Πίσω ολοταχώς

Ανήκω σε μια τυχερή γενιά όσον αφορά στην αυτοδιάθεση των γυναικών. Οι μεγαλύτερες από εμάς, τα γενναία κορίτσια που έζησαν τη νιότη τους στα τέλη του ’60 και τη δεκαετία του ’70, είχαν ήδη διεκδικήσει και, εν πολλοίς, κερδίσει το δικαίωμα στην ελεύθερη επιλογή της ζωής, της καριέρας, της «διαχείρισης» του σώματός τους. Κι ήταν μεγάλα τα κουράγια τους αφού, στην Ελλάδα, σήκωσαν την παντιέρα εν μέσω χούντας. Ισως και λόγω αυτής, ως αντίδραση. Η, εξ Αμερικής, σεξουαλική επανάσταση στη χώρα μας «πήγαινε πακέτο» – για να το πω στα σύγχρονα – με τη θεαματική είσοδο των γυναικών στη δημόσια ζωή. Αν μη τι άλλο, εκείνη την εποχή εκτοξεύθηκε το ποσοστό των φοιτητριών στα πανεπιστήμια.

Οι επόμενες, η τελευταία φουρνιά των boomers, τα βρήκαμε ψιλοέτοιμα. Μας ευνόησαν και οι συγκυρίες αφού το ξύπνημα της εφηβείας μας συνέπεσε με τη Μεταπολίτευση που πήρε σβάρνα ό,τι παλιό. Και η ενηλικίωσή μας με την Αλλαγή του ΠΑΣΟΚ. Ετσι, μπήκαμε στη δεκαετία του 1980 με κάποια κεκτημένα, αν και εμείς αισθανόμασταν «πλησίστιες» με τον αέρα μίας άφθαρτης, ακόμα, γυναικείας ανεξαρτησίας να φουσκώνει τα πανιά μας. Ναι, δεν είχαμε προσδιορίσει, τότε, τον ρόλο της πατριαρχίας. Νομίζω όμως ότι δεν μας ενδιάφερε το τι μας κρατούσε πίσω, αλλά το πώς θα πάμε μπροστά. Λάθος; Ισως αφού το κακό εξαλείφεται όταν πολεμάς την αιτία του και όχι όταν, απλώς, υπερπηδάς τις συνέπειές του. Λυπάμαι αλλά τώρα πια δεν διορθώνεται.

Πάντως, μπροστά πήγαμε ως προς τους παραδοσιακούς γυναικείους ρόλους. Ημασταν από τις πρώτες γενιές που αποσυνδέσαμε την ανύπαντρη γυναίκα από τη μούχλα της γεροντοκόρης. Που, σε ευρεία κλίμακα, αποφασίσαμε – συνειδητά ή ασυνείδητα – να μην κάνουμε παιδιά χωρίς να χρειάζεται να απολογηθούμε σε κανέναν. Που δίπλα στη φωτογραφία της Σιμόν ντε Μποβουάρ κρεμάσαμε τη φωτογραφία της Σιμόν Βέιγ διότι είχε νομιμοποιήσει τις αμβλώσεις στη Γαλλία. Και που, στην Ελλάδα, κάναμε, χωρίς ενοχές, αμβλώσεις πολύ πριν νομιμοποιηθούν, το 1986. Σε αυτό ακριβώς άλλωστε στηρίχθηκε η εκστρατεία για τη νομιμοποίησή τους, «Είμαστε όλες παράνομες» ήταν το σύνθημα. Θυμάμαι μάλιστα πως είχαμε εφεύρει και δικαιολογίες ότι, από τα αντισυλληπτικά σπιράλ και τα χάπια, καλύτερα μια άμβλωση ή ότι, μετά την έκτρωση, τακτοποιείται ο κύκλος της περιόδου. Νεανικές βλακείες; Ναι. Αλλά ο κόσμος προχωράει μετασχηματίζοντας τις νεανικές βλακείες.

Και να τώρα που από τη χώρα της πάλαι ποτέ σεξουαλικής επανάστασης μας έρχονται τα μαύρα μαντάτα. Η είδηση ότι το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έχει έτοιμο νομοσχέδιο που θα απαγορεύει τις αμβλώσεις, μου ανακάτεψε τα σωθικά. Αναρωτιέμαι αν πρόκειται για το προαναγγελθέν αποτέλεσμα των «πρέπει» που έχει επιβάλλει η πολιτική ορθότητα – διότι όταν επιβάλλονται τα «πρέπει» χρησιμοποιούνται κατά το δοκούν. Ή αν κάτι κάναμε λάθος εμείς ώστε το πράγμα ήρθε τούμπα και δεν μπορέσαμε να κληροδοτήσουμε στις νεότερες ό,τι μας άφησαν παρακαταθήκη οι μεγαλύτερες. Αν, ευτυχώς, εγώ γεννήθηκα νωρίς. Ή αν, απλώς, τέλειωσε η Μεταπολίτευση.