«Η μουσική σού θυμίζει τη διαρκή αναζήτηση»

Κάθε συναυλία είναι μια ολοκληρωμένη ζωή που εμπεριέχει τη χαρά, την πτώση, την ανύψωση, την αποδοχή. Οσο διαρκεί ένα ρεσιτάλ ο σολίστ βιώνει όλο το φάσμα των συναισθημάτων. Για τη Νεφέλη Μούσουρα αυτό το ταξίδι θα ξεκινήσει σε λίγες ημέρες στη σκηνή του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών σε μια σύμπραξη με την ΚΟΑ υπό τη διεύθυνση του θρυλικού μαέστρου Κρίστοφ Εσενμπαχ, ερμηνεύοντας στη συναυλία «Μείζονα έργα σε ελάσσονα τρόπο» τα εμβληματικά Κοντσέρτο για πιάνο και ορχήστρα αρ. 20 σε ρε ελάσσονα, Κ. 466 του Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ (1756-1791) και το Κουαρτέτο με πιάνο αρ. 1 σε σολ ελάσσονα, έργο 25, του Γιοχάνες Μπραμς (1833-1897) σε ενορχήστρωση του Αρνολντ Σένμπεργκ (1874-1951).

Η εξαίρετη πιανίστα τονίζει ότι η μουσική τη βοηθάει στη διαδικασία αυτής της αποδοχής. «Είναι το μεγάλο σχολείο, διότι σε μαθαίνει και κάθε μέρα σού υπενθυμίζει ότι δεν είσαι αρκετός. Αισθάνομαι ότι βρίσκομαι συνεχώς σε μια αναζήτηση χωρίς να φτάνω στον προορισμό. Κάποιες φορές δηλαδή πέφτουν κάποιες σταγόνες χωρίς ποτέ να πίνω νερό από την πηγή. Αλλά έρχεται η δροσιά της και αντιλαμβάνομαι προς τα πού βρίσκεται. Αυτή η αίσθηση της όασης σου δίνει νόημα να ζεις, ελπίδα για να συνεχίσεις».

Εξηγεί ότι η αγάπη, η αποδοχή και η απόρριψη περιέχονται επίσης σε κάθε μεγάλο έργο, αλλά και στην πράξη της ερμηνείας. Ποιος είναι όμως ο πιο ισχυρός κινητήριος μοχλός; Ποιο συναίσθημα προκαλεί ισχυρότερη πίεση για την πρόοδο; Η αποδοχή ή η απόρριψη; «Νομίζω ότι και τα δύο χρειάζονται. Εάν δεν αποδεχθείς, δεν υπάρχει καμία σωτηρία. Αν δεν συμβεί αυτό, βρίσκεσαι σε έναν λαβύρινθο από όπου δεν μπορείς να βγεις. Είναι πολύ κοντά ο λαβύρινθος όπου δεν έχεις βοήθεια από κανέναν μίτο και η αναζήτηση. Μοιάζουν αλλά είναι διαφορετικά. Ο σκοπός είναι να χαθείς και να βρεθείς με ό,τι τελικά συναντηθείς. Ακόμη και αν με κάνει να πω: “Δεν πειράζει που δεν είμαι κάτι άλλο, δεν πειράζει που δεν είμαι αυτό που θαύμαζα μικρή στους άλλους”. Η αμφιβολία είναι πάρα πολύ γόνιμη, η τραγικότητα, η πτώση που δημιουργεί νέες συνθήκες, σε επαναπροσδιορίζει. Πρέπει να μπορεί κανείς να το διαχειριστεί με έναν ουσιαστικό και αποτελεσματικό τρόπο για να σε οδηγήσει κάπου».

ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΙΑΝΟ. Αυτή η περιγραφή ταιριάζει στον χώρο της τέχνης που είναι τόσο ανταγωνιστικός ιδιαίτερα σε διεθνές επίπεδο. Είναι όμως η μουσική πρωταθλητισμός; «Αυτή είναι η ειδοποιός διαφορά ανάμεσα στους πιανίστες και στους καλλιτέχνες. Επιλέγεις αν θέλεις να είσαι πιανίστας ή πιανίστας-καλλιτέχνης. Δηλαδή να θεωρείς τον εαυτό σου αθλητή, έναν άνθρωπο που πληκτρολογεί βγάζοντας ήχους εξαιρετικούς με ακρίβεια, όμως δεν παύεις να βρίσκεσαι εγκλωβισμένος στο πληκτρολόγιό σου εξαντλώντας τις δυνατότητες που σου δίνει. Η μουσική είναι πέρα από το πιάνο. Το πιάνο είναι απλώς ένα μέσο. Συχνά υπάρχει αυτό το ουσιαστικό κομμάτι που λείπει. Αν έχω να πω κάτι, με ενδιαφέρει να υπάρχω ως μουσικός, ως καλλιτέχνης. Η πιανιστική δεξιοτεχνία είναι βεβαίως προϋπόθεση αλλά και παγίδα».

Για τη Νεφέλη Μούσουρα ζούμε στην εποχή της λεζάντας και αυτό που υπάρχει γύρω μας αντικατοπτρίζεται και στη μουσική. Γρήγορη κατανάλωση, σοκ και εντυπωσιασμός. Οπως λέει: «Ο κόσμος δεν απαιτεί κάτι βραδυφλεγές αλλά κάτι άμεσα καταναλώσιμο, που θα τον συναρπάσει αλλά όχι με τη γοητευτική διαδικασία της βαθιάς συγκίνησης. Τα βαθιά συναισθήματα θέλουν χρόνο. Ο ανυπέρβλητος Κρίστοφ Εσενμπαχ ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Το αποτύπωμά του στη μουσική είναι εκείνο της βαθιάς κατανόησης και της αποκωδικοποίησης. Πρεσβεύει την ουσία, τα βαθύτερα συναισθήματα που σου προκαλεί η μουσική και τα αποκωδικοποιεί με το κοινό. Δεν κάνει “σέρφινγκ” αλλά “κατάδυση” στη μουσική. Είναι ένας υπέροχος άνθρωπος με βάθος αλλά την ίδια στιγμή έχει μια απίστευτη παιδικότητα. Κι εγώ αυτή την παιδικότητα θα ήθελα να διατηρήσω, γιατί θεωρώ ότι αυτό είναι το κλειδί πίσω απ’ όλα τα θαύματα. Είμαι βαθιά συγκινημένη, ευτυχισμένη, και αισθάνομαι ευγνωμοσύνη».

Ο Κρίστοφ Εσενμπαχ ήταν για τη Νεφέλη Μούσουρα ένα από τα ινδάλματα των παιδικών της χρόνων, όπως επίσης ο Βλαντίμιρ Χόροβιτς. «Και αυτός για μένα αντιπροσωπεύει, όπως και ο Εσενμπαχ, τη μαγεία των θαυμάτων».