Ευθεία αμφισβήτηση του δικαιώματος στην άμβλωση

Φωτιές άναψε στις ΗΠΑ ένα προσχέδιο γνωμοδότησης της συντηρητικής πλειοψηφίας στο Ανώτατο Δικαστήριο που διέρρευσε στο «Politico». Γιατί μοιάζει να δείχνει πως το Δικαστήριο ετοιμάζεται να αποφανθεί υπέρ του Μισισίπι σε μία υπόθεση για το κατά πόσο μπορεί η πολιτεία να απαγορεύσει σχεδόν όλες τις αμβλώσεις από τις 15 εβδομάδες κύησης – μία ευθεία αμφισβήτηση του δικαιώματος στην άμβλωση, όπως αυτό κατοχυρώθηκε με αφορμή την υπόθεση Ρόου εναντίον Ουέιντ το 1973.

«Η Ρόου ήταν κατάφωρα εσφαλμένη εξαρχής», γράφει – σύμφωνα πάντα με το «Politico» – ο συντηρητικός δικαστής Σάμιουελ Αλίτο στο προσχέδιο των 98 σελίδων, που φέρει ημερομηνία 10η Φεβρουαρίου. «Ο συλλογισμός της ήταν εξαιρετικά αδύναμος, και η απόφαση είχε καταστροφικές συνέπειες», προσθέτει. «Η Ρόου εναντίον Ουέιντ πρέπει να ανατραπεί», συνεχίζει. «Είναι καιρός να ακούσουμε το Σύνταγμα και να επιστρέψουμε το ζήτημα της άμβλωσης στους εκλεγμένους αντιπροσώπους του λαού».

1      Τι είναι η Ρόου εναντίον Ουέιντ;

Η υπόθεση που κατέληξε στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου η οποία προστατεύει, στις ΗΠΑ, το δικαίωμα στην άμβλωση μέχρι το σημείο που ένα έμβρυο μπορεί να επιβιώσει εκτός μήτρας: τοποθετείται ευρέως στις 24 εβδομάδες κύησης. Η απόφαση του 1973 έχει αντιμετωπίσει ανά τα χρόνια πολλές νομικές προκλήσεις – έχει όμως επιβιώσει μέχρι σήμερα.

2      Τι μας λέει η διαρροή για την απόφαση του δικαστηρίου;

Παρότι φέρεται ότι πρόκειται για προσχέδιο, συντάχθηκε λογικά έπειτα από μία ψηφοφορία με ανάταση χειρός για το θέμα – και δείχνει πως μία πλειοψηφία των δικαστών εξέφρασαν την ίδια άποψη με τον Αλίτο. Χάρη σε τρεις διορισμούς από τον Ντόναλντ Τραμπ, έχει εδραιωθεί μία πλειοψηφία 6-3 υπέρ των συντηρητικών δικαστών στο σώμα. Σύμφωνα με το «Politico», τέσσερις ακόμη δικαστές διορισμένοι από τους Ρεπουμπλικανούς – Κλάρενς Τόμας, Νιλ Γκόρσατς, Μπρετ Κάβανο και Εϊμι Κόνι Μπάρετ – στήριξαν την επίμαχη απόφαση.

Μετά την παρουσίαση προφορικών επιχειρημάτων και αφού διεξαχθεί ψηφοφορία, μέλος της ομάδας που πλειοψήφησε αναλαμβάνει να συντάξει το προσχέδιο της γνωμοδότησης. Κατόπιν, το έγγραφο διανέμεται στα μέλη του Δικαστηρίου. Είναι πιθανό να γίνουν αλλαγές στη γνωμοδότηση, ή και να αλλάξουν οι ψήφοι, πριν από την τελική ετυμηγορία, που αναμένεται εντός δύο μηνών.

3      Πόσο σοβαρή είναι η διαρροή ενός προσχεδίου γνωμοδότησης του Ανωτάτου Δικαστηρίου;

Ο ανταποκριτής της «Guardian» στην Ουάσιγκτον αποκάλεσε τη διαρροή «σοκαριστική και πρωτοφανή», σημειώνοντας πως πρόκειται για «τη χειρότερη παραβίαση ασφάλειας» στην ιστορία του δικαστηρίου. Υπάρχουν άφθονες θεωρίες όσον αφορά την πιθανή πηγή της διαρροής, από κάποιον γραμματέα φιλελεύθερου δικαστή που ήλπιζε να ασκηθεί έτσι δημόσια πίεση στο δικαστήριο πριν εκδώσει την απόφασή του μέχρι κάποιον συντηρητικό που ήθελε να μετριάσει έτσι τις επιπτώσεις της απόφασης όταν αυτή έρθει. Το βέβαιο είναι πως η διαρροή θα προκαλέσει σεισμό εντός του δικαστηρίου, από πλευράς υπονόμευσης της εμπιστοσύνης μεταξύ δικαστών και προσωπικού.

4      Πώς αντέδρασαν οι υπερασπιστές των αναπαραγωγικών δικαιωμάτων;

Με οργή. Με το που κυκλοφόρησε η είδηση, δημοσιογράφος του BuzzFeed πόσταρε βίντεο περίπου 200 διαδηλωτών έξω από το δικαστήριο, οι οποίοι φώναζαν συνθήματα τύπου «δικό μου το σώμα, δική μου η επιλογή». Και αυτή ήταν μόνο η αρχή.

5      Και οι πολιτικοί;

Με ανάλογη οργή αντέδρασαν και οι Δημοκρατικοί. Σε κοινή τους ανακοίνωση, η πρόεδρος της Βουλής, Νάνσι Πελόζι και ο επικεφαλής της πλειοψηφίας στη Γερουσία, Τσακ Σάμερ, επεσήμαναν πως μια ανατροπή της Ρόου εναντίον Ουέιντ θα ήταν ένα «έμεσμα, μία από τις χειρότερες και πιο καταστροφικές αποφάσεις στη σύγχρονη ιστορία». «Πιστεύω ότι το δικαίωμα επιλογής της γυναίκας είναι θεμελιώδες», δήλωσε από την πλευρά του ο αμερικανός πρόεδρος. «Θα είμαστε έτοιμοι όταν εκδοθεί η οποιαδήποτε απόφαση», ξεκαθάρισε παράλληλα ο Τζο Μπάιντεν στην ανακοίνωση που εξέδωσε, σημειώνοντας πως έχει ήδη ζητήσει να «ετοιμαστούν εναλλακτικές επιλογές για μία κυβερνητική απάντηση στη συνεχιζόμενη επίθεση στην άμβλωση και τα αναπαραγωγικά δικαιώματα». Από την πλευρά τους, οι Ρεπουμπλικανοί καταδίκασαν μεν τη διαρροή αλλά εγκωμίασαν το περιεχόμενό της.

6      Τι μέλλει γενέσθαι;  

Να επαναλάβουμε πως οι ψήφοι μπορεί ακόμα να αλλάξουν και το φερόμενο ως προσχέδιο γνωμοδότησης να παραμείνει ακριβώς αυτό – ένα προσχέδιο. Αν όμως η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου είναι ανάλογη, οι συνέπειες θα είναι ταχύτατες και σοβαρότατες.

Το αμερικανικό Κογκρέσο δεν έχει κατοχυρώσει το δικαίωμα στην άμβλωση, μια ανατροπή της Ρόου εναντίον Ουέιντ λοιπόν θα σήμαινε πως κάθε πολιτεία θα μπορούσε άμεσα να λάβει τις δικές της αποφάσεις. Είκοσι έξι πολιτείες αναμένεται να κινηθούν γρήγορα προς αυτή την κατεύθυνση: πολλές έχουν έτοιμα νομοσχέδια που θα μπορούσαν να αποκτήσουν αυτομάτως ισχύ. Αυτό σημαίνει πως οι γυναίκες σε αυτές τις πολιτείες θα δουν άμεσα το δικαίωμά τους στην άμβλωση να περιστέλλεται, και οι ΗΠΑ θα γίνουν μόλις μία από τις τέσσερις χώρες που έχουν περιορίσει το δικαίωμα αυτό εδώ και σχεδόν 30 χρόνια.

Πολλοί Δημοκρατικοί, πάντως, με επικεφαλής τον Μπάιντεν, συνέδεσαν το θέμα με τις επερχόμενες, κρίσιμες εκλογές για την ανανέωση του Κογκρέσου, καλώντας τους ψηφοφόρους να ψηφίσουν τον Νοέμβριο υποψήφιους που στηρίζουν το δικαίωμα στην άμβλωση, ώστε να έχουν καθαρή πλειοψηφία οι Δημοκρατικοί υπέρμαχοί του και στη Βουλή και στη Γερουσία και να το κατοχυρώσουν νομοθετικά.