Η εργατική τάξη πάει στον Παράδεισο

Το «Full Time» (A plein temps, Γαλλία, 2021), που όπως και το «Δωμάτιο 108» προβλήθηκε στο Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου, είναι μια εμπεριστατωμένη άποψη για τη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα, όπου πολλοί εργαζόμενοι είναι αναγκασμένοι να υποβάλλουν τον εαυτό τους καθημερινά σε κυριολεκτικό αγώνα δρόμου προκειμένου να είναι συνεπείς στο ωράριό τους. Κάτοικος προαστίων, η σαραντάρα Ζιλί τρέχει και δεν φτάνει για να είναι στην ώρα της στο ξενοδοχείο στο κέντρο του Παρισιού όπου εργάζεται ως καμαριέρα. Βασικός «αντίπαλός» της είναι οι απεργίες που μαστίζουν τη χώρα και έχουν ακινητοποιήσει τα πάντα. Το άγχος τής  βγαίνει από τη μύτη όμως είναι γυναίκα αποφασιστική, δυναμική και περήφανη. Οχι απλώς δεν θα επιτρέψει το αφτί της να ιδρώσει (παρά τις προειδοποιήσεις που δέχεται διαρκώς) αλλά θα κάνει το παν για να εκπληρώσει τα φιλόδοξα δημιουργικά της σχέδια σε άλλον επαγγελματικό τομέα. Επίσης, είναι μητέρα δύο παιδιών και τα μεγαλώνει μόνη, οπότε η οποιαδήποτε πολυτέλεια στη ζωή της είναι ένα σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Με μια αεικίνητη κάμερα, ο σκηνοθέτης Ερίκ Γκραβέλ την παρακολουθεί ορεξάτα και με αγάπη, ζητώντας από τον θεατή να την κατανοήσει κι εκείνος – και αυτό ακριβώς γίνεται. Μεγάλη σημασία όχι τόσο στην πλοκή αλλά στη γενική ατμόσφαιρα της ταινίας έχουν κάποιες επιμέρους λεπτομέρειες, όπως για παράδειγμα ο αθέμιτος ανταγωνισμός και τα χτυπήματα κάτω από τη μέση μεταξύ συναδέλφων· απόρροια ενός κοινωνικού συστήματος στο οποίο η έννοια της συναδελφοσύνης είναι πλέον δυσεύρετη, έχοντας θυσιαστεί στον βωμό της επιβίωσης. Εξοχο «εργαλείο» στη διάθεση του σκηνοθέτη, η Λορ Καλαμί κυριολεκτικά διαπρέπει στον ρόλο της Ζιλί. Σε κάθε περίπτωση μια όχι ακριβώς ψυχαγωγική αλλά σίγουρα σημαντική ταινία, ακτινογραφεί με πληρότητα το θέμα της και στο τέλος σε αφήνει προβληματισμένο και με έναν κόμπο στο λαιμό.

ΣΕΞ ΚΑΙ ΠΑΡΑΝΟΙΑ. Σε εντελώς διαφορετικό πλαίσιο, το «Δωμάτιο 108» (L’ ennemi, Γαλλία, 2021) είναι το χρονικό ενός παρανοϊκού έρωτα, με σημείο εκκίνησης το πτώμα μιας γυναίκας (Αλμα Χοντορόφσκι) στο ξενοδοχείο μιας ειδυλλιακής τοποθεσίας του Βελγίου. Ο μόνος άνθρωπος που βρισκόταν κοντά της πριν πεθάνει, είναι ο σύζυγός της (Ζερεμί Ρενιέ), επιφανής πολιτικός της Γαλλίας, ο οποίος δηλώνει ότι η γυναίκα αυτοκτόνησε. Είναι όμως όντως έτσι; Ο σκηνοθέτης Στεφάν Στρεκέρ προσπαθεί μέσω μιας «αστυνομικής ίντριγκας» (και με τη σκέψη του στραμμένη προς τον «Δεσμώτη του ιλίγγου» του Αλφρεντ Χίτσκοκ) να κτίσει τις καταστάσεις που οδήγησαν στον θάνατο της γυναίκας. Οι καλλιτεχνικά φωτογραφισμένες σκηνές έντονης σεξουαλικότητας συνάδουν με το γενικότερο κλίμα της ταινίας και ως έναν βαθμό ερμηνεύουν την ψυχική κατάσταση των δύο κεντρικών ηρώων, την ώρα που το αστυνομικό κομμάτι έχει επίσης ενδιαφέρον αν και επισκιάζεται από το ερωτικό (να σημειωθεί η εξαιρετική δουλειά που έχει γίνει στο μοντάζ από τους Ολιβιέ Ονιό και Τομά Ντονό). Εκεί που η ταινία χάνει κάπως τον προσανατολισμό της είναι στη φυλακή όπου ο πολιτικός έρχεται σε επαφή με έναν κατάδικο (Φελίξ Μαριτόντ) οπότε το ουσιαστικό δράμα του μπαίνει χωρίς ιδιαίτερο λόγο σε δεύτερη μοίρα.

ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΤΗΣ TV. Κάτω από τον τίτλο της ταινίας «Ο πύργος του Downton 2» (Downton Abbey 2, Αγγλία, 2022) του Σάιμον Κέρτις, διαβάζεις τη φράση «Μια νέα εποχή» και πράγματι, αυτή είναι η ψυχή του έργου που με διασκεδαστικό τρόπο συνδέει την είσοδο του κινηματογράφου στην πάμπλουτη, old school οικογένεια Ντάουντον, τα μέλη της οποίας, όπως και το προσωπικό, βοηθούν στη δημιουργία μιας ταινίας που ενώ άρχισε να γυρίζεται βωβή στον πύργο θα πρέπει να ολοκληρωθεί ομιλούσα (η ιστορία τοποθετείται τη μεταβατική χρονιά του 1928 όταν ο ήχος γύριζε σελίδα στο σινεμά). Αυτός είναι ο ένας πόλος της ταινίας και σίγουρα ο πιο «ζουμερός» και ψυχαγωγικός. Ο άλλος αφορά τη βίλα που κληρονομεί η κοντέσα του Γκράντθαμ Βάιολετ Κρόουλι (η υπέροχη Μάγκι Σμιθ), για λογαριασμό της οποίας ο γιος της (Χιου Μπόνβιλ) θα πρέπει να ταξιδέψει στη Νότια Γαλλία. Υπέροχα σκηνικά, φλεγματικό χιούμορ και άψογοι όλοι οι ηθοποιοί, που ασφαλώς γνωρίζουν τους ρόλους τους απ’ έξω κι ανακατωτά λόγω του τηλεοπτικού θριάμβου που προηγείται.

ΑΝΤΕ ΠΑΛΙ MARVEL. Μετά την (προβλέψιμη) αποθέωση καταστροφής στην εισαγωγή της ταινίας «Doctor Strange in the Multiverse of Madness» (ΗΠΑ, 2022) του Σαμ Ράιμι, οι καταστροφές, επίσης προβλέψιμα, θα συνεχιστούν μέχρι το τελευταίο, 126ο λεπτό της. Στην τελευταία περιπέτεια του αλλόκοτου ήρωα της Marvel Comics Dr. Strange (Μπένεντικτ Κάμπερμπατς), ο τελευταίος θα βρεθεί στον πυρήνα ενός πολυσυμπαντικού παραμυθιού, όχι τόσο μαγείας, αλλά όπως ακούμε μαγγανείας – ό,τι κι αν αυτό σημαίνει. Τα όνειρα και η πραγματικότητα θα προσπαθήσουν ματαίως να συνδυαστούν, η Σκοτεινή Βίβλος, τα ραδιενεργά μαγνητικά αποτυπώματα και οι Illuminati/ Πεφωτισμένοι ματαίως θα προσπαθήσουν να τρυπώσουν πειστικά στο σενάριο και οι μη μυημένοι σε αυτού του τύπου τις ταινίες θα νιώσουν ότι βρίσκονται εν μέσω «ταξιδιού με παραισθησιογόνα». Οπως έχω κατ’ επανάληψη σημειώσει αναφερόμενος στις ταινίες της Marvel, πολλά πράγματα δεν βγάζουν νόημα σε θεατές που δεν έχουν ιδιαίτερες επαφές με τον κόσμο της· έναν κόσμο του οποίου αποδέκτες είναι αποκλειστικά οι φαν του. Οι υπόλοιποι μπορούν απλώς να χαζέψουν τα… τερατώδη οπτικοακουστικά εφέ από τα οποία προσωπικά αναρωτιέμαι τι τελικά συγκράτησα; Την παραλίγο ολοκληρωτική καταστροφή του Μανχάταν από ένα τεράστιο χταπόδι ή κάτι σβόλους μπιζελιών που κάνουν βόλτες σε ένα πιάτο;

ΠΡΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΕΠΙΣΗΣ. Στο ελληνικό ντοκιμαντέρ «Πικροδάφνες» (2022) της Πάολας  Ρεβενιώτη, τρεις τραβεστί που ξεκίνησαν την «καριέρα» τους πριν από δεκαετίες (ανάμεσά τους και η ίδια) αναπολούν τα περασμένα μεγαλεία τους σε μια Συγγρού που έχει τόσο πολύ αλλάξει. Στα μεταγλωττισμένα κινούμενα σχέδια «100% λύκος» των Φιν Εντκουιστ, Αλεξ Στάντερμαν, ένας όχι και τόσο συνηθισμένος έφηβος θα δει τη ζωή του να αλλάζει όταν «βρίσκει» τον… σκυλίσιο εαυτό του. Τέλος, στο Στούντιο προβάλλεται σε δύο μέρη η κλασική ταινία του σοβιετικού κινηματογράφου «Η νέα φρουρά» («Molodaya gvardiya», 1948).