Ζητείται πρόσωπο έτοιμο για μάχη

«Θα επιλέξω τον ικανότερο δυνατό πρωθυπουργό, με την επιθυμία και τη βούληση να είναι επίσης γυναίκα». Αυτά δήλωνε το 2017, λίγο αφότου κατέκτησε για πρώτη φορά το Ελιζέ, ο Εμανουέλ Μακρόν. Γιατί η Γαλλία είχε μόλις μία γυναίκα πρωθυπουργό, την Εντίτ Κρεσόν, πριν από τρεις δεκαετίες, και ο Μακρόν εξελέγη με σημαία την ισότητα των φύλων. Τελικά, βέβαια, επέλεξε ως πρώτο πρωθυπουργό του τον Εντουάρ Φιλίπ. Και στη συνέχεια, τον Ιούλιο του 2020, τον Ζαν Καστέξ. Αμφότεροι άνδρες, αμφότεροι κεντροδεξιοί. Τρεις από τους λόγους που κυκλοφορεί τόσο επίμονα, ήδη από τη βραδιά της επανεκλογής του Μακρόν, το όνομα της υπουργού Εργασίας, της Ελιζαμπέτ Μπορν, για το Ματινιόν, στη θέση του Καστέξ – είναι γυναίκα, έχει σοσιαλιστικές ρίζες και επιπλέον διαθέτει τα οικολογικά διαπιστευτήρια που θεωρούνται εφεξής απαραίτητα για τον πρωθυπουργικό θώκο. Οταν ρωτήθηκε σχετικά, ενώ γιόρταζε ακόμη την εκλογική του νίκη επί της Μαρίν Λεπέν στο παριζιάνικο Πεδίο του Αρεως, ο Μακρόν αρκέστηκε να χαμογελάσει κλείνοντας το μάτι στον δημοσιογράφο. Η «Figaro» πάντως συνιστά σύνεση: όσο περισσότερο κυκλοφορεί ένα όνομα στην επονομαζόμενη «μακρονία», σχολίαζε τις προάλλες, τόσο λιγότερες πιθανότητες υπάρχουν να ανακοινωθεί αυτό όταν έρθει η ώρα.

Πότε θα έρθει αυτή η ώρα; Στις αρχές της ερχόμενης εβδομάδας, σύμφωνα με τον γαλλικό Τύπο. Ο Ζαν Καστέξ είχε ήδη ανακοινώσει πριν από τις προεδρικές εκλογές την πρόθεσή του να παραιτηθεί μετεκλογικά, μαζί με όλη την κυβέρνησή του, σεβόμενος ένα «ρεπουμπλικανικό έθιμο». Ο Μακρόν, από την πλευρά του, δήλωσε πως θα τον έχει πλάι του «τουλάχιστον μέχρι την Πρωτομαγιά». Ο νέος ή η νέα πρωθυπουργός αναμένεται να τεθεί επικεφαλής ενός σφιχτού, ολιγομελούς κυβερνητικού σχήματος. Και θα κληθεί να δώσει τη μάχη των κοινοβουλευτικών εκλογών της 12ης και της 19ης Ιουνίου. Το διακύβευμα δεν θα μπορούσε να είναι μεγαλύτερο: ο Μακρόν χρειάζεται αυτοδυναμία προκειμένου να μπορέσει να εφαρμόσει ανενόχλητος (αν και είναι μεγάλη λέξη αυτή) το πρόγραμμά του, ο «τρίτος άνθρωπος» του πρώτου προεδρικού γύρου, ωστόσο, ο ακροαριστερός Ζαν-Λικ Μελανσόν, ονειρεύεται να συσπειρώσει πίσω του όλη την Αριστερά ώστε να του επιβάλει μια συγκατοίκηση, να εξασφαλίσει δηλαδή η συμμαχία που φιλοδοξεί να συγκροτήσει κοινοβουλευτική πλειοψηφία και να υποχρεωθεί ο Μακρόν να διορίσει εκείνον πρωθυπουργό.

Αυτό δεν είναι βέβαια το πιθανότερο σενάριο. Κατ’ αρχήν, διότι από τότε που μειώθηκε στα πέντε, από τα επτά, χρόνια η προεδρική θητεία, το 2002, και διεξάγονται οι κοινοβουλευτικές εκλογές λίγες εβδομάδες μετά τις προεδρικές, τις κερδίζει σταθερά το κόμμα του νεοεκλεγμένου προέδρου, που κατεβαίνει στην εκλογική μάχη με τον αέρα του νικητή. Για να αποφευχθούν άλλες συγκατοικήσεις, και να ευνοηθούν οι σταθερές πλειοψηφίες, θέλησαν άλλωστε ο Ζακ Σιράκ και ο Λιονέλ Ζοσπέν (το τελευταίο από τα τρία ζευγάρια πολιτικών συγκατοίκων στην ιστορία της 5ης Γαλλικής Δημοκρατίας) να μειώσουν τη διάρκεια της προεδρικής θητείας. Θα μπορούσε βέβαια να αντιτείνει κανείς πως από το 2002 μέχρι σήμερα άλλαξαν πολλά, ο Μελανσόν απέσπασε στον πρώτο προεδρικό γύρο το 22% των ψήφων, η Λεπέν απέσπασε στον δεύτερο προεδρικό γύρο το 41,5%. Το σύστημα ωστόσο παραμένει πλειοψηφικό, και οι συμμαχίες ιδίως στο στρατόπεδο της Ακροδεξιάς (με τη Μαρίν Λεπέν και τον Ερίκ Ζεμούρ στα μαχαίρια) αλλά και στο στρατόπεδο της Αριστεράς (με τον Μελανσόν να επιμένει να υποταχθούν Οικολόγοι, Σοσιαλιστές και Κομμουνιστές στην κυριαρχία του) φαίνονται δύσκολες.

Προβλέψεις, σε κάθε περίπτωση, για το αν ο νέος ή η νέα πρωθυπουργός της Γαλλίας θα μείνει στον θώκο για ελάχιστους μήνες ή κάποια χρόνια καλύτερα να μην κάνουμε. Το μόνο στο οποίο υπάρχει συναίνεση, επί του παρόντος, είναι το ιδανικό πρωθυπουργικό προφίλ: ενωτικός, οικολόγος, αφοσιωμένος, χαρισματικός και μάλλον κεντροαριστερός, γιατί ο Εμανουέλ Μακρόν υποσχέθηκε «μια νέα εποχή», «πέντε καλύτερα χρόνια», μια «ανανεωμένη μέθοδο» διακυβέρνησης ώστε να είναι «ο πρόεδρος όλων των Γάλλων». Η 61χρονη Ελιζαμπέτ Μπορν προέρχεται από το Σοσιαλιστικό Κόμμα, υπήρξε προσωπάρχης της σοσιαλίστριας Σεγκολέν Ρουαγιάλ στο υπουργείο Περιβάλλοντος την περίοδο 2014-2015, έχει διατελέσει στο παρελθόν νομάρχης, καθώς και πρόεδρος της RATP, του Οργανισμού Αστικών Συγκοινωνιών του Παρισιού, βρίσκεται κοντά στον Μακρόν από το 2017, αρχικά ως υπουργός Μεταφορών, στη συνέχεια ως υπουργός Οικολογικής και Αλληλέγγυας Μετάβασης, κατόπιν ως υπουργός Εργασίας. Πολλά ακόμα ονόματα, βέβαια, κυκλοφορούν για τον πρωθυπουργικό θώκο, γυναικεία και ανδρικά, περισσότερο ή λιγότερο σύμφωνα με το ζητούμενο προφίλ, από την πρώην υπουργό του Νικολά Σαρκοζί, Ναταλί Κοσιουσκό-Μοριζέ, και τον νυν υπουργό Γεωργίας (και στενό συνεργάτη του Μακρόν) Ζουλιάν Ντεμορμαντί, μέχρι την Κριστίν Λαγκάρντ, την επικεφαλής της ΕΚΤ. Οι πληροφορίες θέλουν τον Εμανουέλ Μακρόν να αναζητεί κάποιον με πείρα αλλά να θέλει ταυτόχρονα να εκπλήξει. Δύσκολες εξισώσεις, και ακολουθούν ακόμα δυσκολότερες.