Filio(n)que

«Εισήχθην» στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών το επάρατο έτος 1967 και αποφοίτησα το 1972. Τα πρώτα χρόνια ειδικά, παρακολουθούσα αρκετά συστηματικά τα μαθήματα, και μόνο σταδιακά άρχισα να τα ψιλοσνομπάρω και να αδιαφορώ. Ηταν, βλέπετε, κι αυτή η αναθεματισμένη η χούντα, που σε ωθούσε προς τον κοσμοδιορθωτισμό, που «σε καλούσε να σώσεις τον κόσμο». Εκείνα λοιπόν τα χρόνια, τα μαθήματα γίνονταν σχεδόν αποκλειστικά στο ιστορικό κτίριο της οδού Σόλωνος. Οταν τελείωνε η παράδοση ή η εξέταση, υπήρχε ανάγκη για κάποιο στέκι, να πιούμε τον καφέ μας, να σχολιάσουμε όσα είχαν γίνει, να ανταλλάξουμε πληροφορίες και απόψεις για την «κατάσταση». Γεωγραφικά αλλά και από άποψη ατμόσφαιρας, σχεδόν αυτονόητη επιλογή ήταν το τότε «Dolce», σημερινό «Φίλιον», στην οδό Σκουφά, δίπλα στον Αγιο Διονύσιο, πέντε λεπτά δρόμος από το κτίριο της Νομικής.

Από εκείνη την περίοδο θυμάμαι κυρίως ζωηρές συζητήσεις, συντροφικότητες που δεν απέκλειαν το φλερτ, και βέβαια καφέδες, πολλούς καφέδες. Οχι βέβαια, «φρέντους» και άλλα τέτοια εξωτικά. Αυτά ήρθαν πολύ αργότερα. Ακόμα και εσπρέσο ή καπουτσίνο σε λίγα μόνο ζαχαροπλαστεία και καφέ, κυρίως πέριξ της πλατείας Συντάγματος, έβρισκε κανείς εκείνα τα χρόνια. Απ’ όσο θυμάμαι, την τιμητική τους είχαν ο τούρκικος (αυτός βαφτίστηκε ελληνικός για εθνικοπατριωτικούς λόγους), ο ζεστός νες, και βέβαια ο αθάνατος φραπέ(ς). Οταν πέρναγαν ώρες και νιώθαμε το στομάχι μας να διαμαρτύρεται, και στον βαθμό βέβαια που τα οικονομικά μας το επέτρεπαν, παραγγέλναμε και τοστ. Τέτοια μεγαλεία!

Αυτά λοιπόν συνέβαιναν εκείνα τα χρόνια, χρόνια δύσκολα και βαριά λόγω της πολιτικής κατάστασης, αλλά και εφηβικής αισιοδοξίας για «έναν καλύτερο κόσμο» και άλλα ηχηρά παρόμοια. Από τότε έχουν περάσει περισσότερα από πενήντα χρόνια, η χούντα έφυγε, η δημοκρατία αποκαταστάθηκε, η χώρα έκανε τεράστια βήματα μπροστά. Ολον αυτόν τον καιρό, το «Dolce», που πριν από τριάντα χρόνια, το 1992, έγινε «Φίλιον», ήταν εκεί. Με ανθρώπους που πέρασαν αλλά χάθηκαν (άλλοι με την κυριολεκτική και άλλοι, δυστυχώς, με τη μεταφορική έννοια του ρήματος), με πιστούς φίλους και θαμώνες που επιμένουν να μην αλλάζουν στέκι, με παρέες που άλλοτε λύνουν τα παγκόσμια προβλήματα, άλλοτε τέμνουν παντός είδους καλλιτεχνικά ζητήματα, άλλοτε απλώς φλυαρούν ή χαριεντίζονται.

Αυτό λοιπόν το «Dolce» της νιότης μας γιορτάζει το άλλο Σάββατο, στις 28 του μήνα, τα τριακοστά γενέθλια του ως «Φίλιον». Μακάρι να είναι εκεί, στην ίδια πάντα θέση, κατά το δυνατόν με τους ίδιους ανθρώπους (ποιος θα μπορούσε, για παράδειγμα, να αντικαταστήσει τον εμβληματικό Ηρακλή;), και το 2032 και το 2042 και το 2052.

Επιδόρπιο

Με την έξαρση των δικών για φόνους γυναικών, κάπου πήρε το μάτι μου «ο Α καλέστηκε να καταθέσει». Ελπίζω ο ανακριτής να μην ήταν αγενής, να του έβγαλε τουλάχιστον ένα σοκολατάκι ή ένα λικεράκι.