Το πέρασμα του σύγχρονου χορού

Ραντεβού στην Ελευσίνα δίνουν από τις 28 Απριλίου έως την 1η Μαΐου μερικοί από τους πιο συναρπαστικούς χορευτές και χορογράφους της Ευρώπης και της Ασίας. Το Spring Forward, η μεγάλη διασυνοριακή γιορτή του χορού που κάθε χρόνο φιλοξενείται σε διαφορετική πόλη της Ευρώπης, φέτος έρχεται στην Ελλάδα, στο πλαίσιο της 2023 Ελευσίνας Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης, παρουσιάζοντας μια πλούσια επετειακή έκδοση δέκα χρόνων. Για τέσσερις ημέρες η Ελευσίνα θα μεταμορφωθεί σε διεθνές κέντρο σύγχρονου χορού, φιλοξενώντας 25 παραστάσεις σε χώρους της πόλης με τη συμμετοχή περισσότερων από 100 χορογράφων και χορευτών και 150 επαγγελματιών του χώρου.

Το Spring Forward διοργανώνεται στο πλαίσιο του Moving Europe, ενός προγράμματος της 2023 Ελεvσις που επικεντρώνεται στους νέους και στον χορό, έχοντας ως κύριους στόχους τη δημιουργία ενός διαλόγου ανάμεσα σε έλληνες και ξένους καλλιτέχνες, την ενεργό στήριξη νέων και ανερχόμενων χορογράφων αλλά και την καλλιέργεια ενός κοινού για τον χορό στην πόλη που θα μείνει δραστήριο όταν σβήσουν τα φώτα της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας. Για τέσσερις ημέρες η πόλη θ’ ανοίξει την αγκαλιά της στη σύγχρονη χορευτική δημιουργία, θα την μπολιάσει με τις δικές της πρώτες ύλες και θα τη μεταμορφώσει σ’ έναν τόπο σπουδαίας συνάντησης και ανταλλαγής καλλιτεχνικών εμπειριών ανάμεσα στους Ελευσίνιους, τους επισκέπτες της περιοχής καθώς και τους δημιουργούς από την Ευρώπη και την Ασία. Για τη διάδραση ανάμεσα στο τοπικό και το διεθνές που κάνει την Ελευσίνα πιο γνωστή εκτός συνόρων, επιλέχθηκαν 24 παραστάσεις χορού που θα ταξιδέψουν το κοινό σε 16 χώρες, παίρνοντας μια καλή γεύση ετερόκλητων χορευτικών εμπειριών. Εργα από την Ελλάδα (όπως το «Vanishing Point» των Δάφνης Αντωνιάδου, Αλέξανδρου Βαρδαξόγλου και Κωνσταντίνου Σκουλή), την Ιταλία («Esercizi per un Manifesto Poetico» των Collettivo Min) και τη Γαλλία («Never Twenty One» της Compagnie Vivons) μέχρι τη Ρουμανία («Choreomaniacs» της Σιμόνο Ντικονέσκου) και την Ολλανδία («Cold Hawaii» της Σίγκριντ Στιγκσντάτερ Ματιάσε) θα ζωντανέψουν στην Ελευσίνα, αποδεικνύοντας τον θεματικό και αισθητικό πλούτο της αναδυόμενης χορευτικής σκηνής της Ευρώπης. Σε αυτό θα βοηθήσει σημαντικά η σύμπραξη με τον καλλιτεχνικό οργανισμό DAN.C.CE Unitiva και το μεγαλύτερο ευρωπαϊκό δίκτυο σύγχρονου χορού Aerowaves που φέτος γιορτάζει τα 25 του χρόνια. Παράλληλα με τις ευρωπαϊκές ομάδες χορού, εταίροι από την Ασία που συμμετέχουν στο Aerowaves θα παρουσιάσουν στο φετινό Spring Forward νέα και ενδιαφέροντα έργα. Ανάμεσα στους δημιουργούς που θα πατήσουν τη σκηνή του Spring Forward θα είναι οι Αγιάνο Γιοκογιάμα (Ιαπωνία), Q Dance Company (Νότια Κορέα), Yeu-kwn Wang / Shimmering Productions (Ταϊβάν) και Movers Platform (Ιαπωνία / Κορέα / Ελλάδα). Στο πλαίσιο του φεστιβάλ, προγραμματίζονται και αρκετές παράλληλες δράσεις όπως το Dance Quality Writing, μια δράση ανάπτυξης ικανοτήτων για ανερχόμενους συγγραφείς χορού, το Upstart Forum, μια δημόσια συζήτηση – ξενάγηση στη διοργάνωση για ζητήματα προγραμματισμού, και το Springback Social με ζωντανή μετάδοση συνεντεύξεων των καλλιτεχνών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

ΧΕΣΟΥΣ ΡΟΥΜΠΙΟ ΓΚΑΜΟ

«Χορεύουμε για να αγγίζουμε μικρά μυστήρια»

Η επετειακή διοργάνωση θα ρίξει αυλαία στο Παλαιό Ελαιουργείο της Ελευσίνας με την παράσταση «Gran Bolero» του Ισπανού Χεσούς Ρούμπιο Γκάμο, ενός από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες που έχει αναδείξει το Aerowaves. Στη νέα εκδοχή του έργου, 12 επαγγελματίες χορευτές θα συναντηθούν επί σκηνής με ντόπιους ερασιτέχνες, εξερευνώντας από κοινού τα σύνορα μεταξύ ελαφρότητας και βαρύτητας και τη λεπτή γραμμή που χωρίζει την ευχαρίστηση από την εξάντληση. Ο Χεσούς Ρούμπιο Γκάμο, πριν ταξιδέψει στην Ελευσίνα, μίλησε στα «Πρόσωπα».

Ερχεστε σε μια πόλη με πολύ σημαντική ιστορία στην αρχαιότητα. Το γνωρίζατε όταν δεχτήκατε την πρόταση της Ελευσίνας;

Ναι, μεταξύ 14 και 17 ετών έπαιρνα μέρος στη θεατρική ομάδα του γυμνασίου μου. Παρουσιάζαμε ελληνικές τραγωδίες και τότε αγάπησα οτιδήποτε σχετιζόταν με την κλασική κουλτούρα. Ξέρω ότι η Ελευσίνα είναι η πόλη των μυστηρίων, όπου τιμούσαν τις θεές Δήμητρα και Περσεφόνη και καλωσόριζαν τον ερχομό της άνοιξης. Στη συνέχεια, κατά τη διάρκεια της νύχτας, προσπαθούσαν να συνδεθούν με το υπερπέραν για να δουν κάποιο όραμα για το τι είμαστε και τι θα συμβεί σε εμάς αφού πεθάνουμε. Τα μηνύματα που έπαιρναν έπρεπε να κρατηθούν μυστικά. Μου αρέσει να φαντάζομαι ότι εκείνα τα οράματα ζωής τονίζονταν και ταυτόχρονα συμπυκνώνονταν στη μουσική και στον χορό, στο μεθύσι και στην εγρήγορση. Είναι ωραίο να σκεφτόμαστε ότι ακόμα και σήμερα, μερικές φορές, χορεύουμε για κάτι παρόμοιο, για να γιορτάσουμε τη ζωή, τη γονιμότητα (ρυθμών, εικόνων, κινήσεων, συναισθημάτων) που έχει ένα σώμα, να αγγίξουμε μικρά μυστήρια για το τι είμαστε, που αμέσως μας ξεφεύγουν ανάμεσα στους ρυθμούς του χορού και της μουσικής.

Ενα έργο σαν το «Gran Bolero» που μιλάει για τον καιρό που περνά, σε έναν τόπο σαν την Ελευσίνα με μεγάλη ιστορία στον χρόνο, αποκτά άλλο νόημα;

Το «Gran Bolero» είναι επίσης ένα είδος τελετουργίας. Είναι μια ανοδική κατασκευή, μια σπειροειδής σκάλα. Είναι η υπόσχεση ότι θα φτάσουμε κάπου όπου θα ζήσουμε κάποιες στιγμές εκπλήρωσης. Είναι επίσης η προοδευτική ανακάλυψη της σημασίας των μικρών πραγμάτων που συμβαίνουν στην πορεία. Και φυσικά είναι μια χορογραφία για το πέρασμα του χρόνου, για τις διαφορετικές θερμοκρασίες που παίρνουν τα σώματα, για τη δυνατότητα εκπομπών. Το να μπορώ να παρουσιάσω αυτό το κομμάτι στο Αμφιθέατρο Ελευσίνας είναι κάτι που με ενθουσιάζει πάρα πολύ. Νομίζω ότι ο χώρος θα ενισχύσει την ποιότητα της τελετουργικής αλλαγής εποχής που έχει ήδη το κομμάτι.

Τι περιλαμβάνει, λοιπόν, το «Gran Bolero»;

Το «Gran Bolero» είναι μια χορογραφία στην οποία 12 χορευτές (6 από τη Μαδρίτη και 6 από τη Βαρκελώνη) ενώνονται για να ξαναεπισκεφτούν το «Boléro» του Ravel. Η αρχή αυτού του κομματιού χρονολογείται από το 2015. Ημουν στο μικρό μου διαμέρισμα στη Μαδρίτη, τα πράγματα δεν πήγαιναν πολύ καλά, είχα ξεχάσει μερικά από τα κύρια κίνητρα που με είχαν κάνει να ερωτευτώ τον χορό, να τον επιλέξω ως τρόπο ζωής. Μια μέρα άκουσα το «Boléro» του Ravel με αυτή την ενέργεια που σαν τρένο πάντα προχωράει μπροστά. Ανέβηκα και ξανασυνδέθηκα με αυτή τη δύναμη του κρεσέντο, της επανάληψης και της παραλλαγής. Νιώθω ότι εκείνη τη στιγμή εκείνη η παρτιτούρα μού έδωσε ξανά ελπίδα να χορέψω. Η μουσική και ο χορός μάς σώζουν συχνά από τη μοναξιά. Από αυτή την ατομική, μοναχική εμπειρία ανέπτυξα αυτή τη δουλειά, που είναι ένα μόνιμο ον μαζί. Με το «Gran Bolero» θέλω να βάλω το σώμα στο κέντρο της σκηνής. Να εξερευνά καταστάσεις συγκέντρωσης, ροής, ευχαρίστησης, παράδοσης, κούρασης, πλήξης. Θέλω οι 12 χορευτές που με συνοδεύουν σε αυτή την περιπέτεια να μπορούν να απολαμβάνουν τον χορό και επίσης να εξαντλούνται από τον χορό. Θέλω να προσφέρω στο κοινό τη δυνατότητα να αντιλαμβάνεται τα σώματα και την κίνηση με πολλούς διαφορετικούς τρόπους. Το «Gran Bolero» είναι ένας κύκλος που περνάει από ανάταση και εγκατάλειψη. Και συνειδητοποιώ ότι, τελικά, όλη αυτή η σωματικότητα που βρίσκεται στο κέντρο είναι απλώς μια δικαιολογία για να προσπαθήσουμε να πλησιάσουμε ό,τι μας γεμίζει μέσα μας και μας κάνει να πάμε μπροστά, σε αυτό που είναι τόσο δύσκολο να ονομάσουμε, στην ενέργεια, πνεύμα.

Ποιο είναι το αποτέλεσμα αυτής της συνύπαρξης επαγγελματιών χορευτών με ντόπιους;

Νομίζω ότι θα είναι μια ωραία εμπειρία να ενσωματώσω άλλους ανθρώπους στη διαδικασία, ακόμα κι αν είναι ένα πολύ μικρό μέρος. Ελπίζω οι ντόπιοι συμμετέχοντες να μπορούν να απολαύσουν το διήμερο εργαστηρίου που θα έχουμε μαζί τους και να καταλάβουν λίγο περισσότερο το μέρος από το οποίο προέκυψε αυτό το κομμάτι: το να βγαίνεις έξω, να συναντάς τον άλλον, να μοιράζεσαι χώρο και χρόνο μέσω χορού και μουσικής. Νομίζω ότι η ίδια η χορογραφία του κομματιού έχει την ικανότητα να δημιουργεί πολύ ισχυρούς δεσμούς μεταξύ των ανθρώπων. Οι συμμετέχοντες απαιτούν μια υπέροχη ομαδική ακρόαση, μια παράδοση στο παρόν που υποστηρίζεται από μια ισχυρή δομή που υπόσχεται να φτάσει κάπου.

Είστε κομμάτι της νέας γενιάς του σύγχρονου χορού. Τι διαφορετικό έχει αυτή σήμερα στην Ευρώπη;

Αυτό που βλέπω είναι ότι δουλεύουμε πολύ και αντιλαμβάνομαι ότι αυτή τη στιγμή υπάρχει ένα πολύ ιδιαίτερο θάρρος. Βλέπω τα κομμάτια άλλων χορογράφων και έχω την εντύπωση ότι βλέπω παρορμήσεις από ανθρώπους που δεν φοβούνται, επιθυμίες να επανασυνδεθεί το σώμα με τις δυνάμεις του σώματος. Βλέπω επίκληση, βλέπω την ανάγκη για φυγή, βλέπω επιμονή, βλέπω πολλά διαφορετικά μονοπάτια που ενδίδουν σε μια ανάγκη για αυτοκατανόηση. Νομίζω ότι είμαστε μια γενιά που, σχεδόν χωρίς να το ξέρει, έχει σκεφτεί πολλά πράγματα για το είναι, για το εδώ και το τώρα. Εχουμε βιώσει μια ριζική αλλαγή παραδείγματος με την άφιξη της τεχνολογίας και νιώθω ότι τώρα υποθέτουμε ότι, πραγματικά, δεν υπάρχει τίποτα που να αλλάζει τόσο πολύ. Στην ουσία οι ευχές είναι ίδιες όπως πάντα.