Οι ιδανικοί αυτόχειρες του Πούτιν

Ο πρώτος μήνας του έτους μόλις τελείωνε, η Ρωσία αρνιόταν ακόμα ότι σχεδίαζε να εισβάλει στην Ουκρανία κι ας είχε συγκεντρώσει στα σύνορα τουλάχιστον 125.000 στρατιώτες. «Μπλοφάρει ή όχι ο Βλαντίμιρ Πούτιν;», αναρωτιόταν ακόμα ο διεθνής Τύπος, και σε αυτό το πλαίσιο, λίγοι ασχολήθηκαν με τον θάνατο ενός ανδρός, του Λεονίντ Σούλμαν: διευθυντικό στέλεχος της Gazprom, ο 60χρονος βρέθηκε με κομμένες τις φλέβες στο μπάνιο της εξοχικής του κατοικίας κοντά στην Αγία Πετρούπολη. Η αστυνομία ανακάλυψε κοντά στο πτώμα ένα σημείωμα. Περίεργο πράγμα, όμως, η «αυτοκτονία» άρχισε από τότε να εξελίσσεται σε μεταδοτικό φαινόμενο.

Ηταν 25 Φεβρουαρίου, ο ρώσος πρόεδρος είχε μόλις ανακοινώσει την έναρξη μιας «ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης» στην Ουκρανία, η Ευρώπη συνειδητοποιούσε με φρίκη πως ζούσε ξανά τον πόλεμο, και σε αυτό το πλαίσιο, λίγοι ασχολήθηκαν με τον θάνατο ενός ανδρός, του Αλεξάντερ Τιουλιάκοφ: διευθυντικό στέλεχος, και αυτός, της Gazprom, ο 61χρονος βρέθηκε, κι αυτός, νεκρός στην ντάτσα του κοντά στην Αγία Πετρούπολη, κρεμασμένος όμως, μέσα στο γκαράζ. Η αστυνομία εντόπισε και αυτή τη φορά κοντά στο πτώμα ένα σημείωμα. Εναν και πλέον μήνα πριν αναγκαστεί να παύσει τη λειτουργία της στη Ρωσία, η ανεξάρτητη εφημερίδα «Νόβαγια Γκαζέτα» αποκάλυψε πως οι ιατροδικαστές κλήθηκαν να βγουν από το σπίτι όσο έκαναν τα δικά τους εντός οι υπηρεσίες ασφαλείας της Gazprom. Ο λόγος; Μυστήριο.

Τρεις ημέρες αργότερα, ακόμα μία αυτοκτονία, αλλά στην Αγγλία: το άψυχο κορμί του Μιχαήλ Ουάτφορντ βρέθηκε στο γκαράζ μιας πολυτελέστατης κατοικίας στο Σάρεϊ. Γεννημένος ως Μιχαήλ Τολστόσεγια στην Ουκρανία, στην ΕΣΣΔ τότε, το 1955, αυτός ο μεγιστάνας του πετρελαίου μετανάστευσε μαζί με την εσθονή σύζυγό του στη Βρετανία τη δεκαετία του 2000, αλλάζοντας τότε και το επώνυμό του. Οι Αρχές τον βρήκαν απαγχονισμένο. Η σύζυγός του και τα τρία τους παιδιά βρίσκονται πάντα εν ζωή. Εφεξής, όμως, το σενάριο αλλάζει.

Ηταν 24 Μαρτίου, η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία συμπλήρωνε έναν μήνα, τα εγκλήματα πλήθαιναν μέρα με τη μέρα, «Ειρήνη είναι η απάντηση όποια και αν είναι η ερώτηση», ετοιμάζονταν από την πλευρά τους να τραγουδήσουν στα Προπύλαια οι ισαποστάκηδες του ελληνικού πενταγράμμου: τότε ήταν που ανακοίνωσε η ρωσική εφημερίδα «Κομερσάντ» τον θάνατο του Βασίλι Μελνίκοφ, διευθυντή της εταιρείας εισαγωγής ιατρικών υλικών Medstom. Ο 43χρονος δισεκατομμυριούχος είχε βρεθεί με κομμένες τις φλέβες μέσα στο μπάνιο της κατοικίας του στο Νίζνι Νόβγκοροντ, ενώ η σύζυγος και τα δύο μικρά παιδιά τους είχαν βρεθεί νεκρά, μαχαιρωμένα, στα υπνοδωμάτιά τους. Και ιδού η επίσημη εκδοχή: ο Μελνίκοφ σκότωσε τους δικούς του και στη συνέχεια αυτοκτόνησε, λόγω των οικονομικών προβλημάτων που αντιμετώπιζε η επιχείρησή του, λόγω των κυρώσεων που έχει επιβάλει στη Μόσχα η Δύση, λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.

Ηταν 19 Απριλίου, οι ρωσικές δυνάμεις είχαν πια αποσυρθεί από την ευρύτερη περιοχή του Κιέβου αφήνοντας πίσω τους εκατοντάδες σφαγιασμένους αμάχους, κάνοντας την Μπούτσα, την Μποροντιάνκα, το Ιρπίν, συνώνυμα με την απόλυτη φρίκη, οι Ρώσοι είχαν μόλις ξεκινήσει την επονομαζόμενη «μάχη του Ντονμπάς». Εκείνη τη μέρα, ενώ δίνονταν – και εξέπνεαν – τελεσίγραφα προς τους Ουκρανούς που είχαν απομείνει στη Μαριούπολη να παραδοθούν, βρέθηκε νεκρός, με ένα όπλο στο χέρι, εντός της πολυτελής του κατοικίας στη Μόσχα, ο πρώην αντιπρόεδρος της Gazprombank Βλάντισλαβ Αβάγιεφ. Θυγατρική της Gazprom, η τρίτη μεγαλύτερη τράπεζα της Ρωσίας, δεν είχε συμπεριληφθεί στις ευρωπαϊκές κυρώσεις ώστε να προστατευτεί η εύνομη πρόσβαση στον ρωσικό ενεργειακό τομέα. Κάτοχος συνολικά 13 όπλων, ο Αβάγιεφ είχε πυροβολήσει πρώτα θανάσιμα, λένε, τη σύζυγο και τη 13χρονη κόρη τους πριν στρέψει, λένε, το όπλο στον εαυτό του. Τους εντόπισε όλους νεκρούς η μεγαλύτερη, 26χρονη θυγατέρα του ζεύγους, όταν πια ανησύχησε για την εξαφάνισή τους.

Περιέργως πώς, το ίδιο σενάριο αναπαράχθηκε σχεδόν ταυτόχρονα, στις 20 Απριλίου, κάπου 3.500 χιλιόμετρα δυτικότερα, στην Κόστα Μπράβα της Ισπανίας, σε ένα σπίτι με πισίνα, γήπεδο τένις, και ένα γκαράζ όπου στάθμευαν έξι πολυτελέστατα αυτοκίνητα. Ηταν ο μεγαλύτερος γιος της οικογένειας Προτοσένια, ο 22χρονος Φέντορ, φοιτητής στη Γαλλία, εκείνος που ειδοποίησε, μέσω ενός γείτονα, τις Αρχές, μη μπορώντας να επικοινωνήσει με τον πατέρα, τη μητέρα και τη 15χρονη αδελφή του. Ο Σεργκέι Προτοσένια βρέθηκε κρεμασμένος στους κήπους της έπαυλης: υποτίθεται ότι αυτοκτόνησε αφού πρώτα σκότωσε με μαχαίρι και τσεκούρι τη σύζυγο και την κόρη του, στα όπλα του εγκλήματος ωστόσο δεν βρέθηκαν καθόλου αποτυπώματα και πάνω του δεν βρέθηκε ούτε μια σταγόνα αίματος. Ηταν πρώην γενικός διευθυντής της Novatek: η μεγαλύτερη ρωσική ιδιωτική εταιρεία φυσικού αερίου δεν έχει συμπεριληφθεί στο διάταγμα που υποχρεώνει τους ξένους αγοραστές να πληρώνουν για την ενέργεια με ρούβλια, συνεχίζει λοιπόν κανονικά τις δραστηριότητές της.

Θεωρήθηκαν, για κάποιον λόγο, προδότες – η «πέμπτη φάλαγγα» που έχει καταγγείλει ο Πούτιν; Γνώριζαν πολλά και έπρεπε να βγουν από τη μέση; Είναι μια μορφή προειδοποίησης προς άλλους ρώσους ολιγάρχες να μην εγκαταλείψουν σαν τα ποντίκια το πλοίο; Το μόνο βέβαιο είναι πως έπονται και άλλες «αυτοκτονίες».