάρη στη νατοϊκή επέμβαση. Το 2008, ανακηρύξαμε την ανεξαρτησία μας. Το 2010 το διεθνές δικαστήριο αποφάνθηκε ότι το Κόσοβο δεν παραβίασε το διεθνές δίκαιο κηρύσσοντας ανεξαρτησία και, το 2012, η εποπτεία της ανεξαρτησίας μας τερματίστηκε. Το Κόσοβο είναι ένα success story της αντοχής του λαού, δουλειάς και απελευθερωτικού πολέμου από τη μια πλευρά και, της παρέμβασης του ΝΑΤΟ, της ανθρωπιστικής βοήθειας και της οικονομικής υποστήριξης της Δύσης από την άλλη». «Οι 26 από 30 χώρες του ΝΑΤΟ και 22 από τις 27 της ΕΕ μας αναγνωρίζουν. Πιστεύω ότι η Ελλάδα θα έπρεπε να είναι με τη συντριπτική πλειοψηφία. Δεν έχουμε ανοιχτά ζητήματα. Νομίζω ότι η αυξανόμενη συνεργασία που έχουν οι δύο χώρες μας πρέπει να ολοκληρωθεί, με την αναγνώριση», αναφέρει.

«Και το Κυπριακό;», τον ρωτάω. Ο Κούρτι υποστηρίζει επικαλούμενος και την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου ότι «το Κόσοβο είναι πολύ διαφορετική περίπτωση από την Κύπρο», αφού η ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του «δεν παραβίασε το διεθνές δίκαιο». Το Κόσοβο, όπως λέει, βοηθήθηκε το 1999 από τις χώρες του ΝΑΤΟ «που βομβάρδισαν τη Σερβία για να σταματήσουν τη γενοκτονία». Και προσθέτει πως η περίπτωση της κατεχόμενης Κύπρου και του Κοσόβου δεν είναι ίδιες, ενώ όπως λέει «ούτε η Κύπρος και η Σερβία είναι το ίδιο».

ΘΕΩΡΙΕΣ ΣΥΝΟΡΩΝ. Σχολιάζοντας τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, την πολιτική του αναθεωρητισμού και τις θεωρίες αλλαγής συνόρων, που ανησυχούν ιδιαίτερα και την Ελλάδα, ο Κούρτι απαντά ότι στην περίπτωση της στρατιωτικής επίθεσης της Ρωσίας στην Ουκρανία «έχουμε μία αυταρχική υπερδύναμη να επιτίθεται σε ένα κυρίαρχο, ανεξάρτητο, δημοκρατικό κράτος». «Είναι σημαντικό για όλους μας να καταδικάσουμε αυτήν την επιθετικότητα και να ευθυγραμμιστούμε με τις κυρώσεις της ΕΕ και των ΗΠΑ ενάντια στη Ρωσία. Νομίζω ότι ο πόλεμος δεν γίνεται επειδή το ΝΑΤΟ επεκτείνεται, αλλά επειδή η Ρωσία δεν είναι Δημοκρατία, η Ρωσία είναι one man show», είναι η εξήγησή του. Θεωρεί δε ότι ο αναθεωρητισμός θα χάσει τη μάχη, ενώ απαντά και στα σενάρια περί ενδεχόμενης ένωσης του Κοσόβου με την Αλβανία. Ξεκαθαρίζει ότι Κόσοβο και Αλβανία «είμαστε δύο κράτη, δύο δημοκρατίες, αλλά ένα έθνος. Η γλώσσα, οι παραδόσεις, η ιστορική μνήμη είναι ίδια. Αλλά την ίδια στιγμή, εμείς, ως νέα κυβέρνηση, κερδίσαμε τις εκλογές με πρόγραμμα τη δημιουργία θέσεων εργασίας και τη δικαιοσύνη. Και αυτή είναι η προτεραιότητά μας». Οπως λέει, Πρίστινα και Τίρανα έχουν πολύ καλές σχέσεις και μιλάει για «δύο ευρωπαϊκές χώρες που θέλουν να ενταχθούν στην ΕΕ. Το συντομότερο δυνατό».

ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕ ΤΗ ΣΕΡΒΙΑ. Για τον Αλμπιν Κούρτι το μομέντουμ είναι σωστό για την ΕΕ να κάνει βήματα στα Δυτικά Βαλκάνια. Το Κόσοβο ετοιμάζεται να υποβάλει αίτημα για ένταξη στην ΕΕ, ενώ το έχει ήδη κάνει στο Συμβούλιο της Ευρώπης. Υπογραμμίζει ότι όσο νωρίτερα ενταχθούν οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ «τόσο το καλύτερο για τη μακροπρόθεσμη ειρήνη και βιώσιμη ασφάλεια για ολόκληρη την περιοχή». Αναγνωρίζει ότι για ένταξη του Κοσόβου απαιτείται αμοιβαία αναγνώριση με τη Σερβία και δηλώνει ότι ελπίζει να προχωρήσει ο διάλογος σε μία «νομικά δεσμευτική συμφωνία» με το Βελιγράδι «για πλήρη εξομάλυνση των σχέσεων». Ο Κούρτι εμφανίζεται αισιόδοξος και ειδικότερα τώρα, αφού όπως αναφέρει «και οι άνθρωποι στη Σερβία βλέπουν ότι δεν μπορεί να συνεχιστεί αυτή η διαταραγμένη σχέση με το Κόσοβο». Για να προχωρήσει ωστόσο η εξομάλυνση των σχέσεων με τη Σερβία θα χρειαστεί η βοήθεια όπως λέει ο Κούρτι της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. Σημειώνει ότι το Βελιγράδι δεν έχει υιοθετήσει τις κυρώσεις εναντίον της Ρωσίας για να εκτιμήσει ότι «η επιμονή της ΕΕ και των ΗΠΑ προς τη Σερβία να πάρει μια απόφαση είναι μεγαλύτερη από ποτέ» και προσθέτει ότι «η Σερβία, την τελευταία δεκαετία, ήθελε χρήματα από την ΕΕ, ρωσικά όπλα, κινεζικές επενδύσεις και αμερικανική ανοχή, αλλά δεν θα είναι πλέον εφικτό».

Ρωτάω τι θα συμβεί αν η ΕΕ απογοητεύσει ξανά τους λαούς των Βαλκανίων. «Θα είναι κακό» απαντά ο Κούρτι: «Υπήρξα περιστασιακά επικριτικός απέναντι στην ΕΕ, αλλά ποτέ πικρόχολος ή κυνικός». Για τον Κούρτι τα Βαλκάνια δεν έχουν εναλλακτική, επομένως «είναι πολύ καλό για την ΕΕ να έχει τις σωστές αποφάσεις, αλλά ό,τι κι αν συμβεί στο μέλλον, θα συνεχίσουμε να είμαστε στην ευρωπαϊκή ήπειρο και να θέλουμε πάντα να ενταχθούμε στην ΕΕ. Η ΕΕ θα μπορούσε να κάνει περισσότερα και καλύτερα, αλλά δεν θα αναζητήσω ποτέ άλλη εναλλακτική».

ΤΟ ΚΟΣΟΒΟ ΑΠΕΙΛΕΙΤΑΙ. Ο κοσοβάρος πρωθυπουργός δηλώνει ανήσυχος και για νέες εντάσεις στα Βαλκάνια, αφού όπως λέει το Κρεμλίνο έχει συμφέροντα, ενώ υπάρχουν και «κάποιοι αυταρχικοί ηγέτες που επίσης απειλούν την ειρήνη και την ασφάλεια». Θεωρεί ότι και το Κόσοβο απειλείται, αναφερόμενος στις 48 βάσεις που υπάρχουν στα σύνορα από την πλευρά της Σερβίας. «Δεν μας αναγνωρίζουν. Δεν αναγνωρίζουν τα εγκλήματα που διαπράχθηκαν στο παρελθόν. Αρα κινδυνεύουμε. Ωστόσο, παρ’ όλο που το Κόσοβο δεν είναι στο ΝΑΤΟ, το ΝΑΤΟ είναι στο Κόσοβο. Νομίζω, λοιπόν, ότι υπάρχει κίνδυνος, αλλά όχι λόγος για φόβο, μόνο για εγρήγορση» σημειώνει. Την ίδια στιγμή δηλώνει την πρόθεση της χώρας για ένταξη εκτός από την ΕΕ και στο ΝΑΤΟ το συντομότερο δυνατό.