Τραύματα και επιθυμίες της Κάαρι Απσον

Ενα περίτεχνο σύμπαν από γλυπτά, βίντεο, ζωγραφικά πορτρέτα και στοιχεία μυθοπλασίας συνθέτουν την έκθεση «Kaari Upson: Never Enough» που παρουσιάζει το Ιδρυμα ΔΕΣΤΕ στη Νέα Ιωνία. Η έκθεση παρουσιάζεται σε επιμέλεια του Δάκη Ιωάννου, με την οποία ο συλλέκτης αποτίνει φόρο τιμής στη στενή φίλη του καλλιτέχνιδα, η οποία έφυγε από τη ζωή πέρυσι σε ηλικία 51 ετών. Σε µια σύντοµη αλλά παραγωγική σταδιοδροµία δεκαπέντε ετών, η αμερικανίδα καλλιτέχνις από την Καλιφόρνια ανέπτυξε το έργο της υφασµένο µε αναμνήσεις, προσωπικά και συλλογικά τραύματα, επιθυμίες, φόβους και φαντασιώσεις. Για την Απσον το κλειδί για την προσέγγιση του ατόµου βρίσκεται στα υπάρχοντά του, ειδικά στο περιεχόµενο του σπιτιού του. Το ενδιαφέρον της για το οικιακό περιβάλλον ξεκίνησε µε το «Larry Project» (2007-2012): μια σειρά έργων που διερευνούσαν τον ψυχισµό µέσω ενός µυστηριώδους γείτονα, τον οποίο αργότερα βάφτισε Λάρι.

Στον χώρο του ΔΕΣΤΕ στη Νέα Ιωνία, μέρος των έργων της από το «Larry Project» συνυπάρχουν με μια βιντεοεγκατάσταση – από την έκθεση «Ρευστή Αρχαιότητα», παρουσιασμένη στο Μουσείο Μπενάκη το 2017 -, όπου η ίδια η Κάαρι Απσον εξηγεί το έργο της: «Η πρώτη φορά που μπήκα στο σπίτι του Λάρι ήταν το 2005, έπειτα από μια πυρκαγιά. Οι πυρκαγιές σε εκείνη την περιοχή είναι συχνό φαινόμενο και ειδικά σε αυτό το σπίτι ήταν σαν να συμβαίνει διαρκώς κάτι: καιγόταν, γκρεμιζόταν, ξαναχτιζόταν. Ηταν σε μια διαρκή μεταβολή. Ο μόνος λόγος για τον οποίο μπήκα ήταν γιατί είδα ότι η Πυροσβεστική είχε γκρεμίσει την πόρτα. Δεν είχα ποτέ πριν δει το εσωτερικό του ούτε είχα γνωρίσει τον άνθρωπο που ζούσε εκεί γιατί είχα μόλις επιστρέψει από τη Νέα Υόρκη. Αυτός που είχε χτίσει το σπίτι το είχε ήδη χάσει σε πλειστηριασμό. Στο εσωτερικό υπήρχαν κρεβάτια πεταμένα ολόγυρα και κουτιά και άχρηστα μικροπράγματα που είχαν αφήσει οι ένοικοί του. Οταν επέστρεψα, χρειάστηκε να ξεδιαλέξω και να ξεχωρίσω τα αντικείμενα από τις ζωές τριών διαφορετικών ανθρώπων και το ενδιαφέρον μου εστιάστηκε στον Λάρι γιατί ήταν ένας σχεδόν μυθιστορηματικός κακός… Είχε χτίσει αυτό το τερατούργημα σε μια κατά βάση αγροτική περιοχή και, επιπλέον, επέμενε να ζει μια φτηνή απομίμηση της ζωής του Χιου Χέφνερ. Το σπίτι είχε πισίνα και γήπεδο τένις και δέκα υπνοδωμάτια και γίνονταν ολονύχτια πάρτι, όπου έριχναν και πιστολιές. Σκέφτηκα ότι ψάχνοντας τα πράγματα αυτού του ανθρώπου θα έβρισκα πληροφορίες για εκείνον».

ΟΙ ΖΩΕΣ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ. Η κατανόηση του έργου της Κάαρι Απσον μέσα από τα ευρήματα που οδηγούν στην παραγωγή των έργων της περνά από την «αντικειμενοστραφή οντολογία», θα συμπληρώσει ο καλλιτεχνικός σύμβουλος του ΔΕΣΤΕ Γιώργος Τζιρτζιλάκης. «Τα υπάρχοντά μας δεν είναι κατώτερα από εμάς τους ίδιους. Δεν δείχνουν μόνο εμάς, αλλά επενεργούν στις συμπεριφορές μας». Ετσι, η ιδέα της «πρόσβασης» στη ζωή κάποιου άλλου μέσω των πραγμάτων του προκάλεσε το ενδιαφέρον της Απσον, η οποία αναπτύσσει θεωρίες και µελετά πτυχές οικιακής ζωής, προσωπικοτήτων και διαπροσωπικών σχέσεων. Από την ανακάλυψη του Λάρι προκύπτουν και τα εµβληµατικά ζωγραφικά δίπτυχα «Kiss», που για τη δηµιουργία τους πίεζε µεταξύ τους ένα πορτρέτο του Λάρι και µια αυτοπροσωπογραφία της όσο το χρώµα ήταν ακόµη νωπό για να οδηγηθεί σε µια παραµορφωτική συγχώνευση των δύο χαρακτήρων. «Είχα δει μόνο την εικόνα του και έχω διαβάσει τα γραπτά του και το ημερολόγιό του, όπου κατέγραφε κάθε όνειρο που είχε από το 1975 έως το 1981. Αρχισαν να αναμειγνύονται διάφορα επίπεδα φαντασίωσης: η φαντασίωση που είχα εγώ για εκείνον και η φαντασίωση που είχε ο ίδιος για τον εαυτό του. Καθώς εργαζόμουν, προσπάθησα να οργανώσω τα πράγματα με μεθόδους από την ανθρωπολογία, από την εγκληματολογία, ακόμα και την παθολογία. Με ενδιέφερε πολύ πώς ταξινομούνται οι χώροι στον τόπο ενός εγκλήματος ή σε μια ανασκαφή, πώς περισυλλέγονται τα αντικείμενα και πώς κυριολεκτικά επενδύονται με λογική και τάξη, σαν το σεντόνι που καλύπτει ένα πτώμα».

Ο Τζεφ Κουνς «αλλιώς» στην Υδρα

Στο μεταξύ, ο σταρ της σύγχρονης τέχνης Τζεφ Κουνς ετοιμάζει ένα νέο έργο του, το οποίο το ΔΕΣΤΕ πρόκειται να παρουσιάσει στην Υδρα. Ωστόσο ο αμερικανός καλλιτέχνης κρατά τα χαρτιά κλειστά γύρω από την παραγωγή του έργου, για το οποίο εδώ και μέρες εργάζονται πολυμελή συνεργεία. Γνωστός για τη σημασία που δίνει ακόμη και στην ελάχιστη λεπτομέρεια, ο Κουνς επεξεργάζεται το καινούργιο έκθεμα τονίζοντας δύο σημεία: σηματοδοτεί την πολύχρονη φιλία του με τον Δάκη Ιωάννου και την αλλαγή της καλλιτεχνικής του γλώσσας. Ενας «άλλος» λοιπόν Τζεφ Κουνς θα αποκαλυφθεί στο Σφαγείο της Υδρας στις 21 Ιουνίου.