Η επίθεση του γιγαντιαίου μουσακά

Πρώτη Ιουνίου σήμερα, κατά μία έννοια η επίσημη έναρξη του καλοκαιριού κι ένα ουρανόμηκες «Ανοίξαμε και σας περιμένουμε» πλανάται πάνω από τη χώρα. Φέτος, λέει, θα έχουμε τους περισσότερους τουρίστες τα τελευταία δεν θυμάμαι πόσα χρόνια, ήδη έχουν κλείσει δεν ξέρω πόσες χιλιάδες Αμερικανοί, τόσοι από ‘δω, τόσοι από ‘κει, τόσα κρουαζιερόπλοια, τόσες κρατήσεις. Μιλάμε για τη βαριά βιομηχανία της χώρας, κι όποιος δεν συμφωνεί ας μου δείξει μια βαρύτερη. Μόνο που, από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου, μια γκρίνια μετά μιζέριας, μια «μίρλα», ξεκινάει συγχρόνως με την έναρξη της τουριστικής σεζόν.

Παλαιότερα ερχόταν από τ’ αριστερά. Εκείνο το «Δεν θα γίνουμε εμείς γκαρσόνια των ξένων». Είναι από τις πιο υποτιμητικές φράσεις που έχω ακούσει. Οχι για τους ξένους. Κυρίως για τα γκαρσόνια. Κατά την άποψή μου βέβαια είναι πολύ πιο αξιοπρεπές να είσαι γκαρσόνι από «παιδί του κομματικού σωλήνα» ή επαγγελματίας ντουντουκαδόρος. Αλλά δεν υπάρχει – ευτυχώς – κοινή αντίληψη περί αξιοπρέπειας.

Τέλος πάντων, αυτό υποτίθεται ότι ανήκει στο παρελθόν – αν και ακούγεται ακόμη στα διάσελα του Περισσού. Τα τελευταία χρόνια έχει σηκωθεί καινούργιο κύμα γκρίνιας. Κι από ‘κει που δεν θέλαμε να γίνουμε γκαρσόνια γίναμε ελεγκτές γκαρσονιών και, γενικώς, επιχειρηματιών τουριστικής εστίασης. Ε βέβαια, εμείς από την Αθήνα, από άλλα αστικά κέντρα, από τα γραφεία μας και τα πληκτρολόγιά μας, ξέρουμε καλύτερα πώς λειτουργεί αυτός ο επαγγελματικός κλάδος, πώς θα έπρεπε να λειτουργεί, τι τρώνε οι ξένοι, τι προτιμούν οι Ελληνες, πόσο το λάδι, πόσο το ξίδι, πόσο το λαδόξιδο. Ενοχλεί, λέει, αυτό το γαστρονομικό φολκλόρ. No more moussaka and tzatziki βρε παιδί μου. Εμείς έχουμε εκπαιδευτεί στα master chef, έχουμε ανεβάσει τόσες φωτογραφίες φαγητών στα σόσιαλ, γίναμε ξεφτέρια στα τοπικά προϊόντα, εξπέρ στην εντοπιότητα των πρώτων υλών, ειδικοί στο «πείραγμα» των παραδοσιακών πιάτων. Ξέρουμε δε απέξω κι ανακατωτά όλους τους νόμους και τις τροπολογίες που αφορούν την εστίαση και, δια γυμνού οφθαλμού, μπορούμε να διακρίνουμε αν η φέτα στη χωριάτικη είναι στα γραμμάρια που ορίζει ο νόμος. Ασε που έχουμε και έναν κολλητό, πρωτοξάδελφο τηλεμάγειρα, μην πω τον ίδιο τον τηλεμάγειρα και, στην τελική, πιάσε ρε μάστορα μια μους κάπαρης με αφρό φέτας. Απετάξω τω μουσακά. Απεταξάμην. Διότι αν δεν «απεταξάμην» πέφτει, σου λέει, το επίπεδο των τουριστικών υπηρεσιών.

Γαστριμαργικός σουσουδισμός

Από πού ξεμπούκαρε αυτός ο γαστριμαργικός σουσουδισμός; Ξέρω πολύ καλά. Από κάποια μαγαζιά που πουλάνε φύκια για μεταξωτές κορδέλες σε ανθρώπους που δεν ξέρουν να τρώνε, που δίνουν μεγαλύτερη σημασία στην «ιστορία» του πιάτου και των υλικών παρά στη γεύση τους. Που έχουν άποψη χωρίς να έχουν γνώση – άντε, το πολύ πολύ, να έχουν πληροφορίες. Και που αυτοαποκαλούνται γευσιγνώστες και «δημοσιογράφοι γεύσης» (νομίζω για να τρώνε τζάμπα αφού, τα τελευταία χρόνια, οι αρνητικές κριτικές που έχουν γραφτεί για εστιατόρια μετριούνται στα δάχτυλα του ενός χεριού).

Η πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική. Στα νησιά που ξέρω – και τα ξέρω καλά – «βουλιάζουν» από κόσμο οι παραδοσιακές ταβέρνες. Ναι αυτές που σερβίρουν Greekmoussaka και tzatziki. Διότι οι ξένοι τουρίστες αυτά τα φαγητά ξέρουν και αυτά θέλουν να φάνε. Οπως κι εμείς θέλουμε να φάμε fish ‘n’ chips στην Αγγλία, πίτσα στην Ιταλία και παέγια στην Ισπανία. Ή, τουλάχιστον, και αυτά. Και όσον αφορά τον γαστροτουρισμό, μπορεί να είναι υπερπροβεβλημένος αλλά αφορά, διεθνώς, ένα πολύ μικρό ποσοστό, σχεδόν αμελητέο. Και ούτε έχει μεγάλα περιθώρια ανάπτυξης διότι είναι εξαιρετικά ακριβός. Ναι, μπορεί, κάποιοι να βλέπουν στον καθρέφτη τους τον Αντονι Μπουρντέν αλλά αυτός πληρωνόταν.

Πάντως, όσες φορές πήγα αλλοδαπό καλεσμένο σε «ψαγμένο» εστιατόριο νησιού, την επόμενη πήγε μόνος του σε ταβέρνα Greek moussaka. Από αυτές που σνομπάρω εγώ και οι σουσούδες φίλες και φίλοι μου. Και, απ’ όσο καταλαβαίνω, το καταφχαριστήθηκε. Εμείς, ας πάμε να ξινίσουμε σε σούσι μπαρ.