NON PAPER

Η Τζεβριέ και η Αμπερ

Την Τζεβριέ την είχαμε, σχεδόν, ξεχάσει κι ας είχαμε διαδηλώσει τη διαδικτυακή οργή μας πριν από έξι μήνες όταν τη σκότωσε στο ξύλο ο άνδρας της. Κυριολεκτικά. Θάνατος από ξυλοδαρμό και, όπως είχε πει ο ιατροδικαστής, στην εικοσιπενταετή του επαγγελματική πορεία δεν είχε δει ήπαρ σε τόσο κακή κατάσταση. Χθες έγινε στην Αλεξανδρούπολη η δίκη του δολοφόνου. Καταδικάστηκε σε ισόβια χωρίς να του αναγνωρισθεί κανένα ελαφρυντικό. Και επίσης χωρίς κάμερες έξω από τα δικαστήρια, χωρίς συλλογικότητες να διαδηλώνουν κατά της πατριαρχίας (που, στην προκειμένη περίπτωση, έχουμε την πιο ειδεχθή εκδήλωσή της), χωρίς πανό που να γράφουν κάτι σαν «Κανένα μόνο του», χωρίς μανάδες άλλων γυναικών θυμάτων να αγκαλιάζουν τη μάνα της Τζεβριέ, χωρίς η ίδια η μάνα να ζητάει συνάντηση με την Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Εντυπωσιακό για τα, υποτιθέμενα, συλλογικά αντανακλαστικά της εποχής μας αν σκεφτεί κανείς ότι η Τζεβριέ Εδινερλί ήταν μουσουλμάνα Ρομά, ανήκε δηλαδή σε μια μειονότητα.

Χθες ήταν και η ημέρα που πρώτη είδηση ήταν η απόφαση του δικαστηρίου της Βιρτζίνια το οποίο, ύστερα από δίκη διάρκειας έξι εβδομάδων, καταδίκασε την Αμπερ Χερντ για ψευδή καταγγελία ενδοοικογενειακής βίας με θύτη τον Τζόνι Ντεπ και θύμα την ίδια. Επιδίκασε μάλιστα στην αμερικανίδα ηθοποιό αποζημίωση 15 εκατομμυρίων δολαρίων για συκοφαντική δυσφήμηση. Η απόφαση μοιάζει σαν νίκη του νομικού πολιτισμού εναντίον ενός ιδιότυπου «εθνικισμού του φύλου» – και συγγνώμη για τον νεολογισμό – που βλάστησε στις παραφυάδες του #Metoo. Και που θέλει τη γυναίκα αθώα μόνο και μόνο επειδή είναι γυναίκα και τον άνδρα ένοχο λόγω του φύλου του. Μήπως η Disney δεν διάκοψε το συμβόλαιο του Ντεπ ενώ το δικαστήριο δεν είχε βγάλει ακόμη απόφαση, θεωρώντας τον a priori ένοχο; Μήπως δεν έχουμε δει και στα καθ’ ημάς τσιτάτα τύπου «Εγώ αδελφή μου σε πιστεύω» κόντρα σε εισαγγελικές εισηγήσεις και αποφάσεις; Και μήπως δεν είδαμε και χθες να διακινείται ως «αμόκ μισογυνισμού» η απόφαση του αμερικάνικου δικαστηρίου. Να την αποδίδουν στη δημοσιότητα του Ντεπ λες και τα αμερικανικά δικαστήρια δεν έχουν ποτέ καταδικάσει διάσημο. Να ισχυρίζονται κάποιοι ότι, επειδή δεν αποδείχθηκαν αυτά που ισχυρίστηκε η Χερντ, δεν σημαίνει ότι δεν τα έκανε ο πρώην σύζυγός της.

Εδώ και λίγους μήνες κυκλοφορεί – όχι μόνο σε διαδηλώσεις αλλά και έξω από ελληνικά δικαστήρια – αφίσα μιας κάποιας συλλογικότητας με το σύνθημα «Burn the rich, not thewitch». Εντάξει μωρέ, τώρα κατάλαβα γιατί η υπόθεση της Τζεβριέ δεν προκάλεσε ενδιαφέρον. Διότι ο δολοφόνος ήταν φτωχός. Ακόμη και τα θύματα της πατριαρχίας, λοιπόν, φαίνεται ότι διαχωρίζονται σε πληβείους και πατρίκιους. Ανάλογα με το Ε9 του δράστη.

Είναι κρίμα να αναπτύσσονται αυτές οι παρεκτροπές του metoo που δεν απαιτούν δικαίωση αλλά καλλιεργούν διάθεση εκδίκησης. Είναι κρίμα αυτό το κίνημα που, θεωρητικά, έχει στόχο να δώσει φωνή στα θύματα, να χρησιμοποιείται σαν εργαλείο, σαν «κάβουρας» που, κατά το δοκούν και το συμφέρον, σφίγγει και ξεσφίγγει «βίδες». Και είναι κρίμα διότι, όσο προσπαθεί να βρει ελαφρυντικά στην καταδικασμένη Χερντ, η Τζερβιέ θα μας κοιτάει, μέσα από τις φωτογραφίες της, με το μελαγχολικό βλέμμα της. Μόνη της.

Το πασίγνωστο ως πρωτόγνωρο

Λένε ότι ο καλός συγγραφέας έχει τη μεγαλοφυή πονηριά – εμείς το λέμε ταλέντο – να διηγείται το πασίγνωστο ως πρωτόγνωρο. Θεωρώ ότι η συγκεκριμένη δεξιότητα είναι ένα από τα ατού και του καλού πολιτικού.

Προχθές, ο Κώστας Καραμανλής, έπειτα από πολλά χρόνια «έσπασε τη σιωπή του» σε μια μεγαλεπήβολη ομιλία. Και διηγήθηκε το πασίγνωστο ως… πασίγνωστο. Η εξίσωση δική σας. Τα συμπεράσματα όλων.