Ο πόλεμος ψαλιδίζει την παγκόσμια ανάπτυξη

Για μεγάλους κινδύνους σε ανάπτυξη και πληθωρισμό λόγω του πολέμου κάνει λόγο το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο παρουσιάζοντας τις νέες προβλέψεις για ανάπτυξη φέτος και του χρόνου για την Ελλάδα, την ευρωζώνη, την Ουκρανία, τη Ρωσία – κι ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία.

Για την ευρωζώνη η ανάπτυξη προβλέπεται να φτάσει το 2,8% και 2,3% αντίστοιχα. Σε παγκόσμιο επίπεδο η αύξηση του ΑΕΠ εκτιμάται πλέον σε 3,6% φέτος και του χρόνου, μειωμένη κατά 0,8% και 0,2% αντίστοιχα σε σύγκριση με τις προηγούμενες προβλέψεις. Είναι ενδεικτικό ότι για την Ουκρανία το ΔΝΤ προβλέπει φέτος ύφεση 35%, χωρίς καν να γίνονται προβλέψεις για του χρόνου. Για τη Ρωσία ο πόλεμος και οι κυρώσεις αναμένεται να φέρουν ύφεση 8,5% φέτος και 2,3% του χρόνου, σύμφωνα με τις προβλέψεις της έκθεσης του ΔΝΤ για τις Παγκόσμιες Οικονομικές Προοπτικές, που δόθηκαν χθες στη δημοσιότητα.

Στην έκθεση αυτή το ΔΝΤ παρουσιάζει μια πολύ ζοφερή εικόνα για όλους τους κλάδους της οικονομίας και τις ανεπτυγμένες και αναπτυσσόμενες χώρες, λόγω του ράλι του πληθωρισμού και των τιμών της ενέργειας. Οπως αναφέρεται, οι επιπτώσεις θα είναι αρνητικές στις παγκόσμιες αγορές εμπορευμάτων και στα χρηματοπιστωτικά κανάλια. Μάλιστα, το Ταμείο επισημαίνει ότι επειδή οι επιπτώσεις του πολέμου δεν είναι ακόμη πλήρως γνωστές, μπορεί η επίδρασή του να είναι ακόμη χειρότερη από την αναμενόμενη.

Υψηλός ο πληθωρισμός

Μόνο στην Ευρώπη ο πληθωρισμός αναμένεται να φτάσει το 12,6% και το 7,5% φέτος και του χρόνου, με τα ποσοστά της ευρωζώνης να διαμορφώνονται σε 5,3% και 2,3% αντίστοιχα. Για το 2022 ο πληθωρισμός προβλέπεται στο 5,7% για τις ανεπτυγμένες οικονομίες και στο 8,7% για τις αναπτυσσόμενες – ποσοστά 1,8% και 2,8% υψηλότερα από τα προβλεπόμενα τον Ιανουάριο.

Την ώρα που ο πόλεμος μειώνει την ανάπτυξη, αυξάνει ταυτόχρονα ραγδαία τον πληθωρισμό. Ηδη καύσιμα και τιμές των τροφίμων αυξήθηκαν σημαντικά, με ευάλωτους πληθυσμούς, ιδιαίτερα σε χώρες χαμηλού εισοδήματος, να επηρεάζονται περισσότερο, όπως αναφέρεται.

Ο αυξημένος πληθωρισμός θα περιπλέξει τους συμβιβασμούς που καλούνται να κάνουν ώστε από τη μια να συγκρατήσουν τις τιμές και από την άλλη να στηρίξουν την ανάπτυξη, λέει το Ταμείο. Ταυτόχρονα, τα επιτόκια αναμένεται να αυξηθούν καθώς οι κεντρικές τράπεζες θα προχωρούν σε πιο περιοριστική νομισματική πολιτική, ασκώντας πίεση τόσο στις αναδυόμενες αγορές όσο και στις αναπτυσσόμενες οικονομίες.

Καμπανάκι χτυπά επίσης το ΔΝΤ επειδή πολλές χώρες – όπως αναφέρει – έχουν περιορισμένο πλέον περιθώριο άσκησης χαλαρής δημοσιονομικής πολιτικής για να μετριαστεί ο αντίκτυπος του πολέμου στις οικονομίες τους.

Σε γεωπολιτικό και ευρύτερο οικονομικό και εμπορικό επίπεδο η εισβολή συνέβαλε στον οικονομικό κατακερματισμό καθώς σημαντικός αριθμός χωρών διακόπτουν τους εμπορικούς δεσμούς με τη Ρωσία, με αποτέλεσμα να δημιουργείται απειλή εκτροχιασμού της ανάκαμψης μετά την πανδημία, όπως προστίθεται. Ο πόλεμος απειλεί επίσης τα βασισμένα σε κανόνες πλαίσια που έχουν διευκολύνει μια μεγαλύτερη παγκόσμια οικονομική ολοκλήρωση και βοήθησε να βγουν εκατομμύρια άνθρωποι από τη φτώχεια, αναφέρεται.

Χρηματοπιστωτικοί κίνδυνοι

Σε ξεχωριστή έκθεση για την παγκόσμια χρηματοπιστωτική σταθερότητα που δόθηκε κι αυτή χθες στη δημοσιότητα το ΔΝΤ προειδοποιεί επίσης ότι οι παγκόσμιες χρηματοοικονομικές συνθήκες έχουν πληγεί σημαντικά ως αποτέλεσμα της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Ο πόλεμος ήλθε να πλήξει την οικονομία σε μια περίοδο που αυτή άρχιζε σταδιακά να ανακάμπτει μετά την πανδημία. Οπως σημειώνει το ΔΝΤ:

• Οι κίνδυνοι χρηματοπιστωτικής σταθερότητας έχουν αυξηθεί σε πολλές διαστάσεις, αν και κανένα παγκόσμιο συστημικό γεγονός δεν έχει υλοποιηθεί μέχρι τώρα που να επηρεάζει τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ή τις αγορές.

• Η απότομη άνοδος των τιμών των εμπορευμάτων, η οποία έχει επιδεινώσει την προϋπάρχουσα πληθωριστική πίεση, δημιουργεί μεγάλες προκλήσεις για τις κεντρικές τράπεζες.

• Οι επιπτώσεις του πολέμου συνεχίζουν να επηρεάζουν το παγκόσμιο σύστημα και θα δοκιμάσουν την ανθεκτικότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος μέσω διαφόρων διαύλων, συμπεριλαμβανομένων των άμεσων και έμμεσων ανοιγμάτων τραπεζών, μη τραπεζικών χρηματοπιστωτικών διαμεσολαβητών και εταιρειών. Επίσης θα υπάρχουν διαταραχές της αγοράς, συμπεριλαμβανομένων των αγορών εμπορευμάτων, και αυξημένος κίνδυνος αντισυμβαλλομένου. Επίσης το ΔΝΤ κάνει λόγο για πιθανά συμβάντα που σχετίζονται με τον κυβερνοχώρο, υπονοώντας κυβερνοεπιθέσεις.

Για την Ελλάδα οι προβλέψεις του ΔΝΤ πλέον κάνουν λόγο για ανάπτυξη 3,5% το 2022, όπως είχε αναφέρει το Ταμείο και από τις αρχές του μήνα. Για το 2023 προβλέπεται ανάπτυξη της τάξης του 2,6%. Στην Ελλάδα ο πληθωρισμός εκτιμάται από το ΔΝΤ σε 4,5% και 1,3% για φέτος και του χρόνου.