Η ανοσία αγέλης που δεν ήρθε και η πανδημία που δεν τελείωσε

H κάποτε δημοφιλής θεωρία πως η πανδημία θα εκλείψει όταν αρκετοί άνθρωποι αποκτήσουν ανοσία στον κορωνοϊό, μέσω νόσησης είτε μέσω εμβολιασμού, μπλοκάροντας την περαιτέρω μετάδοσή του  ένα «όριο ανοσίας αγέλης» – αρχίζει να φαίνεται απίθανη.

Δεν ήρθε μέχρι τώρα, παρά τα επάλληλα κύματα λοιμώξεων και τον συνδυασμό της σχετικά ικανοποιητικής εμβολιαστικής κάλυψης του πληθυσμού με την ευρεία διασπορά της υπερμεταδοτικής παραλλαγής Ομικρον.

Και δεν φαίνεται να έρχεται. Για να είναι εφικτή, θα έπρεπε όσοι έχουν εμβολιαστεί ή μολυνθεί να μην μπορούν να προσβληθούν ξανά, ούτε να μεταδίδουν τον ιό. Δυστυχώς τα διαθέσιμα εμβόλια, ενώ προστατεύουν σημαντικά από τη νόσηση, είναι λιγότερο αποτελεσματικά στην πρόληψη της μόλλυνσης και στη μετάδοση σε άλλους. Επιπρόσθετα, σειρά παραγόντων την απομακρύνουν: διστακτικότητα έναντι των εμβολίων, ανοσία φυσική είτε ύστερα από εμβόλιο με ημερομηνία λήξης, άνιση κατανομή των εμβολίων στον κόσμο, εμφάνιση νέων παραλλαγών και καθυστερημένη άφιξη εμβολίων για τα παιδιά.
Τα χειρότερα της πανδημίας πιθανώς τα έχουμε αφήσει πίσω, όμως υπάρχει τεράστια απόσταση μεταξύ του να προσποιούμαστε πως ο ιός δεν υπάρχει πια από το να μάθουμε να ζούμε με τον ιό…

Η νέα υποπαραλλαγή της Omicron, η BA.2, αυξάνει τον αριθμό των κρουσμάτων κορωνοϊού στην Ευρώπη και όμως οι άνθρωποι επιστρέφουν ολοένα και περισσότερο στις προπανδημικές συμπεριφορές τους, ενώ το 30% του συνολικού πληθυσμού δεν έχει ολοκληρώσει το αρχικό σχήμα εμβολιασμού, το 48% δεν έχει λάβει ενισχυτική δόση και η προστασία από τις αναμνηστικές δόσεις των πλέον ευάλωτων εξασθενεί, καθώς χρονικά απομακρυνόμαστε από αυτές.

Μπροστά σε αυτή την αβεβαιότητα, θα ήταν απερίσκεπτο για την κυβέρνηση να μειώσει τις προσπάθειές της για την ελαχιστοποίηση των νέων κρουσμάτων και τη βοήθεια όσων νοσούν. Αν θέλουμε να κατακτήσουμε την ελευθερία μας από τον ιό, πρέπει να αποδεχθούμε την ανάγκη να συνεχίσουμε να περιορίζουμε τους κινδύνους του. Συζητήσεις για κατάργηση της μάσκας στους κλειστούς χώρους, περιορισμό των τεστ και άρση των εναπομεινάντων περιορισμών είναι άκαιρες, καθώς θα οδηγούσαν σε ανεξέλεγκτη κυκλοφορία και διασπορά του ιού. Η εμβολιαστική μας κατάσταση έναντι της COVID πρέπει να διατηρείται σύμφωνη με τις επικαιροποιημένες οδηγίες. Ασθενείς με συμπτώματα θα πρέπει να μπορούν να υποβάλλονται σε διαγνωστικά τεστ και να έχουν τη δυνατότητα να παραμένουν στο σπίτι, ώστε να μη διασπείρουν τον ιό στον εργασιακό τους χώρο ή στο σχολείο. Ευπαθή άτομα θα πρέπει να έχουν άμεση πρόσβαση σε τεστ και πλέον νωρίς στη μόλυνση και σε ειδική αντι-ιική αγωγή όταν είναι περισσότερο αποτελεσματική.

Ακόμη και χωρίς ανοσία αγέλης, οι εμβολιασμοί των ευπαθών περιόρισαν σημαντικά τις νοσηλείες και τους θανάτους. Η νόσος μπορεί να μην εξαφανιστεί σύντομα, αλλά o αντίκτυπός της είναι πιθανό να εξασθενήσει.

Ο Ευάγγελος Φραγκούλης είναι γενικός οικογενειακός ιατρός, γενικός γραμματέας Ελληνικής Ακαδημίας Γενικής Οικογενειακής Ιατρικής